Hayvanlardaki hastalıklara dikkat

Kocaeli Üniversitesi Kocaeli Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Müdürü Yrd. Doç. Dr. Rüştü Taştan, bulaşıcı hastalıkların (enfeksiyöz) yüzde 60 ile yüzde 80'inin hayvanlardan insanlara bulaştığını, son 30-35 yılda görülen hastalıkların yüzde 75'inin de bu karakterde olduğunu söyledi.

Hürriyet Haber
07.05.2008 - 11:23 | Son Güncelleme :

Taştan,  hayvanlardan insanlara bulaşan (zoonoz) hastalıkların insanların yaşına, cinsiyetine, yaşam tarzına, etnik kökenine veya sosyoekonomik statüsüne bakmaksızın herkesin yaşamını tehdit ettiğini, önlem alınmaması halinde bu hastalıkların öldürücü olabileceğini bildirdi.

Enfeksiyöz hastalıklarının pek çok etmene bağlı ve karmaşık olduğunu, insan aktivitelerinin hastalıkların ortaya çıkmasında önemli faktörler arasında yer aldığını ifade eden Taştan, şunları söyledi:

“Sosyal, sosyokültürel, ekonomik, politik, yönetimsel, teknolojik, iklimsel, çevresel etmenler hastalık oluşumunda ve yayılmasında önemli rol oynar.

Hayvanlardan insanlara bulaşan hastalıkların yeri, durumu, ayırıcı özellileri ise hayvanlardan insanlara bulaşan enfeksiyöz hastalıklar olmasıdır. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünyada 250'den fazla zoonoz hastalık bulunmaktadır. Enfeksiyöz hastalıkların yüzde 60-80'i hayvanlardan insanlara bulaşan özelliktedir. Son 30-35 yılda görülen 'yeni çıkan hastalıkların' yüzde 75'i de bu karakterdedir.”
Zoonoz hastalıklarının insan hareketleri ile farklı bölgelere taşınabildiğini dile getiren Taştan, “Bilim ve teknolojik buluşların hızlanması, kitle iletişim araçları ve bilişimin yaygınlaşması, kıtalar arası ulaşımın kolaylaşması, yeni yerler keşfetme merakı, hatta sınırların adeta kalkması hayvanlardan insanlara bulaşan salgın hastalıkları artırmaktadır. Hastalıklı bölgelere yapılan gezilerde kuş gribi, H5N1, şarbon, sars, dengue ateşi, sıtma, tüberküloz, kolera gibi hastalıklarla evinize, ülkenize dönebilirsiniz” diye konuştu.

TÜRKİYE'DE GÖRÜLEN BAZI TÜRLER

Hayvanlardan bulaşan hastalıkların viral, bakteriyel, paraziter ve mikotik diye etiyolojik etkenlerine göre sınıflandırıldığını ifade eden Taştan, kuduz, maymun çiçek hastalığı, avian ınfluenza (kuş gribi), ınfluenza-A virüsü (H1N1, H5N1), şap ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşinin Türkiye'de de görülen hastalıklar olduğuna dikkati çekti.

Taştan, Dünya Sağlık Örgütü kayıtlarına göre, 2003 yılında SARS salgını görülen ülkelerde 8 bin 98 kişinin enfekte olduğunu, bunlardan 774'ünün öldüğünü, Kırım Kongo Kanamalı Ateşinin 2002 yılında 17 vakada görüldüğünü, 2003 yılında 133 vakada görülen hastalığın 6 kişinin ölümüne neden olduğunu, 2004 yılında 249, 2005 yılında ise 266 vakada 13'er kişinin yaşamını yitirdiğini, 2006 yılında vaka sayısının 438'e, hastalığa bağlı ölü sayısının da 27'ye yükseldiğini kaydetti.

ZOONOZLARIN EKONOMİK ÖNEMİ VE TURİZME ETKİLERİ

Yerel ve ulusal düzeyde yapıcı yönetsel önlemler alınmaz, Uluslararası Sağlık Örgütleri ve turizm kuruluşlarının önerileri yerinde, zamanında getirilmez, yerel ve ulusal yaygın kitle iletişim araçları aracılığı ile ortak toplumsal bilinç ve sorumluluk yaratılmaz ise potansiyel risklerin her zaman olabileceğine değinen Taştan, zoonozların ekonomik önemi ve turizm ekonomileri üzerine etkileri konusunda şunları söyledi:
“Zoonoz hastalıklarla mücadele masraflıdır, kamu bütçelerine ek yük getirir. İlaç masrafları, hastane giderleri aile veya kamu bütçelerine önemli yük getirir. Yeterli ve zamanında sağlık hizmetinden yararlanamayan hastaların yaşamı tehlikeye girer. Zoonoz hastalıkların ithalat, ihracat ilişkilerinde olumsuzluk, canlı sığır, sığır eti, tavuk eti ve ürünlerinde uluslararası sınırlamalar, ulusal ekonomilerde sektörsel olarak durgunlaşmalar, hatta aile işletmelerinin ve tavukçuluk şirketlerinin iflası gibi etkileri olabilir.

Kıtalar arası seyahat, dünyada küreselleşme olgusunun bir sonucu olarak, bazı enfeksiyonlar nedeniyle belli bölgelere seyahatlerde azalma, bazı bölgelere seyahatlerin iptal edilmesi yaşanmıştır. Uzak Doğu ülkeleri 2002, 2003 yıllarında 'sars hastalığı' nedeniyle adeta sarsılmıştır. Önlem alınmazsa trilyonlarca liraların boşa harcanması, sektörün zarar görmesi kaçınılmazdır. Çünkü, mikroorganizmalar da dünyayı geziyor, sınır tanımıyorlar.”

Taştan, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, kuş gribi, H5N1 gibi hastalıkların Türkiye'de yeni çıktığını, şarbonun eski bir hastalık olmakla birlikte ülke gündeminden hiç düşmediğini sözlerine ekledi.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün