Afgan kızı ikinci kez bulmamın ayrı bir büyüsü vardı

National Geographic Türkiye, dünyanın en ünlü fotoğrafçılarından Steve McCurry’yi Türkiye’ye getirdi. 1984 yılında Pakistan’daki bir mülteci kampında görüntülediği Afgan Kızı ile ünlenen McCurry İstanbul’da Kutsal Yolculuk adlı bir fotoğraf sergisi açtı.

Sibel ARNA
01.10.2005 - 01:07 | Son Güncelleme :

Topkapı Sarayı Tophane-i Amire’de 16 Ekim’e kadar sürecek sergi, fotoğrafçının Hindistan, Nepal, Kamboçya, Afganistan ve Burma’da çektiği 50 fotoğraftan oluşuyor.

n Nasıl fotoğrafçı oldunuz?

- 1974’te Pennsylvania Eyalet Üniversitesi Sanat ve Mimarlık Okulu’ndan sinematografi ve tarih dallarında lisans diploması aldım. Laf aramızda onur listesinde mezun oldum. King of Prussia’nın (Pennsylvania) yerel bir gazetesinde üç yıl çalıştıktan sonra 1978’de, serbest çalışmak için Hindistan’a gittim. 79’da Rus işgalinden yedi ay önce yerel kıyafetler içinde gizlice Pakistan sınırını geçip asi güçlerin kontrolündeki Afganistan’a girmeyi başardım. Ülkeden çıkarken çektiğim fotoğrafların rulolarını elbisemin içine diktim. O fotoğraflar Afganistan’daki çatışmaları gösteren ilk fotoğraflardı ve bütün dünyada yayımlandı. Bu çalışma 1980 yılında, üstün cesaret ve girişimcilik sergileyen fotoğrafçılara verilen bir ödül olan Robert Capa Yurtdışından En İyi Fotoğraf Haberciliği Altın Madalyası’na layık görüldü. Böylece fotoğrafçılık kariyerim başladı.

n İslam ülkelerinde minare tepesine çıkıp tarihi camilerde fotoğraf çekmek için müftülükten 5 dakikada izin çıkarttığınız doğru mu?

-
Doğru. Çünkü deneyimliyim ve kabul etmelim ki biraz da şanslıyım. Kiminle nasıl konuşulması gerektiğini biliyorum.

n ‘Ben savaş fotoğrafçısıyım’ demiyorsunuz ama Irak savaşı, Beyrut, Kamboçya, Filipinler, Körfez savaşı ve Afganistan’da çalıştınız. Nerede çatışma, orada siz. Adrenalin tutkusu mu?

-Tabii işin içinde adrenalin de var ama sadece o değil. Ben çatışmanın olduğu bölgelerdeki insanlarla daha çok ilgileniyorum. Çatışmanın ortasındaki insanların iç çatışmalarını görüntülüyorum. Halkın savaşlardan nasıl etkilendiğini, çevrenin ne hale geldiğini birebir gözlemlemeyi seviyorum.

n Portrelere yoğunlaşıyorsunuz. Sizin bir insanın portresini çekebilmeniz için o suratta ne görmeniz gerekiyor?

-
Ruhun dışa vurduğunu görmem gerekiyor. İran-Irak savaşı, eski Yugoslavya’nın parçalanması, Beyrut, Kamboçya, Filipinler, Körfez Savaşı, Sri Lanka ve Afganistan dahil, uluslararası çatışmaların ve iç savaşların yaşandığı pek çok bölgeye gittim. Bu ülkelerde savaşın insanlara olan etkilerine odaklanıyorum. Savaşın sadece belli topraklarda değil, insan suretinde bıraktığı izleri görünür kılıyorum.

n Tibet, Güney Afrika, Hong Kong, Kuveyt... Fotoğraf çektiğiniz ülkeleri neye göre seçiyorsunuz? Bu ülkeler sizi neden çekiyor?

- 1. İnsanlar, 2. Kültür 3. Tarih 4. Mitoloji... Sanırım benim bu ülkelerin insanlarıyla ilgili hislerim çok kuvvetli. Bütün hayatımı Hindistan’ın etrafında dolaşarak geçirebilirim mesela. Bu yerlerde geçmişle süregelen bir bağ var. 100 yıl öncesiyle ilgili bir bağ bulamıyorum kendi kültürümde. Asya’da olmak hiç bitmeyen bir bardaktan bir şey içmek gibi. Saydığınız ülkelere geri gelmek için şans yakaladığımda hemen üstüne atlıyorum.

n Gittiğiniz yerde en fazla ne kadar kalıyorsunuz? ‘Tamam burada işim bitti’ cümlesini ne zaman söylüyorsunuz.

-
Hiçbir zaman işim bitmiyor aslında.

17 YIL SONRA BULDU

1985’te görüntülediğiniz Afgan kızı Şerbet Gula hayatınızı değiştirdi diyebilir misiniz? O fotoğrafı çektiğinizde ‘İşte hayatımın fotoğrafı’ dediniz mi?

-
Şerbet’i bir okulda buldum. Sınıf öğretmeninden kızları fotoğraflamak için izin istedim. Çok kısa bir süre verdiler. Şerbet’in yaşadığı köy yakılıp yıkılmıştı. Günler boyunca yürümüş kampa sığınmıştı. Gördüklerinden ve yaşadıklarından dolayı bir travma geçiriyor gibiydi. Bütün hikayesi yüzüne yansımıştı. Özel bir fotoğraf olduğunu hissetmiştim. Ama kapak olacağını bile bilmiyordum. Hele bu kadar büyütüleceğini hiç tahmin etmemiştim. Şimdi geriye dönüp baktığımda hayatımın fotoğrafının o fotoğraf olduğunu kabul ediyorum.

n Pakistan’daki bir mülteci kampında görüntülediğiniz Şerbet’i 17 yıl sonra sonra tekrar buldunuz. Yıllarınız onu aramakla mı geçti? Hiç pes ettiğiniz oldu mu?

-
Onu bulmak için çok vakit harcadım ama hiç pes etmedim.

n Sizce Şerbet’i tekrar görüntülemek büyüyü bozdu mu? Çünkü ‘Keşke bulmasaydı, biz onu hep masum ve güzel hatırlasaydık’ diyenlerin sayısı hayli fazla...

Bazı insanlar öyle düşünebilir ama ben onlara katılmıyorum. Bence Şerbet’i ikinci kez bulmamın da ayrı bir büyüsü vardı.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün