Türk bilim insanları yapay kan üretti

Türk bilim insanları yapay kan üretmeyi başardı. Yapay kan sayesinde kan transferi ile HIV ve benzeri hastalıkların bulaşması riski de ortadan kalkabilir.

05 Ocak 2016 - 17:32:41

Türk bilim insanları, laboratuar koşullarında tamamen yerli yapay kan üretimini gerçekleştirdi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) ve Anadolu Üniversitesi’ndeki değerli bilim insanlarının başını çektiği ve Tübitak’a sunulan Multidisipliner Araştırma Projesi önerisi kapsamında tamamen yerli hemoglobin bazlı yapay kan üretiminde ön çalışmalar başarı ile tamamlandı.

"ABD, RUSYA VE ÇİN ÜRETMEYE BAŞLADI" 

Projeye ilişkin açıklamalarda bulunan ESOGÜ Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Adnan Ayhancı, Amerika, Rusya ve Çin başta olmak üzere birçok ülkenin yapay kan üretmeye başladıklarını, ülkemizin de bu hayati ürünü üretmekte geri kalmaması gerektiğini ifade etti.

VÜCUTTA OKSİJENİ TAŞIMAK ÖNEMLİ

Ayhancı, “Kanın temel işlevlerinden biri, vücutta oksijeni taşımak ve bunu dokulara bırakıp onun yerine karbondioksiti almaktır. Bu işlev, kırmızı kan hücrelerinde (eritrositler) bulunan ve hemoglobin adı verilen, oksijen taşıyıcı hemoproteinlerle sağlanır. Bir vericiden alınan kanın nakli olağan ve güvenli bir yol olsa da, kanın yerini alabilecek maddelerin geliştirilmesi için önemli nedenler bulunmaktadır: İnsan alyuvarlarının, klinik etkilerini uzatacak ve enfeksiyon bulaşma riskini azaltacak şekilde saklanması zordur. Bu ise, kanın afet bölgelerinde ve savaşlarda ulaşılabilir olmasını sınırlamaktadır. Ayrıca, yapay kanlar enfeksiyona yol açan patojenlere karşı sterilizasyona daha uygun olacaklarından ve kan grubu antijenleri içermeyeceklerinden, çapraz eşlemeye de gerek duymayacaklardır.

KATI SAKLAMA KOŞULLARI GEREKTİRMEMESİ ÖNEMLİ BİR ÇÖZÜM

Tüm bu olumsuzlukların aşılması için katı saklama koşulları gerektirmeyecek yapay kan geliştirilmesi, çok önemli bir çözüm olarak gözükmektedir. Diğer taraftan yapay kan üretimi klasik kan bağışına ve nakline bir alternatif değil, aksine destektir. Araştırma ekibimiz kan bağışının aynı hızla devam etmesi gerektiğine inanmaktadır. Proje kapsamında geliştirilmesi hedeflenen nano-Hb sistemlerinin tamamı, özgün ve yeni biyonanomalzemeler olup yapay kan araştırmalarına yeni bir yön vereceği inancını taşımaktayız. Eritrositi taklit edecek nano-Hb sistemleri için PCT ve USPTO’ ya patent başvurusunda bulunulmuştur” dedi.

“YAPAY KAN ANİ VE ACİL İHTİYAÇ ANINDA KULLANILACAK”

Ürettikleri yapay kanın ani ve acil ihtiyaç olduğu durumlarda kullanılacağını ifade eden Ayhancı, “Hemen verilebilecek bir ürün, kan yerine geçebilecek alyuvar fonksiyonu gösteren bir ürün. Dolayısıyla hayat kurtaracak bir sıvı. Kan bankalarında kan alındıktan sonra bir aydan fazla saklanamaz, hemen bozulur. Oysa yapay kanı ürettikten sonra bir sene saklayabiliyoruz. Özellikle son zamanlardaki AİDS hastalığını ve diğer birtakım kan yoluyla bulaşan hastalıkları düşünürsek, yapay kan ile bunların önüne geçmiş olacağız. Son olarak istediğimiz kadar yapay kanı hızlı ve daha ucuz üretebileceğiz” şeklinde konuştu.

“KAN GRUBUNA BAKILMADAN HERKESE VERİLEBİLECEK”

Doç. Dr. Adnan Ayhancı, ürettikleri yapay kanı, kan grubuna bakılmaksızın herkese verilebileceğini vurguladı. “Tamamen yerli bir ürün olacağı için, Türkiye’nin belki de ileride oluşabilecek kan ihtiyaçlarını dışarıdan karşılanması zorunluluğunun da önüne geçeceğiz” diyen Ayhancı, “Kan ürünleri çok hayati olduğu kadar çok da tehlikelidir. Birtakım istenmeyen kimyasallar veya biyolojik etmenler eklenebilir. Bu nedenle ülkemizin ihtiyacı olan hemoglobin bazlı kan stokunu kendimizin sağlamsı son derece önemlidir” ifadelerini kullandı.

