İşte Evliya Çelebi'nin Nil Haritası

VATİKAN Kütüphanesi arşivinde muhafaza edilen, Evliya Çelebi’nin seyahat notlarına dayanan ve yine onun gözetiminde yapıldığı tarihi belgelerle kesinlik kazanan Nil Haritası, ilk kez Türk gazetecilerin görüntü alması için açıldı.

Esma ÇAKIR/ROMA, (DHA)
23.11.2011 - 11:36 | Son Güncelleme :

Yaklaşık 10 yıldan bu yana Vatikan arşivlerinde araştırmalar yapan Türkiye Piskoposlar Konferansı Sözcüsü, Araştırmacı-Yazar Rinaldo Marmara’nın organizasyonuyla, 3 Türk gazeteci Vatikan Kütüphanesi (Biblioteca Apostolica) arşivine girdi. Türkiye’nin Vatikan Büyükelçisi Prof. Dr. Kenan Gürsoy ve Tevere Enstitüsü Başkanı Mustafa Cenap Aydın’ın da katıldığı gezide, DHA muhabiri de vardı. Ancak özel izinlerle girilebilen kütüphanenin Doğu Eserleri Uzmanı Delio Proverbio’nun eşliğinde gerçekleşen gezide, Büyükelçi Gürsoy, 1586 yılında yapılan ve şu an restorasyon gören Yeni Kütüphane’yi (Nuova Biblioteca) gezerken, İznik ve İstanbul Konsilleri’nin de anlatıldığı freskleri inceledi.

500 YILLIK DEDE KORKUT KİTABI

Proverbio daha sonra Türk konuklarını, bazı Türk eserlerinin bulunduğu arşiv kısmına götürdü. Proverbio, 12 hikayelik asıl nüshası Dresden Kütüphanesi’nde bulunan, 6 hikayelik 2’nci nüshası ise, Vatikan’da muhafaza edilen el yazması Dede Korkut Kitabı’nı gösterdi. Delio Proverbio, Hikayet-i Han Oğlu Boğaç Han, Hikayet-i Bamsı Beyrek, Hikayet-i Salur Kazan’ın Evi Yağmalanduğudur, Hikayet-i Kazan Begün Oğlu Uruz Han Tutsak Olduğudur, Hikayet-i Kazılık Koca Oğlu Yegenek Bey ve Hikayet-i Taş Oğuz İç Oğuz’a Asi Olup Beyrek Vefatı hikayelerini içeren kitabın tarihinin, 15’inci Yüzyıl’a dayandığını aktardı. Türk ziyaretçiler, yine 15’inci Yüzyıl’da Osmanlı Devleti’nde yaşamış Şair ve Yazar Uzun Firdevsi’nin (Firdevs-i Rumi) Satrançname-i Kebir adlı el yazması kitabını da görme fırsatı buldu.

NİL HARİTASI İLK KEZ KAMERALAR ÖNÜNDE

Daha sonra 17’nci Yüzyıl’ın ünlü gezginlerinden Evliya Çelebi’nin Nil Haritası’nı bulunduğu yerden çıkaran Proverbio, "Vatikan arşivleri tarihinde gazeteciler bu haritayı ilk kez görüntülemiş olacak" dedi. Proverbio, Büyükelçi ve diğer ziyaretçilerin dikkatle incelediği, 6 metre uzunluğundaki haritanın zarar görmemesi için sadece 1.5 metre kadar olan kısmını açtı. Vatikan arşivlerine nasıl girdiği net olarak bilinmeyen harita, Evliya Çelebi’nin seyahat notlarına dayanıyor ve O’nun gözetiminde hazırlandığı da belgelerle netleştirildi. Nil Haritası, Çelebi’ye ait Seyahatname’den sonra en önemli belge olarak kabul ediliyor.

İşte Evliya Çelebinin Nil Haritası

HARİTANIN RESTORASYONU İÇİN SPONSOR ARANIYOR

Kısa bir arşiv gezisinin ardından gazetecilerle konuşan Büyükelçi Kenan Gürsoy, çok güzel eserler görme fırsatı bulduğunu belirterek, "Bunlar arasında Evliya Çelebi’nin üzerinde çalıştığı, yorumlar yaptığı, şerhler yazdığı Nil haritası da vardı. Galiba biz bunu gören ilk kişilerdeniz" dedi. Bize ait olan eserleri dikkatle korumamız gerektiğini söyleyen Gürsoy, "Bunun bugün Vatikan kütüphanesinde olması bizim hevesimizi kırmamalı. Bizim elimizdekileri iyi saklamamız, onlara ihtimam göstermemiz gerekir. Nil haritasının galiba restore edilmesi gerekiyor. Belki kültüre katkıda bulunabilecek Türkiye’deki hayırsever pek çok sponsor, bu eşi benzeri görülmemiş, tarihi kıymeti fevkalade yüksek olan bu haritayı restore ederek, üstelik UNESCO’nun Evliya Çelebi Yılı olarak ilan ettiği bu yıl bize kazandırabilir" diye çağrıda bulundu. Bunun kolay olmayacağına da inandığını ekleyen Kenan Gürsoy, "Pek çok hayırsever zenginimiz bu işte katkıda bulunabilir. Bu ayrıca Türkiye-Vatikan ilişkileri bakımından, Türkiye Cumhuriyeti’nin Vatikan Kütüphanesinde yapacağı çalışmalar bakımından bize yardımcı olacaktır" diye ekledi.

Gürsoy ayrıca bir soru üzerine, haritayı Türkiye’ye getirme konusunda Türkiye olarak herhangi bir talepte bulunmadıklarını, böyle bir şeyin gündeme gelmediğini de ekledi.

HARİTA NEDEN VATİKAN’DA?

Evliya Çelebi’nin 1672-73’te gerçekleştirdiği Nil yolculuğu sonrası hazırlanan harita, 18’inci Yüzyıl’da Seyahatname’nin İstanbul’a gönderildiği yıllarda Kahire’den Vatikan’a geldiği biliniyor. Kaba bez üzerine çizilmiş olan haritanın uzunluğu 6 metre, eni ise yukarıda 88, aşağıda 45 cm. 200 yıldan fazladır Vatikan’da muhafaza edilen haritanın yukarısında Nil’in kaynağı, aşağısında da Nil deltası bulunuyor. Evliya Çelebi’nin Seyahatname’nin 10’uncu cildinde geçen tasvirleri, haritada da açıkça yer almış.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün