Güncelleme Tarihi:
Lyme hastalığına Borrelia burdorferi bakterisi neden olur ve enfekte kenelerin ısırması sonucu bulaşır. Birçok memeli türü bu bakteri ile enfekte olabilmekle birlikte geyikler en önemli rezervuarlardır. Bulaşma, enfekte İxodes cinsi kenelerin yetişkin veya olgunlaşmamış formlarının insanı ısırmaları sonucu oluşur. İnsan enfeksiyonlarının çoğu olgunlaşmamış keneler tarafından ısırılmayla meydana gelir. Bunun sebebi, olgunlaşmamış kenelerin 2 mm'den daha küçük olmaları nedeniyle vücut üzerinde tespit edilmelerinin güç olmasıdır. Bunlar genelde ilkbahar ve yaz aylarında daha aktiftirler. Yetişkin keneler vücuda tutunduğunda daha kolay tespit edildiğinden hastalığı bulaştırmadan çıkarılma imkânı daha fazladır. Yetişkin keneler daha çok kış aylarında aktiftir.
Keneler, insan vücudunun herhangi bir yerini tutulabilir. Ancak genellikle kasık, koltukaltı ve kafa derisi gibi zor görülen bölgelerde bulunurlar. Lyme hastalığı kişiden kişiye temas, öpüşme veya cinsel ilişkiyle bulaşmaz.
Kene ısırmasından 3-30 gün sonra aşağıdaki belirtiler görülür: Yorgunluk, titreme, ateş, baş ağrısı, kas ve eklem ağrıları ve lenf bezlerinde şişme görülür.
Eritema migrans (EM) denilen “ boğa gözü” görünümünde, genişleyen bir halka şeklinde kırmızı bir döküntü görülür. Enfekte kişilerin % 70’ inde görülür ve kene ısırığının olduğu yerde 3-30 gün içinde (ortalama 7 günde) başlar.
Bazı kişilerde kene ısırığının olduğu yerde 1-2 gün içerisinde kaybolan küçük yumru veya kızarıklık olabilir. Bu lyme hastalığının belirtisi değildir.
Hasta bu aşamada tedavi edilmezse haftalar içerisinde enfeksiyon vücudun diğer bölgelerine yayılabilir ve aşağıdaki belirtiler oluşur:
Vücudun diğer alanlarında ek EM lezyonları,
Yüz paralizisi (yüzün birinde veya her iki tarafta kas tonusu kaybı),
Beyin zarı iltihabı nedeniyle şiddetli baş ağrısı ve ense sertliği,
Büyük eklemlerde ağrı ve şişlik,
Kalp çarpıntısı ve baş dönmesi,
Bu belirtilerin birçoğu tedavi olmadan da haftalar veya aylar içerisinde ortadan kalkmaktadır.
Ancak tedavi edilmemiş kişilerde aylar ve yıllar içerisinde ilave komplikasyonlar gelişebilir.
Hastaların yaklaşık % 60’ında aralıklarla gelişen şiddetli eklem ağrısı ve şişmesi ile seyreden eklem iltihabı görülebilir. Özelliklede diz eklemi olmak üzere daha çok büyük eklemler etkilenir.
Hastaların % 5’i kadarında kronik merkezi sinir sistemi şikayetleri
Hastaların yaklaşık % 10-20’sinde antibiyotik ile tedavisine rağmen aylar ve yıllarca süren tekrarlayıcı belirtiler görülebilir. Bunlar: kas ve eklem ağrıları, uyku bozuklukları, yorgunluk gibi belirtilerdir. Bu belirtilerin sebebi tam olarak bilinmemektedir. Buna “Tedavi Sonrası Lyme hastalığı sendromu” denir.