DÜNYA BU İŞE BAŞLADI, BİZ GERİDE KALAMAYIZ”

Tüm dünyanın yapay kan üzerinde çalışmalara uzun süre önce başladığını hatırlatan Ayhancı, Türkiye’nin bu alanda ciddi bir açığı ve ihtiyacı olduğunu söyledi. Ayhancı, şöyle devam etti:
“Projemiz Tübitak’ın öncelikli alanlarda açtığı “1003-SAB-ILAC-2015-2 Kan ve Kan Ürünleri” çağrısının “Universal kan ürünleri ve yapay kan araştırmaları” ile “kan ürünlerinin rekombinant olarak üretilmesi” hedefleriyle örtüşmektedir.”

“TUBİTAK BİLİM İNSANLARINA BÜTÜN KAYNAKLARI AÇMIŞ DURUMDA”

Kendilerinin, proje ekibi ile birlikte düşünüp bu projeyi TUBİTAK’a sunduklarını anlatan ESOGÜ Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Adnan Ayhancı, TUBİTAK’ın son zamanlarda arge yapılması için her türlü imkanı sunduğunu belirtti. Ayhancı, “Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TUBİTAK) zaten birçok bilim insanına araştırma için kaynakları sonuna kadar açmış durumda. Gerçekten son 10-15 yıldır ülkemiz inanılmaz derecede kaynaklarını araştırma harcamalarına açtı. Gerek Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) gerekse TUBİTAK kayda değer araştırmaları desteklemektedir” diye konuştu.

BİRÇOK ÜNİVERSİTE İÇİN GENİŞ TABANLI DÜZEN OLUŞTURULDU

Proje kapsamında Eskişehir Osmangazi, Anadolu, Kars Kafkas ve Dicle üniversiteleri ve bir Teknopark Şirketi olan Bionkit Biyo-Nano Kimya Teknolojileri Mühendislik-Danışmanlık tarafından verilen destekle oluşturulan geniş tabanlı bir Yönetim Düzeni oluşturuldu. 

Proje geniş tabanlı bir yönetim düzeni oluşturuldu. Bu düzende, çok farklı disiplinlerden bilim insanlarının görev alması planlandı. Bunun dışında projede, 2 Analitik Kimya, 1 Anorganik Kimya, biri doktora sonrası olmak üzere 2 Biyokimya, biri doktora sonrası araştırmacı olmak üzere 2 Moleküler Biyoloji ve Genetik, 1 Biyomühendislik disiplinlerinden olmak üzere “8” temel araştırmacı planlandı.

Yayınlanma Tarihi : 05 Ocak 2016 - 15:37:00
Koç Burcu
(21 MART - 20 NİSAN)

Bazı tartışmalar ya da hareketlerinizi eleştiren kişiler söz konusu olabilir. Ancak, romantik jestler veya sürprizlerin de söz konusu olabileceği bir hafta...Koç Burcu Günlük Yorumu

Boğa Burcu
(21 NİSAN - 20 MAYIS)

Konuşmalarınız ve konuşma tarzınızla insanları etkileyebileceğiniz ve verimli diyaloglar içine girebileceğiniz bir hafta sonundasınız. Fikirlerinizi sizden farklı fikirlere...Boğa Burcu Günlük Yorumu

İkizler Burcu
(21 MAYIS - 20 HAZİRAN)

Bugünlerde, kendinizi en iyi şekilde ifade edebilir, dikkatleri üzerinize çekebilirsiniz. Ancak bazı konularda gerçeklere bağlı kalmadan belli...İkizler Burcu Günlük Yorumu

Aslan Burcu
(23 TEMMUZ - 23 AĞUSTOS)

Sizden bazı bilgi ya da haberleri gizleyen kişiler olabilir. Kulaktan dolma bilgilerle hareket etmemenizde ve düşüncelerinizi paylaşmamanızda fayda var. Aşk hayatınıza...Aslan Burcu Günlük Yorumu

Başak Burcu
(24 AĞUSTOS - 23 EYLÜL)

Sizden fayda sağlamaya çalışan kişiler olabilir. Doğru hesaplar yapmalısınız. Bazı önerilerde bulunabilirsiniz, ama başkalarının hatalarını kapatmak ya da...Başak Burcu Günlük Yorumu

Terazi Burcu
(24 EYLÜL - 23 EKİM)

Eviniz veya ailenizle bağlantılı tartışmalar ve tartışmalarla bağlantılı istenmeyen değişiklikler söz konusu olabilir. Eski tanıdıklar hafızanızı tazelemenize neden olabilir....Terazi Burcu Günlük Yorumu

Oğlak Burcu
(22 ARALIK - 20 OCAK)

Bu hafta sonu, biraz şanslı hissedebileceğiniz tarihlerden ufak riskler alabilirsiniz, büyük değil! Duygularınızı ve düşüncelerinizi açıkça...Oğlak Burcu Günlük Yorumu

Kova Burcu
(21 OCAK - 18 ŞUBAT)

Bu hafta sonu, ruhen ve fiziken sağlığınızı ihmal etmemeli ve bu alanda yeniliklere önem vermelisiniz. Biraz ortam değişikliği, grup aktiviteleri veya sizinle aynı...Kova Burcu Günlük Yorumu

Balık Burcu
(21 OCAK - 18 ŞUBAT)

Bu hafta sonu, ruhen ve fiziken sağlığınızı ihmal etmemeli ve bu alanda yeniliklere önem vermelisiniz. Biraz ortam değişikliği, grup aktiviteleri veya sizinle aynı...Kova Burcu Günlük Yorumu