Editör

Hürriyet Haber
27.03.2005 - 00:01

‘Atom çağını’ Einstein’ın E = mc2 formülü başlatmadıProf. Ömür Akyüz, önceki sayımızda yayımlanan Alman yazar Ulrich Schnabel’in yazısına yanıt vererek, Einstein’ın, teorisinin atom bombası yapımına izin vereceğini bilseydi makalesini yayımlamazdı, iddiasını ileri sürüyor. Tabii, insanın kendini Einstein’ın yerine koyması, ne kadar mümkün veya ne kadar zor, tamamen başka bir soru. Ayrıca, Einstein’ın makalesini yazması ile atom bombasının üretilme süreci arasında güçlü ilişkiler kuiran bilim tarihçileri ve fizikçiler olduğunu da anımsatarak, Ömür Akyüz’ün yanıtını yayımlayalım: ‘Hayır, ‘atom’ çağını başlatan ve Einstein’ın 1905 yılında ortaya koyduğu E = m c2 formülü (aslında DE = Dm c2 olmalı) değildir. Atom çağının özü, öncesi ve sonrasıyla bundan bağımsız başladı; ancak ilgili birçok olay ve olgu bundan bağımsız tam olarak anlaşılamazdı. Tabii önce bu formülün ne demek olduğunu anlamak gerekir: Bu formülün en önemli anlamı doğada işleyen enerjinin kaynağı olmasıdır. Öte yandan ‘atom’ çağı denilirken amaçlanan sonradan doğru olarak nükleer silah adını alan ‘atom silahlarının’ yapılmasını izleyen dönem ise, tabii ki bu silahların yapılmasını bu formülün biliniyor olması belki kolaylaştırmıştır; ancak nükleer silahların temelindeki çekirdek bölünmesi (fizyon) bu formül bilinmeden de keşfedilebilirdi, hatta eminim edilecekti de. Örneğin bu formülün ilk kanıtı 1920 yılında bir çekirdek tepkimesindeki enerji dengesinin incelenmesiyle verildi. Bu tepkimenin ele alınmasındaki amaçlar arasında bu kanıtlama yoktu, olması da gerekmiyordu. Eğer Einstein bu formülü 1905’te elde etmiş olmasaydı, bu ve benzeri tepkimelerin çözümlenmelerinden aynı formül empirik bir gerçek ya da yasa olarak kesinlikle elde edilebilecek ve kuramsal bir kanıt bekleyecekti. Çekirdek fiziğinin (nükleer fizik) İkinci Dünya Savaşı’na kadarki deneysel gelişmesi ise büyük ölçüde bu formülün görelilik kuramına dayalı kanıtı bilinmese de gerçekleşebilirdi. Özetle, her ne kadar kendisi İkinci Dünya Savaşı’ndan sonraki bir röportajda ‘Tetiği siz mi çektiniz?’ sorusuna, epeyce düşündükten sonra hafifçe ‘Evet’ demişse de, bu, Einstein’ın olağanüstü barışseverliği ve şiddet karşıtlığından doğan çok ince bir duyarlılık işareti olmalıydı; yoksa gerçekten buna yönelik herhangi bir niyeti, tahmini ya da olduğundan değil; hatta böyle bir sonuç verebileceği aklına gelseydi büyük bir olasılıkla yayınlamazdı. R. Ömür AkyüzFizik ProfesörüYeditepe ve Boğaziçi Üniv.XVI. Ulusal Kanser KongresiXVI. Ulusal Kanser Kongresi, 20-24 Nisan 2005 tarihlerinde Antalya’da yapılıyor. Türkiye ve yurtdışından kanser uzmanlarının katılacağı Kongre’de, kanserin önlenmesi, bilimsel kanser araştırmaları, çeşitli kanserlerin teşhis ve tedavileri, kanser eğitimi ile kanserle savaş konularında birçok bildiri, panel ve konferans yer alacak. XVI. Ulusal Kanser Kongresi’nde, Kanser ve Sperm Saklanması, Erken Evre Meme Kanserine Yaklaşım, Kanserli Hastada Tromboz ve Tedavisi, Prostat Kanseri, Kanserde Seksüel Yaşam, Baş ve Boyun Kanserleri, Tiroid Kanseri, ‘Akciğer Kanserinde Tarama, Tanı, Evreleme’, Hodgkin, Organ Lenfomaları, Onkoloji Hemşireliği... Kanser Tedavisinde Ekonomik Politikalar, Yeni Ulusal Protokoller, İlaç Ruhsatlandırılması gibi ‘Ulusal Sorunlar’ başlıklı oturumların da yer alacağı kongre öncesinde ‘Kolon Rektum Kanseri’, ‘Temel Onkoloji’, ‘Geç Etkiler’ konulu kurslar yapılacak. Kongreyi Radyasyon Onkolojisi, Tıbbi Onkoloji ve Türk Pediatrik Onkoloji Dernekleri düzenliyor. Bilgi: bilimsel@ukk2005.org; www.ukk2005.orgBizimeczane.com açıldıTüm Eczacı Kooperatifleri Birliği (TEKB) tarafından hazırlanan bizimeczane.com portalı hizmete açıldı. Portal, elektronik ortamda eğitimden ticarete ve sağlık bilgilerine, hemen her konuda başvurulabilecek güncel ve güvenilir bir kaynak. 6 kooperatifi bünyesinde toplayan Tüm Eczacı Kooperatifleri Birliği’nin (TEKB) hazırladığı bizimeczane.com portalı, yaklaşık 6.500 üye eczacının, üye olmayan eczacıların, ilaç sanayiinin, kooperatif çalışanlarının, sektördeki tüm tedarikçilerin, Eczacılık Fakülteleri öğrencilerinin, sektör profesyonellerinin ve toplumun hizmetine sunuldu. Portal, elektronik ortamda eğitimden ticarete, hemen her konuda başvurulabilecek güncel ve güvenilir bir platform.Bizimeczane.com, eczane işletmeciliğinden sağlık bilgilerine, tıp sözlüğünden bölgesel haberlere kadar çok çeşitli konu başlıkları olan kapsamlı bir portal. Ayrıca, ilaç siparişi, belge siparişi ve firma iletişimi gibi fonksiyonlarıyla, etkileşimi en üst düzeye çıkarıyor. Portalda, e-Pharma, E-Posta ve Farmadost gibi TEKB hizmetlerine ulaşmak ve sektörel etkinlikler hakkında bilgi almak da mümkün.RastlantıRastgele! Denize açılan balıkçılar için bu iyi niyet dileğini biliriz. Aslında bu dilek eskidi ve anlamsızlaştı. Eskiden sadece olta ve ağla balığa çıkanlar için uygundu bu dilek. Ama bugün ‘avını’ rastlantıya bırakan balıkçı mı var! Sonarlar, deniz dibi tarayan ağlar, dinamitler. Hele balık akını olduğu zamanlarda bu insafsız donanımlarıyla balığa çıkıp da teknesi boş dönecek balıkçı olabilir mi? Rastlantıyı balıkçılardan (ve avcılardan) alıp evren ve hayattaki gerçek yerine oturtan ayrıntılı, ama çok ilginç bir yazıyı sunuyoruz bu hafta size. Yazıda, beyin ve yanılgı var, evreni ve dünyayı algılayışımız var, matematik ve olasılık hesapları var, psikoloji ve inanışlar var; şans oyunlarından tutun rulet masasına ve basketbolcunun topu potaya sokmasına kadar, neredeyse hayata dair her şey. Yazıda çok çarpıcı saptamalar yapılıyor; doğru bildiğimiz veya anlam veremeyip yanlış yorumladığımız çok sayıda konu önümüze geliyor. Bilimin çok sayıda disiplininin el attığı ve ‘ne olduğunu’ ise ortaklaşa ‘anlamaya çalıştığı’ rastlantı, hepimizin hayatının bir parçası aslında. Şu sorunun yanıtını, herkes kendi hayatına geriye dönük inceleyerek verebilse, çok ilginç sonuçlar elde edebilir: Yaşadıklarımız ne kadar rastlantıların eseri? Böyle bir araştırma sonuçları belki de hayatımızın büyük ölçüde rastlantıların yönetimi altında olduğunu gösterecek. Rastlantıların yönetimini, ta embriyonun ilk oluşumuna kadar geriye götürebiliriz. Sizin genetik kimliğinizin belirlenme sürecidir bu. Tek yumurtayı dölleyen spermin, o değil de milyonlarca spermden başka biri olsaydı, belki adınız değil ama kimliğiniz değişecekti. Doğum sürecinde anne karnında 9 ayı sağlıklı doldurmanız da, yine annenin herhangi bir kazaya uğramaması ve sizi iyi koruması ile ilişkilidir. Bir rastlantı, doğumunuzu önleyebilirdi..Bugünkü sizi siz yapan koşulların herhangi birinde bir değişiklik, bugünkü konumuzu değiştirecekti. Ailenizin yaşadığı, göç ettiği yerler, eğitiminize yaklaşımı, sahip olduğunuz olanaklar... Böyle binlerce sayılabilecek olasılıktan değiştirici nitelikte biri gerçekleşseydi, başka bir serüvenin insanı olacaktınız..Önünüze çıkan fırsatlara yaklaşımınız ve bu fırsatlardan kullandıklarınız veya kullanmadıklarınız sizi belirledi. Hata olarak değerlendirdiğiniz temel bir hareketiniz, şüphesiz sizi başka bir kulvara itecektir. Aynı şekilde, mükemmel değerlendirdiğinizi düşündüğünüz bir fırsata bugün şükredebilirsiniz. Ama, bu fırsatı değerlendirirken hangi rastlantıları kaçırdığınızı ve bu rastlantılarla hangi dalgaların üzerinde nerelere varabileceğinizi ise hiçbir zaman bilemeyeceksiniz!Bir deneyin, rastlantı öykünüzü çıkartabilir misiniz?Gelecek cumartesiye kadar sevgi ve dostluklaEditör

Yayınlanma Tarihi : 27.03.2005 - 00:00
Etiketler:

EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün