Hz. Mevlana'nın düğün gecesi

Allah'la vuslatının 736. yılında Mevlana'yı istiratgahında ziyaret ettik.

Lari Dilmen / Hürriyet Pazar
20.12.2009 - 13:03 | Son Güncelleme :

Aşkın öğretmeni olur mu? Olsa olsa aşkın nesnesidir o öğretmen; maşuk!
Aşkın mabedi olur mu? Gönüldür aşkın mabedi ancak. Öyle güzel insanlar girdi çıktı hayatıma, hepsi birer ömre değer ama kalp açılmayınca teslim olamıyor aşka insan ve utanıyor kalbinin katılığından. İşte o utancın farkındalığı ve acısı insanı kendini geliştirmeye ve değiştirmeye mecbur ediyor. Hakikati bulmak yaşamı yaşamaya değer kılan amaçtır bence. Hakikat ise aşk değilse ne olabilir? Bunca yıldır didik didik ettim kendimi ve aşktan daha değerli bir duygu keşfedemedim iç dünyamda. O halde yürü âşıkların peşinden, aşklarından feyiz al, gönül gözün açılsın diye dualarını yükselt semaya. Aşk olsun diye, aah.
İşte bu duygularla Hz. Mevlânâ’nın 736. vuslat, yani kavuşma yıldönümü için Rufai dergâhının dervişleriyle bir hac yolculuğuna çıkmaya karar verdim, Konya’ya. Mevlânâ’nın alim (bilgi sahibi) zatının değil arif (bilgiyi hayata geçiren) zatının peşine saygılarımı sunmaya, onu daha iyi anlayıp örnek almaya, kalbimi bir nebze daha yumuşatmaya ve sonra onu sevgilime sunmaya niyet ettim. Rufai dedesi Tayyar Efendi de bu yolculukta benle muhabbet paylaşmaya razı oldu. İnsan, dervişlik, Allah, aşk, dostluk ve birçok konuda gönül sohbetleri ettik, anladım ki dervişlik zor işmiş, ama hoş işmiş.

Şeb-i Arus: Hz. Mevlânâ’nın düğün gecesi

Suf, Arapçada yün anlamına geliyor. Sufiler de içlerine yün giyenler. Hz. Peygamber’in devrinde, onun çevresinde insanlara hizmet eden, boş vakitlerinde de ibadet eden aydın kişiler vardı, bu kişiler gece uyumamak ve rahata düşmemek için içlerine deve ve keçi kılından dokunmuş içlikler giyerlerdi ki insanlara hizmet etmeye daha çok vakit ayırsınlar. Bunlara Ashab-ı Sufe’den üretilen Sufi sıfatı yakıştırılmıştır. Peygamber devrinden sonra, dünyaya yayılan çeşitli sufilerden yüksek manevi mertebelere ulaşanlar ve talebeleri günümüze kadar gelen Sufi ekollerini oluşturdular. Derviş ise Sufi’nin Farsçası. Kelime anlamı (der:kapı, viş:eşik) kapı eşiği gibi olan. Kapı eşiği gibi hizmet eden ve şikayet etmeyenleri anlatmak için kullanılıyor.
Tayyar Dede sufizmin amacının Allah’ı bulmak olduğunu söylüyor: “Sufizm İslam’ın özünü yansıtır. İslam’a dayanmakla birlikte özünde Musevilik ve İseviliği de barındırır. İnsanlığın sevgi arayışına cevap verecek biricik yoldur.”
Ancak sufilik Türkiye dışında İran ve Suudi Arabistan’da yasak. Tayyar Dede’ye göre dış mihraklar bu sevginin kendi raconlarını bozacak şekilde İslami sufizmle yayılmasını istemediklerinden sufiliğin kaynağı ülkelerde bu yönelimin yasaklanması için politika üretiyor ve bu ülkelere bunu dayatıyorlar.


20 milletten insan Mevlana'nın yolunda

Şeb-i arus, düğün gecesi demek. Yani Mevlânâ Hazretleri’nin Hakk’a yürüdüğü gece. Ancak Mevlânâ ölümünün bir yas vesilesi olmasını istememiş, bilakis özlemini duyduğu Allah’a sonunda kavuşmanın sevincini yansıtacak şekilde bir kutlama olarak yaşanmasını vasiyet etmiş. Cenazesine tüm dinlerden ve inanışlardan insanlar katılmış ve yobaz halkın tepkisine rağmen Mevlânâ’yı kutlu kişi saydıklarını belirterek sahiplenmişler. O gün bu gündür Şeb-i arus tüm dünyadan sevenlerin, sufilerin bir buluşması ve kutlaması olarak yaşanmakta. Sadece bizimle beraber seyahat edenler arasında 20’ye yakın milletten insan saydım. Mevlânâ ölümünden bu yana geçen 600’ü aşkın yıla rağmen hâlâ ulusların birlikteliğine hizmet ediyor ve insanlığın sevgi ve birlik arayışına vesile oluyor.

Hz. Mevlananın düğün gecesi

Türbe ziyareti değil misafirlik

Halkımız türbelerden medet umar, dualarına aracılık etmeleri için uluları ziyaret eder, adaklar adar. Tayyar Dede bu geleneği biraz da halkımıza gerçek Allah sevgisini öğreten sistemlerin noksanlığına bağlıyor: “İnsanımız hep Allah korkusuyla Allah’tan uzaklaştırılmış, O’na doğrudan ulaşamayacağından endişe ettiği için uluları aracı kılmaya meyil etmiştir.
Bunu da eleştirmemek gerekir, keza arayıştaki kişiler için Allah’a giden yollarını kaparsanız, Hindistan gibi tanrıların bol ve kolay ulaşılır olduğu memleketlere gitmek ister, başka yollara sapabilirler.”
Sufizme göre ise Allah’a yakınlaşmış kişiler ölü değildir. Sufiler türbeye misafirliğe giderler. Tanrı korkusu ise sevgilinin kalbini kırmaktan duyulan korkuya benzetilir ancak. Yolculuğumuzda özellikle Hz. Mevlânâ’ya yakın sufilere sevgi ve saygılarımızı sunmak için bazı türbeleri ziyaret ediyoruz ve Tayyar Dede’den hikâyelerini dinliyoruz. Bir de dua öğreniyorum Tayyar Dede’den: “Yarabbi bu zattın hürmetine duamı kabul et, Yarabbi bana her şeyin hayırlısını ver. Amin.”

Bizi buraya taşıyan Mevlana - Şems aşkı

Mevlânâ’nın hayatı Şems’ten önce ve Şems’ten sonra olarak ikiye ayrılabilir. Aslında bir anlamda ikisi birbirine hem ayna hem mürşit olmuş. Mevlânâ ile Şems birbirlerinde Hakk’ı seyrediyorlardı. Aşklarını anlamak pek çok kişi için çok zor. En yakınları bile bunu anlamakta zorlanıyor ve kıskanıyorlardı. Halk ise Mevlânâ’nın bu durumunu bir İslam tasavvufu bilgesi olarak kendisine yakıştırmakta zorlanıyor, Mevlânâ’nın hocalığı boşlayıp Şems ile uzun halvetlere dalmasını kabul edemiyordu. Bu durum ikisinin defalarca ayrılmasına ve sonunda da Şems’in katledilmesine kadar vardı. Denir ki, Şems Mevlânâ’yı ateşleyen kıvılcım olmuş ancak Mevlânâ o kıvılcımla bir volkan gibi yanmış ve alevleri sonunda Şems’i kavurmuş, yok etmiştir. Mevlânâ Şems’in ölümünden sonra aşkını daha da ileri taşımış ve “o ben, ben de o oldum” diyecek kadar içselleştirmiştir.
Bir başka boyutu da bu aşkın, kendilerinin buna ihtiyacı olmamasına rağmen millete aşkı öğretip peşinden Allah’a sürükleyecek bir hikayenin gerekliliğinden yaşandığı. Nitekim böyle olmasa bugün bizler aşk arayışımıza cevap bulmak için burada olmaz, bu vesileyle Tayyar Dede gibi bir sufi ustasıyla bir araya gelemezdik. Bu konuyu Tayyar Dede’nin yorumuyla aktarıyorum: “Aşk kişiyi Allah’a ulaştıran en kestirme aracı. Avamın aşkı bilinçsiz aşk, sufinin aşkı bilinçli aşktır. Bilinçsiz aşk insanı deneyim ve çile arasında dolaştırır, bilinçli aşk ise Allah’a götürür. Mevlânâ Şems’i görmeden önce ilmi olarak aşkı biliyordu ve hazırlıklıydı, keza Şems de öyle. Böylesi iki bilgenin kendilerine ayna tutacak kişiler olarak birbirlerine rastlamaları ancak Allah’ın arzusuyla mümkün olabilirdi. Böylece birbirlerine aşık oldular ama bu bedenen değil, birbirlerinin hakikatine aşık olmaları manasında idi.”

Mevlana'nın 7 altın öğüdü

Mevlânâ tüm dünyanın kabul ettiği gibi Türk-İslam tarihinin en büyük sufilerinden. Hem bilge bir kişi, hem yüce bir aşık, hem de büyük bir şair. Sonradan Hüdavendigar, Mevlânâ, Rumi lakaplarını alacak olan Muhammed Celaleddin 30 Eylül 1207’de Türkistan’ın Belh şehrinde doğdu. Babası Sultanül Ulema lakaplı Bahaeddin Veled ailesiyle beraber Moğol istilasından kaçarak Anadolu’ya sığındı ve sonunda Konya’ya yerleştiler. En önemli eserleri Mesnevi, Divan-ı Kebir, Fih-i Ma Fih, Mecalis-i Seba ve Mektubat’tır. Mevlânâ’nın felsefesini biraz olsun aktarabilmek için bu satırların arasında onun 7 altın öğüdünü aktarmak isterim:
· Cömertlik ve yardım etmede akarsu gibi ol.
· Şefkat ve merhamette güneş gibi ol.
· Başkalarının kusurunu örtmede gece gibi ol.
· Hiddet ve asabiyette ölü
gibi ol.
· Tevazu ve alçakgönüllü-lükte toprak gibi ol.
· Hoşgörülükte deniz gibi ol.
· Ya olduğun gibi görün, ya göründüğün gibi ol.

 

 

 

 

 

 

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün