Bir mizah kaynağı olarak politika

80'ler ve 90'ların efsane hiciv programı Olacak O Kadar öksüz kaldı. Usta tiyatrocu Levent Kırca'yı kaybettik. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Levent Kırca'nın vefatı dolayısıyla yayınladığı mesajda, 'Politik mizaha tahammüle ne oldu?' sorusunu sormamıza bir kez daha neden oldu.

Hürriyet Haber
13.10.2015 - 15:01 | Son Güncelleme :

Siyasi hicvin babası Levent Kırca'nın hepimizin gönlünde taht kuran unutulmaz skeçleri tam 19 yıl boyunca kesintisiz devam etmişti. O skeçlerden geriye ise kimimizin çocukluğuna, kimimizin gençliğine dokunan efsane tiplemeler kaldı... CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Levent Kırca'nın vefatı dolayısıyla yayınladığı mesajda, 'Politik mizaha tahammüle ne oldu?' sorusunu sormamıza bir kez daha neden oldu.

 "Kırca gibi yöneticilerle alay edebilen sanatçıların baştacı edildiği bir Türkiye'den, toplumla alay eden yöneticilerin başta olduğu bir Türkiye'ye maalesef geldik.. Levent Kırca toplumun gücüydü.. Siyasiler büyük bir olgunlukla kendilerini hiciv eden bu sanatçıyı, büyük bir olgunlukla karşılardı. AKP ile başlayan yeni dönemle, mizah dışlandı, sansürlendi, eleştirildi, eli kolu bağlı kaldı. Bir siyasetçinin hicvedilmesi, siyasetçi için iyi bir durumdur. Baskıları sanatçıların üzerinden nasıl kaldıracağız?"


2 Haziran 1977 tarihinde Levent Kırca, Nasrettin Hoca kılığında CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit'i ziyaret etmişti.

Siyasi hicvin popüler olduğu ve kabul gördüğü dönemlerden bugünlere nasıl geldik?

2007 yılında büyük usta Erol Günaydın şöyle açıklıyordu durumu: "Yeni komedyenler korkaklar, liderleri taklit edecek cesaretleri yok!"

Mizah yazarı Metin Üstündağ başka bir açıklama önerdi: "Çünkü artık Özal yok!"

 

Komedi yazarı Necef Uğurlu yeni komedyenlerin siyasal mizahtan kaçmalarını çok para kazanmalarıyla açıklamış. Uğurlu, risk almadan, etliye sütlüye dokunmadan halkı güldürmeye çalışmayı sünnet hokkabazlığına benzetiyor.

2013 yılında Mesut Yar'ın sunduğu Burada Laf Çok'a konuk olan Behzat Uygur ise, politik mizahın gurur kırmayacak şekilde yapılması gerektiğini söylemişti.

Gelelim Şahan Gökbakar'a... Recep İvedik ile günümüz insanının komedi ihtiyacını karşılayan Gökbakar, bu konudaki görüşlerini, “Eskiden siyasiler üzerine yapılan mizahta Türkiye daha rahattı. Ama artık politik mizaha çok açık değiliz. Ayrıca ben de politik mizah yapmayı tercih etmiyorum” diye açıklıyor.

Durum özetle bu...

 

Belki siyasi mizah kıtlığının başka nedenleri de vardır. Sebebi ne olursa olsun, eksikliği göze çarpıyor. Politikacılar için de iyi değil: Gülemediğimiz politikacıları fazla sevemiyoruz da.

“Ateşböceği Ercan” (Ercan Bostancıoğlu), “Günümüzde komedyenlerin, siyasi mizah yapmaktan korkmalarına anlam veremiyorum” diyor bir röportajında. Bugün, sahnelere çıksa politik mizah ve şov yapmaktan korkmayacağını söylüyor: "Rahmetli Yalçın Otağ ile birlikte oluşturduğumuz Ateşböcekleri olarak 28 yıl, sahnelerde politik güldürü yaptık. Başta Süleyman Demirel olmak üzere tüm politikacıların büyük hoşgörüsüyle karşılaştık. Bugün yine sahneye şov yapmaya çıksam, kimseden korkmadan politik mizah yaparım.”

 

Haluk Şahin, 2007 yılında yazdığı köşe yazısında, "Amerika'da siyasal mizah altın çağını yaşıyor" demişti: "Bunu biraz da George W. Bush ve Dick Cheney gibi müthiş hazinelere borçlular. Hele Bush, mizahçılar için asrın nimeti sayılıyor. Binlerce Bush fıkrası, on binlerce karikatürü var. Televizyon esprileri de cabası. İtalya, Berlusconi döneminde siyasi mizah açısından tam bir altın çağ yaşamıştı. Kendini beğenmiş, ukala, haris ve patavatsız başbakan nice espirilere, parodilere, fıkralara konu olmuştu."

 

BİR BERLUSCONI FIKRASI

"Berlusconi'nin evinde çıkan yangında özel kitaplığı tamamen yanmış. Hazret bu duruma çok üzülmüş. "Yazık oldu" diyormuş, "ikinci kitabı boyamayı henüz bitirememiştim."

Günümüzde de elbette politik mizah yapan isimler var. Bu isimlerden Erdil Yaşaroğlu, “Özal çok severdi karikatürleri. Hatta biriktirir, imzalı alıp, duvarına asardı. Ama dava da açardı. Demirel hiç açmadı. Karikatürlerimizi yanlış anlaşılır diye geri çektiğimiz ya da revize ettiğimiz oluyor. Ama hiçbir zaman siyasi olarak, ‘Aa, bu bize şöyle yapar, şöyle korkarız’ diye engellediğimiz karikatür olmadı."

 

Selçuk Erdem ise şunları söylüyor: "Eleştirin ama hakarete girmeyin diye bir kalıp var. Ancak ifade özgürlüğü kafamıza göre uydurabileceğimiz bir kavram değil! Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, devlet büyüklerine çok sert ve sivri eleştirilerin hepsini olur kabul ediyor. Aklınıza gelmeyecek çok sert eleştirileri bile…"

 

ÖZLEDİK

- Diyojen, Hayal, Çaylak, Diken dergilerini...
- Markopaşa'yı...
- Gırgır ve Özal karikatürlerini...
- Devekuşu Kabaresi günlerini...
- Ze­ki-Me­tin iki­li­si­nin Er­ba­kan -De­mi­rel- Ece­vit tak­lit­le­rini... (1980 son­ra­sı Tür­ki­ye­si­’n­de en çok sa­tı­lan vi­de­o ka­set­le­rin ba­şın­day­dı.)
- Ola­cak O Ka­dar prog­ra­mın­da Le­vent Kır­ca­’nın po­li­tik taş­la­ma­la­rını...
- Kemal Sunal filmlerini; mesela Zübük'ü...

Etiketler: bülent ecevit


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün