Beynimiz patron ayaklarımız hamal

Hürriyet Haber
12.09.2005 - 00:00 | Son Güncelleme :

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroşirürji Anabilim Dalı Öğretim Üyelerinden, ünlü kafa kaidesi cerrahı Prof. Dr. Haluk Deda, ‘Felçli Martin’i kök hücreyle yürüttüm’ başlığı altında yayınladığımız röportajın ikinci bölümünde mesleğinin inceliklerini anlattı.Beyin nedir, ne değildir hocam?Beyin, bütün vücudun kayıtsız şartsız patronudur. Vücuttaki bütün organlar belli bir hiyerarşi içinde sadece beyin için çalışır. Mesela tansiyonumuz düşmeye başladığında, gözlerimiz kararır, yere yığılırız. Beyin yürüyüş pozisyonunda en yukarıda olduğu için kalp kanı yukarı pompalarken zorlanır. Bayıldığımızda, yere boylu boyunca uzanacağımızı biliyor beyin, böylece kendini koruyor. Olay devam ederse, terlemeler başlıyor, eller, kollar soğumaya başlıyor. Damarları daraltıp kanı kestiği için, üşüme hissi geliyor. Beyin, bütün organları devre dışı bırakır ama, 2 organı hiç kapatmaz; biri kalp, diğeri akciğer. Bunları kapatır konuma geldiği zaman beyin ölümü başlıyor demektir. Bunu anlamak için özel testler var, beyin hiçbir şeye cevap vermiyorsa, ölmüş diyebiliyoruz. Hastada gerçekten beyin ölümü oluşmuşsa, genelde 48-72 saat içinde hayatını kaybeder. BAŞPARMAKSIZ OLMAZBeynimizde en geniş alanı kaplayan organımız hangisi acaba?Birisi dil, öteki başparmaktır. Başparmağımız olmazsa hiçbir şey yapamayız, olağanüstü bir organ. Dil de, tat almanın yanı sıra iletişim için çok önemli. Beyinde en küçük alana sahip organ ise ayaktır, çünkü kaba işleri yapar, hamaldır. Futbolda 90 dakika koşuyorsunuz, top bir kez kocaman kaleye girince ayağa fırlıyorsunuz. Kale kocaman ama ayağımız onu atacak yeteneğe sahip değil. Bir de basketbolü düşünün, futbol topundan daha büyük top 30 metreden çembere bile değmeden içeri giriyor. Futbolda ise oyuncu kaleciyle karşı karşıya kalıyor, buna rağmen 2 metreden topu kalenin içine atamıyor. Futbol kolaydır, herkes yapabilir.50’DE BEYİN CHECK-UP’I Beyin check-up’ı olup olmadığını sorunca bıyık altından esaslı bir gülücük attı Haluk Hoca. Kalbimiz için check-up yaptırıyoruz, beynimizi kontrol ettirmek aklımıza gelmiyor. Kalpten beyne giden 4 ana damar var, 2’si önde, 2’si arkada. Bu damarlarda bir tıkanıklığın başlayıp başlamadığını anlamak zorundayız. 50 yaşı geçen her insanın, yılda bir kez boynundaki damarları kontrol ettirmesi şart. YAŞARGİL’İN ÖĞÜDÜ ‘Kafa tabanı’ veya ‘kafa kaidesi’ dediğiniz yer neresi oluyor?Damağın üstünden başlıyor, gözler, burnun, kulakların ve kafatasının arka kısmını kapsıyor. Kaide, beyindeki en hassas yer, tümör ve damar genişlemeleri en çok bu bölgede oluyor. Beyin cerrahisinin bu özel bölümündeyseniz, 1 milimetreden daha ince bir damarı dikebilir konumda olmanız lazım. 10.0 dediğimiz ipliği çıplak gözle göremezsiniz, sadece örümcek ağı gibi parıldar. Ucunda iğnesi takılı olan bu ipliğin uzunluğu 8 santimdir. Bu iplikle kıldan ince bir damara 5 dakikada 14 dikiş koyabilirim. Gazi Hoca, ‘Beyin ameliyatlarında başarılı olmanız için üçboyutlu düşünmeyi öğrenmek zorundasınız. Beyni o kadar iyi tanıyacaksınız ki, içine girdiğinizde kaybolmayacaksınız’ der. Rus ruleti gibi ama, tabanca benim elimde, namlu ise hastanın kafasında. Yani, tetiği ben çekiyorum, bedelini hasta ödüyor.Cep telefonuyla 1 dakikaGelelim bitmek tükenmek bilmeyen cep telefonları konusuna... Kafamızda en hassas 2 yerden biri, şakak kemikleri bölgesidir. Orası kemiğin en ince olduğu yerdir. Öteki ise, omuriliğin geçtiği ense bölgemizdir. Telefonu kafatasının en zayıf olduğu, sinirlerin en yoğun bulunduğu bölgede tutuyoruz. Cep telefonlarının yaydığı radyasyonun beyin hücrelerini etkilediği, laboratuvar ortamında yapılan birçok deneyle sabit. Bir-iki dakikalık telefon görüşmesinin bir sakıncası olmayabilir ama, yarım saatlik sohbetler kesinlikle zararlı. Bugünün çocukları cep telefonuyla ilkokuldan itibaren tanışıyor. Belki 50 sene sonra bu çocuklarda cep telefonunun ciddi etkileri görülecek, bilmiyoruz. Genç kafatasları çok ince, büyümekte olan beyinleri radyasyona daha duyarlı. Beyin tümörünün genellikle 30-40 yılda geliştiğini de unutmayalım. Bu yüzden bütün gelişmiş ülkeler 8 yaşından küçük çocuklara cep telefonu verilmesine karşı çıkıyor. Ben ve ailem, cep telefonuyla yaptığımız konuşmaları 1 dakikadan az tutuyoruz.Aptal beyin Formula 1’de yerli arabaGünde 8 saat uyumak tembelliktir. Çünkü, Tanrı beyni çalışsın diye vermiş.Kadınla erkek beyni arasında makyaj yapılmadığı sürece fiziki bir fark yoktur. Zencilerin beyni de beyazdır, dokusu da aynıdır. Aptal bir insan, beynine müdahale ile zeki hale getirilemez. Bu yerli bir araba ile Formula 1 yarışına katılmaya benzer.Beyin yorgunluğu, normal kapasitenin üzerinde çok uzun süre çalışmaktan olur. Karar verme yeteneği yavaşlar, kan şekeri düşer. Bu durumda birkaç dakika işinize ara verin, şekerli bir şeyler için. 3 boyutlu görüntüProf. Dr. Haluk Deda, aynı zamanda Ankara Bayındır Hastanesi beyin cerrahisi koordinatörü. Hastanedeki özel ameliyathanede, Türkiye’ye ilk kez Deda’nın getirdiği Navigation adlı çok özel bilgisayar sistemiyle hastanın beyni 3 boyutlu hale getirilebiliyor.

Etiketler:

EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün