Bakın bu yazı size neler hatırlatacak...

Hürriyet Haber
17.08.2006 - 18:05 | Son Güncelleme :

Bu yazının adını, üstada saygı icabı, YENİ PAZAR HÂLÂ ESKİ CUMADIR! koymalıydım aslında...

/images/100/0x0/55eb4816f018fbb8f8b71621

*

Reşat Nuri okuyorum, dedim ya... ‘ESKİ CUMA’ adlı bir kısa hikayesi (*) beni mest itti, inanır mısınız!

“Çocukluğum bir asker doktoru olan babamın peşinde küçük Anadolu şehirlerinde geçti” diyen Reşat Nuri - o tarihte bu kelime icat bile edilmemişti ama - çocukluğunun ‘cuma sendromu’nu anlatıyor.

O yıllarda (1890’lar) cuma haftanın tek tatil günü. Yaşıtları, ahmak ıslatana aldırmadan, “yalınayak, başı kabak kaydırak, çelik çomak oynuyorlar. Daha ötede son yağmurlardan havuz biçimine girmiş bir yalakta kayık yüzdürüyorlar.” Sık sık kavgaya tutuşuyorlar.

Küçük Reşat Nuri’nin sokakta oynaması yasak, babasının neferinin (emirerinin) işinin bitmesini bekliyor, sonra elinden tutuyor ve ... ne hikmetse, birlikte bir mezarlığa gidiyorlar, bir defin seyrediyorlar. “Oyunsuz, eğlencesiz çocuk için bundan daha renkli ve heyecanlı dram olur mu?” diyor. Dram dediği ölüm yahut defin değildir, ölünün mezara girer girmez başına dikilen Münkir Nekir tarafından sorgulanması ve ‘arasıra sopa yedikçe acı acı bağırdığını’ duymaktır.

Elinden tutan neferle akşam olana dek mahalle aralarında gezerler. “Akşam artık yaklaşmıştır. O kadar beklenen cumanın daha sabahında başlamış cumartesi acısı saatten saate artmakta. Dayanılmaz bir sıkıntı ile yüreğimi kavramaktadır”.

Neferin nalçalı kunduraları ağır ağır kaldırımlarda sürünürken tuhaf bir tıkırtı çıkarırdı. Bu ses, âdeta benim çocukluğumda çektiğim cuma sıkıntısının sesi olmuştur.

“Bugün (yani 1930’ların sonu) mekteplerimiz artık o eski mektepler değildir” diyor Reşat Nuri, “Çocuklar, oralarda eskisi kadar sıkılmıyorlar. Fakat küçük Anadolu şehirlerinde - büyükler de aşağı yukarı öyledir ya - yeni pazar hâlâ eski cumadır...”

Ve Anadolu gezileri esnasında, pazar akşamları sokakta oynayan mektep çağındaki çocukları seyrediyor...

“Derken akşam yaklaşıyor; içeri mahallelere, yatı mekteplerine doğru bir akındır başlar. Sokaklar o çocukluğumda beni çıldırtmış kundura sesleri, bekçi sopası gibi sürüklenen o ağır tıkırtılarla dolar... Ben bu sesi gayet iyi tanırım; eve dönerken kunduraları bu sesle tıngırdayan çocuğun ne kötü bir gün, ne sis pus rengi bir tatil geçirdiğini bilirim.”

Ve şöyle bitiriyor bu kısa anısını:

Eski cumanın bu uğursuz can sıkıntısını yeni pazara bırakmasına meydan vermemeli, tatil gününe mutlaka hareket ve neşe verecek bir şeyler düşünmeliyiz.

*

Bilmem siz de etkilendiniz mi benim gibi?

İzninizle, hissettiklerimi başka bir gün anlatacağım size...

<ı>
(*) ESKİ CUMA, Reşat Nuri Güntekin, Anadolu Notları I-II, İnkılâp Kitabevi, 1999)

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün