Yumurtalık kapasitenizi ölçtürün

Britanya’daki Sheffield Üniversitesi’nde geliştirilen yeni bir test, kadınların 30’lu yaşlarda başlayan "çocuk için acaba geç mi kalıyorum" kaygısını hafifletiyor.

Mesude ERŞAN
06.05.2006 - 00:00 | Son Güncelleme :

 Gelecek iki yıldaki doğurganlık kapasitesi hakkında, önceden fikir veriyor. Yöntem henüz Türkiye’de uygulanmaya başlanmadı.

"Eğitim, iş, ideal eş" peşinde 30’lu yaşlara ulaşan kadınların bu testi beklemek yerine yumurtalık kapasitelerini ölçtürme, ultrasonografi ve hormon testleriyle doğurganlıklarını ne kadar daha koruyacağını öğrenmesi mümkün.

Doğurganlık açısından bakıldığında zaman kadınların aleyhine işliyor. Yaş ilerledikçe rahim dokusu genç kalsa da, yumurta sayısı ve kalitesi düşüyor. 25-30’lu yaşlar kolay ve sağlıklı çocuk sahibi olmak için ideal. Bu gerçeği bilen çoğu kadın 30’una merdiven dayayınca benzer kaygıyı taşımaya başlıyor: Bir an önce çocuk sahibi olma.

Kadınlar aslında yumurta zengini olarak doğar. Hatta yumurtalıkları daha anne karnındayken gelişir. Ceninin ilk aylardaki yumurta sayısı 6-7 milyon civarındadır. Kız çocuğu doğduğunda yumurtalıklarında milyonlarca olgunlaşmamış yumurta hücresi bulunur. Sonraki yıllarda sayı hızla düşer. İlk reglinin görüldüğü yaşlarda yumurta sayısı 400 bine iner. Kadın 37 yaşına geldiğinde ortalama yumurta sayısı 25 bine iniyor. Menopozla da organizmanın yumurta üretimi sona eriyor.

Her ádet döneminin başında çok sayıda yumurta olgunlaşmaya çalışır. Organizma bunlardan 3 ya da 4’ünü seçer ve FSH hormonunun etkisiyle geliştirir. Çoğunlukla en baskın olanı gelişir. İki ya da üç yumurtanın olgunlaşmasına ender de olsa rastlanır. Tüm koşullar uygunsa, sperm ile döllenen yumurta rahime yerleşir. Aksi takdirde aylık kanamayla atılacaktır. Doğurganlık dönemi boyunca her kadın yaklaşık 500 kez yumurtlar.

PROF. DR. KUTLUK OKTAY (Cornell Üniversitesi, Üremenin Korunması Bölüm Başkanı)

Anneleri geç menopoza girenler şanslı

Yumurtalık rezervi nedir?

- Kadınlar sabit bir yumurta miktarıyla doğar. Doğum anında bir milyon kadardır. Buna yumurta rezervi denir.

Kadının üreme kapasitesi açısından 30 yaş önemli bir kriter mi?

- Hayır, 30 yaşında çok büyük bir değiklik olmaz. En büyük değişim 37-38 yaşlar arasında yaşanır. Doğurganlık hızla düşmeye başlar ve 45 yaşından sonra da nerdeyse sıfıra iner.

Yumurtalık kapasitesi nasıl ölçülür?

- Yumurta kapasitesini ölçmenin kusursuz yolu yok. Adetin ikinci ya da üçüncü günü ölçülen FSH ve estradiol testi, yumurta rezervi çok düştüğünde belirgin sonuç verir. Verilerin normal çıkması rezervin boyutunu göstermez. Yaş ne kadar gençse rezerv o kadar yüksektir. Genetik kalıtımın da bunda önemli etkisi var. Annesi geç yaşta menopoza giren kadınların rezervleri genellikle yaşıtlarına göre daha iyidir. Son yıllarda Anti- Mullerian Hormonu ölçümü yöntemi üzerinde çalışıyoruz. Rezerv yumurtalar tarafından üretilen bu hormonun, kandaki miktarını ölçerek, yumurta sayısı ve doğurganlık süresinin daha doğru saptanabileceği düşünülüyor.

Hormon testleri, ultrasonografik incelemeler yeterli mi?

- Adet başlangıcında ultrasonla, içi sıvı dolu ve yumurta taşıyan kabarcıkları (antral folikül) sayma yöntemiyle yumurta rezervi saptanabiliyor. Yumurtalık hacmini ölçmek de bir başka yöntem. En iyisi, değerlendirmede tüm bu testleri kullanmak.

Yumurta kalitesinin yaşla ilgisi var mı?

- Yumurta kalitesi, içerdiği genetik yapıya bağlı. Kadın yaşlandıkça, yumurtanın hücre bölünmesi sırasında hata yapma oranı artıyor. Kromozomlar eşit dağılmıyor, Down Sendromu gibi hatalar ortaya çıkıyor. Maalesef, doğrudan yumurta kalitesini ölçen bir test yok.

Yumurtalıklarımızı, yumurtalarımızı ileride kullanmak üzere saklayabileceğimiz günler yakın mı?

- Yumurta dondurma işlemiyle tüp bebek uygulaması, normal tüp bebek uygulamasından yüzde 30 daha başarılı. Eğer çocuk sahibi olmayı 7 yıldan fazla erteleyecekseniz, yumurta saklamaya değebilir. Yumurtalık dokusu dondurması ise, şimdilik tıbbi nedenlerle kullanılmalı. Örneğin kemoterapi gibi zorunlu tedavilerden geçecek kadınlarda.

Menopoz ölçer

İskoçyalı doktorlar da "menopoz ölçer" geliştirdi. Yöntem ultrasonla birlikte uygulanıyor. Ultrasonla yumurtalığın büyüklüğü saptanıyor. Bilgi bir bilgisayar sistemine yükleniyor. Bu sistem yumurtalıktaki yumurta sayısı hakkında ortalama

bir rakam veriyor. Doktorlar da rakamdan yola çıkarak söz konusu kadının menopoza kaç yaşında gireceğini, yumurtalarının ne kadar hızla azaldığını, kaç yaşına kadar çocuk sahibi olabileceğini söylüyor.

PROF. DR. TEKSEN ÇAMLIBEL (Jinemed Hastanesi Medikal Direktörü)

Randevu, ádetin üçüncü günü

Yumurtalık kapasitesini belirlemek için ádetin üçüncü gününde kan alınarak, hormon tetkikleri yapılıyor. FSH yükseldikçe kapasite düşüyor. FSH düzeyinin 15’in üzerinde olduğu kadınlarda gebelik şansı az, gebelik halinde ise düşük olasılığı yüksektir. Yine üçüncü gün yapılan ultrasonografik incelemeyle yumurtacık keselerinin yani foliküllerin incelenmesi de önemli bir kriter. Hatta bu hormon testinden bile önemli hale geldi. Her iki tarafta en az dörder tane folikül bulunması "iyi" kabul ediliyor.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün