Kendinizi ayrıksı değil bütünün parçası olarak görün

1990’dan bu yana hem Türkiye hem de Fransa, Almanya, Amerika ve İngiltere gibi pek çok ülkede kişisel sergiler açmaya devam eden sanatçı Elvan Alpay, bu kez Kirpi’yle karşımızda. İstanbul’daki Galeri Nev’de açtığı sergideki duvar heykelleri ve resimlerinde kuşlar, kirpiler ve mantarımsı formlar dikkat çekiyor.

Deniz İNCEOĞLU-dinceoglu@hurriyet.com.tr
27 Ocak 2012 - 23:29:46

“Bizler, yaşam sürecimizde bir çekirge veya bir çiçek tomurcuğu ile her an iletişimde olduğumuz bilinciyle, ‘doğa’ya ve ‘yaşam’a bakışımızı tamamen değiştirmeliyiz. Dünyada bundan büyük aciliyet içeren hiçbir konu olmadığı bu kadar aşikârken, bu kadar umarsız kalınan başka bir konu olmayışına da tanıklık ediyoruz” diyen Elvan Alpay’la sergiyi konuştuk.

- Elvan Hanım, öncelikle daha önceki birkaç röportajınızda söylediğiniz bir şeye değinmek istiyorum. Öğrencilik yıllarınızda dahi portre çizmenin size göre olmadığını söylüyorsunuz. Neydi sizi portreden iten?
- Ben aslında figüratif çalışan biriyim ancak insan figürü kullanmak benim anlatım şeklime uymuyor. Daha önce bunu kim sormuş ve niye yanıtlamışım, hatırlamıyorum tabii. Hepimiz öğrencilik yıllarında temel sanat formasyonu alıyoruz ve bu da model çalışmasını kapsıyor. Ben model çalışmasını hep sevdim. Ancak bakma, görme üzerine bir egzersiz olarak kaldı benim için. Eğer merakınız, müslümanlık açısından sakıncaları barındırması dolayısıyla figür kullanmakta bir çekincem olup olmadığını kapsıyorsa, yanıtım; hiç öyle bir çekincem olmadığıdır.

- 1990’dan beri kişisel sergiler açıyorsunuz. Şöyle geriye dönüp baktığınızda eserlerinizin anlattıklarında neler değişti sizce?
- İlk sergimden bu yana dönüp işlerime bakacak olursam, her ne kadar her sergim yeni bir malzeme ve figürden oluşmuş olsa da, çıkan işleri temel bir anlatım biçimi ve duygunun türevleri olarak görüyorum. İlk sergim, hançer formu ve geometrik karpuz dilimlerinin bir araya gelişiydi. Sonraları kurbağa serisi, hançer formunun metal heykele dönüştüğü düzenlemeler, bitki formlarının geometrik polyester kalıplarda çoğaltılıp bir araya getirilmesinden oluşan duvar heykelleri, sim kaplama rölyefler, mikroskobik formların devasa alçı döküm mekan düzenlemeleri, mantarlar, kargalar, çekirgeler gibi birçok anlatım girdi işlerime. Çoğaltma, hep kullandığım yöntem oldu.

- Nedir çoğaltmada sizi cezbeden?
- Sonsuz seçenek sunması. Bu seçenekler arasından kendi doğrunu belirlemek, yaptığın işe mutlak bir hakimiyet gerektiriyor.

- Son serginiz Kirpi’ye geçecek olursak, ne zaman tuvalinize yansımaya başladı bu serideki işler? Aklınızı kurcalayan sorular, sorunlar neydi? Bunları anlatmak için neden kuşları ya da kirpileri seçtiniz?
- Kirpi sergisi aslında düş/orman sergisinin bir devamı niteliğinde. Düş/ormanda, polyester kalın filmlerin dekupe edilerek, çok katmanlı olarak bir araya gelişinden oluşmuş yine duvar heykeli olarak tanımlayabileceğim tuval üzeri düzenlemeler ve beraberinde mantar formu ile bir arada tırtıl, çekirge yusufçuk resimleri vardı. Sergide kirpi ve kuş formları, kirpi ve arı kuşunun biyolojik özelliklerine vurgu yapmak için kullanılmadı. Ben hikâyeleri resmetmiyorum işlerimde, görsel masallar diye nitelenebilir belki, formlar benim harflerim ve kitap yazmayıp resim yapıyor olmamın da nedeni bu. Kendimi görsel değil sözel ifade etme arzum olsa sanırım o yolu seçerdim. İzleyicinin artık bir resmin karşısında sergi bütününden kopuk tek bir figürün sembolik değerine yoğunlaştığını da sanmıyorum.

ÇOK DİKENLİ BİR O KADAR DA BATMAYAN

- Sadece resim değil, dışa doğru biçimler de kullanmışsınız, bir nevî duvar heykeli niteliğinde. Sadece resim anlatmak istediklerinizi yeterince ifade edemiyor mu?
- Bir sergiyi tek tek işler olarak hiç düşünmedim ben. Kurgularken benim için önemli olan işlerin birlikteliğinin yaratacağı etkidir. Çok dikenli ve bir o kadar da batmayanın, çok renkli ve monokromun, soyut ve figüratifin, rölyef ve düz satıhın yanyanalığı olarak tanımlayabiliriz sanırım bu sergiyi. Sergide, ilk olarak ahşap hamuru kullandım. Suyla karıştırıldığında hamur haline gelen ve fırınlama gerektirmeyen bir toz karışım bu. İçerisine metal konstrüksyondan formları oluşturup, üzerini kaplıyor ve sonradan da zımpara, macun ve boyama işlemlerine geçiyorum. Oldukça emek isteyen ve hakim olana kadar beni epeyce uğraştıran bir malzeme oldu, ancak görsel olarak hedeflediğime bu malzeme ile ulaşabilirdim. Zaman içerisinde birçok malzemeye bakıyorum, öğreniyorum. Çünkü, işlerimde sizin de nedenini merak ettiğiniz 3. boyuta ihtiyaç duyuyorum. Heykelin resmin yetersizliğine bir çare olduğunu düşünmüyorum, farklı vurgular ve ben hep bu beraberlikten besleniyorum. Malzemeye göre iş üretmiyorum, üreteceğime uygun malzemeyi kullanıyorum. Malzemeyi dönüştürmek, işlevi dışında kullanmak beni hep cezbetti. Ancak anlatımımda neden boyuta ihtiyaç duyduğumu sanırım ben değil, sergiyi gören ve anlatıma ne kattığı üzerine düşünenler verecektir.

- Doğa ve insanın iletişiminden bahsediyorsunuz ama işlerinizde sadece hayvanlar ve mantarımsı canlılar dikkat çekiyor. Neden hiç insan kullanmadınız?
- İnsan ve doğanın iletişiminden bahsederken sizin gözünüzde canlanan nedir bilemiyorum. Mantarı tutan bir el veya dala bakan bir göz olması gerekmiyor tabii. Figür, daha önce de bahsettiğim gibi benim anlatım dilime uymuyor. Bu zaten böyledir de, kimi sanatçılar figür kullanır kimi kullanmaz. İletişimden kastettiğim ise, bizim diğer canlılardan ayrıksı olmadığımız, dünyada olup bitenin bir bütün olduğu. İletişimin, kendinin, doğanın, evrenin yani yaşamın farkında olmakla mümkün olduğu...

- Sergi için doğaya ve yaşama bakışımızı değiştirmemiz gerektiğinden bahsediyorsunuz. Neleri değiştirmeli insan?
- Doğa ile olan ilişkimizi, onu tüketiş, ondan faydalanış şeklimizi değiştirerek yeniden yapılandırmamız gerektiğine kimsenin bir şüphesi yok herhalde. Hepimiz devekuşuyuz, üç maymunu oynuyoruz. Tabii, çok fazla konu var. Çevrecilere kulak verelim. Daha da önemlisi kendimizi bütünden ayrıksı değil, bütünün bir parçası olarak görmeyi becerebilelim.

ATMOSFERİN DE İŞLERİN DE ŞİİRİ OLMALI

İşlerimde özellikle kirpi ve kuşu seçmemin formel olarak tabii ki de nedenleri var. Sergilerimde, sunum görsel bir anlatımdır. Atmosferin de işlerin de, şiiri olmalı. İzleyicinin benim kirpinin ikonografisine veya biyolojik özelliklerine olan ilgime değil, o görsel formu ve kavramı nasıl dönüştürdüğüme bakmasıyla ilgileniyorum.

Serginin ismi ‘Kirpi’ye sergide gördüğünüz kirpi resimlerini yapmadan önce karar verdim.

Elvan Alpay’ın son sergisi Kirpi, 25 Şubat’a kadar Galeri Nev İstanbul’da görülebilir. (212) 231 67 63.

Yayınlanma Tarihi : 27 Ocak 2012 - 23:29:46
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün