Kıbrıs’ta oynanan garip oyun...

Hürriyet Haber
13.11.2001 - 00:00 | Son Güncelleme :

Klerides bana hangi çözüm formülünü kabul edeceğini anlattı. Denktaş’a gittim ve siz ne diyorsunuz buna, diye sordum. Sana değil bana bunları söylesin ve karşılıklı oturup konuşalım dedim. Klerides ise masaya oturmak istemiyor. Sonra da Denktaş çözümsüzlüğün odağı diye suçlanıyor. Ortada bir gariplik var.Önce Kıbrıs Rum bölgesine gittim.Bu köşe’de izlenimlerimi okudunuz.Klerides ile konuşurken, nasıl bir çözüm istediklerini sormuştum. Bana kaba hatlarıyla şunları söylemişti:- Her iki toplumun kendi işlerini kendi başlarına çözümleyecekleri iki ayrı bölge olsun. Biri diğerinin işine karışmasın.- Türk askeri varlığı, Türk toplumunun güvenlik kaygılarını giderebilmek için bir miktar sayısı indirildikten sonra Ada’dan çekilişi bir takvime bağlansın.- Aynı şekilde, serbest dolaşım ve serbestçe mal alışverişi gibi konularda bir takvime bağlansın.- Merkezi Devletin yetkileri çok az olsun.- Kıbrıs tek devlet olarak dışta temsil edilsin ancak Cumhurbaşkanlığı rotasyonla mı olacak, Başkanlık sisteminden Parlamenter sisteme mi geçilecek müzakere edilsin.Bunlar Türk tarafının görüşlerine çokta uzak olmayan noktalar. 30 yıla yakın süre Türk tarafı bu formülü istemiş ve Federasyonda ısrar etmişti. 98’de Konfederasyon (iki ayrı devlet) fikri ortaya atılmıştı.Klerides bana ısrarla, Denktaş’ın bir defa dahi müzakere masasına otrumadığından yakındı. Oturulsa bütün bunların konuşulabilineceğini söyledi.Bütün dünyada, Kıbrıs’ta çözümü Denktaş ve Ankara’nın engellediğine inanıyor. Dış görüntü böyle…DENKTAŞ: BEN HAZIRIM, HADİ BAŞLAYALIM…Güney Kıbrıs’tan sonra Kuzey Kıbrıs’a geçtim.Cumhurbaşkanı Denktaş’a sordum: Kledires şunları söylüyor. Bu noktalan müzakere edilmeyecek kadar kötü değil. Neden masaya oturmuyorsunuz?Denktaş, Klerides ile yaptkığım söyleşiyi izlemiş.“Bak Birand” dedi, “Klerides kapalı kapılar ardında, sana şimdi söylediklerinden de ileri giden önerilerde bulunuyor. Ancak bunları gelip bana resmen söylemiyor. Gelsin, bana söylesin ve hemen oturup konuyalım” diye devam etti.Üstelik Denktaş, Klerides’e aynı gün “gel başbaşa konuşalım” önerisinde bulundu. Klerides ise, Denktaş’ın BM çerçevesindeki müzakere masasına oturmasında ısrarlı.Ortada bir gariplik var, birşeyler dönüyor ve herkesin kafası karışık.Anlayacağınız, şu sırada bir taktik savaşı veriliyor.Klerides BM gözetiminde konuşmak istiyor.Denktaş ise önce başbaşa konuşup genel hatları çizmek, yani tünelin sonucu görmek, çözümün temel hatlarını saptadıktan sonra BM masasına oturmakta ısrarlı.“Neden BM’den kaçıyorsunuz? Boş yere bağnaz konuma düşüyoruz” diye sordum.“ BM özel temsilcisi De Soto benim önüme öyle bir çözüm önerisi koydu ki, kabul etmeme imkan yoktu. Türk toplumunu azınlık statüsüne sokuyordu. Adam daha önceki BM Genel Sekreteri Cuellar ve Gali’nin önerilerini dahi dikkate almamış. Müzakere ederek dahi düzeltilecek gibi değildi. Bundan dolayı masayı terketmek zorunda kaldım. Kendilerine de, yeni bir çözüm paketi getirin oturup konuşalım. Ancak bana süpriz yapmayın. Müzakereye oturmadan içinde ne olduğunu gösterin dedim ve şimdi de bekliyorum.”Durum biraz daha netleşti.Denktaş’ın kaygısı, çok yetersiz bir öneri dizisiyle başlandığı taktirde, işin içinden çıkılamaması ve zaman azalınca da büyük baskılar altında, zorla istenmeyen çözümleri kabul etmek zorunda kalmak.Denktaş’ın yaklaşımı stratejik değil. Tatamen taktik. Aslında adı Konfederasyon olmayan, ancak içi Konfederasyon unsurlarını taşıyan, Erbakan’ın ünlü “tül Federasyon” formülünü çözüm olarak kabul edebilecek noktada, ancak BM’yi özellikle de AB’yi henüz kıpırdatamıyor.Amerikalılar bu formüle “Birlik içinde ayırım” diye ad takmışlar. Dışa karşı tek bir Kıbrıs devleti olacak, ancak içinde iki ayrı devlet ve toplum yaşayacak. Böyle bir formülün bizi rahatsız etmemesi gerekir.Sanırım bu aşamada asıl baskı yapılması gereken taraf, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler olmalı. Ortaya, eski BM Genel Sekreterlerinin çözüm önerilerinden oluşacak bir paket koymaları ve müzakereleri bunun üzerinde götürmeleri gerekiyor. Denktaş’a içi boş paket önerileri yapmaktan artık vaz geçmeliler.Bunlar işin taktik yönü ve ben iki tarafı dinledikten sonra,görüşler arasında aşılamaz farklılıklar olmadığı izlenimini edindim. Bir çözüm bulmak zor olacak, ancak imkansız değil. Her iki taraf da, karşısındakinden en fazlayı koparmaya çalışıyor.Bu da son derece doğal.Ancak, işin bir temel noktası var ki,o da Ankara’da düğümleniyor.Türkiye, stratejik gerekçelerle ve ne pahasına olursa olsun Kıbrıs’ın üstüne oturmak mı istiyor, yoksa Türk toplumuna gereken garantiler sağladıktan sonra, Kıbrıs’ı paylaşmaya hazır mı?Bu konuya yarın değinmek istiyorum.

Etiketler:

EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün