TL'den 6 sıfır atılacak

Güncelleme Tarihi:

TLden 6 sıfır atılacak
Oluşturulma Tarihi: Eylül 10, 2003 00:00

Bakan Unakıtan, ‘‘2004 yılı sonu enflasyon hedefimiz yüzde 12'ler civarında. Hedeflerimizden bir tanesi de Türk Lirası'ndan 6 sıfırı atmak. Onların çalışmalarına da teknik bazda başlanılmış durumda’’ dedi.Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, sekiz aylık bütçe gerçekleşmelerini değerlendirdiği toplantıda Türk Lirası'ndan 6 sıfır atılacağını açıkladı. Unakıtan, ‘‘2004 sonu enflasyon hedefimiz yüzde 12 olacak. Bu doğrultuda liradan sıfır atmak için Merkez Bankası teknik çalışma yapıyor’’ dedi.Türk Lirası'ndan 6 sıfır atmayı hedeflediklerini açıklayan Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, çalışmalara teknik bazda başlandığını bildirdi. Sekiz aylık bütçe gerçekleşmeleri konusunda bilgi vermek üzere basın toplantısı düzenleyen Maliye Bakanı, paradan sıfır atılmasına ilişkin çalışmalar hakkında da bilgi verdi. Henüz kesinleşmiş olmamakla birlikte, 2004 yılı sonu enflasyon hedeflerinin yüzde 12'ler civarında olduğunu belirten Unakıtan, ‘‘Hedeflerimizden bir tanesi de Türk Lirası'ndan 6 sıfırı atmak. Onların çalışmalarına da teknik bazda başlanılmış durumda’’ diye konuştu.FAİZ DÜŞÜŞÜ YETERLİ DEĞİLBütçe açığının temel nedeninin, faiz harcamaları olması nedeniyle ilk hedeflerinin faizi düşürmek olduğunu vurgulayan Unakıtan, ‘‘Faizler düşüyor ama yeterli değil, daha da düşmesi lazım’’ dedi. Bundan sonraki en önemli çalışmalarının kayıtdışı ekonomiyi kayıt altına almak olduğunu kaydeden Unakıtan, bu konuda halktan, meslek örgütleri ile sivil toplum kuruluşlarından yardım istedi. Kurumlar vergisinde 598 bin yükümlük olmasına karşın; oransal olarak yüzde 1'in, verginin yüzde 80'ini ödediğini söyleyen Bakan, ‘‘Böyle şey olmaz’’ diye konuştu.TURİZME YENİ KONSEPTUnakıtan, Hazine'ye ait taşınmazlar üzerinde bulunan ve çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen sosyal tesis niteliğindeki kamp, lokal, misafirhane gibi yerlerin satışına hızla başlayacaklarını söyleyerek, envanter çalışması yaptıklarını açıkladı. Unakıtan'ın verdiği bilgiye göre, 664 adet sosyal tesise ilişkin bilgi ve belgelerin derlenirken, 12 tesis Kültür ve Turizm Bakanlığı'na tahsis edildi. Turizmde eğitim, sağlık, eğlence gibi yeni konseptler geliştirdiklerini söyleyen Bakan, ‘‘Maliye, Turizm, Orman Bakanlığı arasında koordineli çalışmalar devam ediyor ve Türk turizmine yeni ufuklar açacağız’’ dedi.104 TRİLYON LİRALIK SATIŞTurizme tahsis edilenler dışında, ekonomik değeri yüksek olan 70 adedinin satış bedeli ise Vakıf Gayrımenkul Ekspertiz ve Değerlendirme A.Ş'ye yaptırıldı. 45 adet sosyal tesisin toplam 104 trilyon 452 milyar 379 milyon lira bedel üzerinden satışı için ihale talimatı verildi. Diğer yandan, TBMM Lojmanları ile ilgili olarak, sitenin mimarisine uygun olarak örnek bina yaptırdıklarını belirten Bakan, bu ayın 20'sinden sonra projeyle ilgili son durum hakkında bilgi vereceklerini açıkladı. Maliye Bakanı, memur zamlarına ilişkin bir soruya da henüz anlaşma sağlanmadığını anımsatarak, ‘‘Memur zammından dolayı 2003 bütçesine gelen herhangi bir yük yok, bir ödeme söz konusu olmaz. Ödemeler 2004 yılında olacak’’ cevabını verdi. Proje 1998'den beri yürüyor sıfır atmak için yasa gerekiyor Bazen siyasiler bazen de akademisyenlerce Türkiye'nin gündemine getirilen Türk Lirası'ndan sıfır atılması konusu aslında 1998’den bu yana Merkez Bankası'nca yürütülen bir proje. Ancak sıfır atma operasyonu için yeni kanun gerekiyor. Anayasa'ya göre TBMM'nin yetkileri arasında sayılan ‘para basılmasına karar vermek’ düzenlemesi kapsamında, yeni paranın çıkarılması için yasal düzenlemeye ihtiyaç var. Bankanın geçtiğimiz günlerde verdiği brifing ile AKP hükümetinin gündemine taşıdığı bu konunun 2004 bütçesi ile birlikte kamuoyu ile paylaşılması düşünülürken, Kemal Unakıtan biraz erken açıklama yaparak sıfır atacaklarını duyurdu.Kriz öncesinin Merkez Bankası Başkanı Gazi Erçel, enflasyonla mücadele programı uygulamaya konulmadan önce paradan 5 sıfır atılması için bir yasa taslağı hazırlamıştı. Mart 2000'de teknik alt yapı çalışmalarının sonuçlanmak üzere olduğunu açıklamış ve enflasyonun 10'lu rakamları görmesiyle kolayca 6 sıfır atılabileceğini duyurmuştu. Hatta uygulama için de 2001'i göstermişti. Daha sonra yaşanan krizler bu projenin askıya alınmasına neden oldu. Ancak, TL’nin banknotları büyüdükçe, sıfırlar da atılmaya hazır şekilde dizayn edildi. 20 milyon liralık banknot hazırlandığında da 6 sıfır 20'den daha farklı basıldı. 2001'de dönemin Devlet Bakanı Kemal Derviş'in, bu konuyla ilgili bir çalışma yürüttüğü ortaya çıktı. Derviş, TL'den 3 ya da 4 sıfır atılmasını amaçlayan bu plana ‘‘Yeni Türk Lirası’’ adını verdi. 1990'ların ikinci yarısında Liberal Demokrat Parti Lideri Besim Tibuk'un da ‘‘Yeni Lira’’ diyerek savunuculuğunu yaptığı sıfır atılması hikayesi, sık sık gündeme gelmesi ve gündemden düşmesiyle inandırıcılığını yitirmiş gibi görünse de, 2004 enflasyonun yüzde 12 olarak telaffuz edilmesi gerçekleşme ihtimalini de artıyor. Üçkağıtçının elinde banka olmaması lazımMaliye Bakanı Kemal Unakıtan, İmar Bankası faturasının bütçeye etkileri için ‘‘Herhalde müspet yansıyacak değil. Bundan sonra bankaların, affedersiniz ama üçkağıtçıların elinde olmaması lazım’’ derken, ‘‘BDDK, gerçek mudi sayısını belirlemek için yoğun olarak çalışıyor’’ diyen Unakıtan, şöyle konuştu: ‘‘Şunu söylemek lazım ki, artık yüzde 100 garantili mevduat olmayacak. Biz finans sektörünün üzerindeki yükün azaltılması için çalışma yapıyoruz. Bundan böyle de kimsenin artık devlet değneğiyle yürümemesi lazım.’’29 ay aradan sonra gelir gideri aştıKemal Unakıtan, ağustos ayında bütçenin 29 ay sonra ilk kez 953 trilyon lira fazla verdiğini belirtti. 2003 bütçesinde gelirlerin 100.8 katrilyon lira, toplam bütçe giderlerinin de 145.9 katrilyon lira olarak bağlandığını, faiz dışı bütçe fazlasını da 2003 yılı sonu itibarıyla 20.3 katrilyon lira olarak hedeflendiğini hatırlatan Unakıtan, şu bilgileri verdi:Ağustos sonu itibarıyla konsolide bütçe giderleri 92.1 katrilyon lira oldu. Gelirler ise 63.6 katrilyon lira. Yani hedefin 63.6 katrilyon lirası gerçekleşmiş oluyor.Ağustos ayı sonunda bütçe faiz dışı fazla tutarı 15.5 katrilyon lira. Ağustos sonunda 5 katrilyon 35 trilyon lira olarak gerçekleşen faiz dışı fazla bugüne kadar ulaşılan en yüksek tutar. Bakan Unakıtan, faiz dışı fazlaya bakarak, 'Ağustos ayında harcamalar kısıldı, orada güzel katı bir fren yapıldı, ondan dolayı dabu faiz dışı fazlayı da yakaladı' şeklinde bir düşünceye girilmemesini özellikle belirterek, bunu vergi gelirleriyle açıkladı. ‘‘Ağustos'ta anormal, beklenmeyen bir şeyler meydana gelmemiştir’’ diyen Unakıtan, tahsilatların fazla olduğunu ama bunun da anormal olmadığını vurguladı.Gözüm, seçim harcaması yapan belediyenin üzerindeYerel seçimler nedeniyle bütçe disiplilinin bozulmasının söz konusu olmadığını söyleyen Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, belediye başkanlarını da uyardı. Yerel yönetim bütçelerinin devlet bütçesini fazla etkilemediğini söylemekle birlikte ‘‘Ama gözümüz onların da üzerinde’’ diyen Unakıtan, şöyle konuştu: ‘‘Şimdi gidin bütün belediyeler 'Maliye'den gerekli yardımı göremiyoruz. Maliye vergi borcumuzdan dolayı kesiyor' der. Evet, kesiyorum arkadaş, gerekli olan parayı veririm, gerekli olmayan bir kuruş da fazla vermem. Benim yapacağım da bu. Ondan dolayı da herkes de ayağını yorganına göre uzatsın. Eğer seçim kazanmak isteyen belediye başkanı varsa, seçimi kazandıktan sonra o yapacağı borçları nasıl ödeyeceğini hesaplasın. Onları sorumlu olmaya, harcamalarında dikkatli olmaya davet ediyorum. 'Çok harcama yaptım' diye seçim kazanılmaz, onları da uyarmak istiyorum. Halka samimi hizmeti yapan, yalnız seçim döneminde değil, her dönem yaparsa seçimi de kazanır. Yani Türkiye, Türk milleti artık eski Türk milleti değil. Köprülerin altından çok sular geçti, her jenerasyon biraz daha eğitimli, daha şuurlu, daha dikkatli daha sorgulayıcı ona göre herkesin hareket etmesi, kendini yenilemesi lazım.’’Borsa 11.946 ile ikinci zirvesindeMerkez Bankası'nın faiz indirimine yönelik beklentilere, banka hisselerindeki hareketlerin eklenmesi, Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'ın yaptığı ‘olumlu mesajlar’ içeren açıklamalar ve Türk Lirası'ndan (TL) 2004 sonunda altı sıfır atılması hazırlıklarından söz etmesi piyasaları morallendirdi. Piyasalardaki en olumlu bakış, Merkez Bankası'nın anketine dayalı olarak faiz indirimi beklentisinin güçlenmesiyle oluştu.Diğer taraftan Yargıtay'ın DEHAP'ı görüşmeye başlayacak olması ve sonrasındaki Yüksek Seçim Kurulu (YSK) kararı da piyasalarda ‘tedirgin’ tartışmalar arasındaki yerini korudu.İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) dünkü seanslarını gün boyunca devam eden alımların etkisiyle 366 puanlık artışla 11.946 puandan kapattı. İMKB-100 Endeksi, dünkü kapanışı ile bu yılın en yüksek ikinci kapanış değerini oluşturdu. İMKB-100 Endeksi daha önce 22 ağustos tarihinde 12.001 puandan kapanmıştı.Merkez Bankası dolar satış kuru yaklaşık altı bin liralık artış kaydetti ve 1 milyon 389 bin liradan kapandı. dünkü yükselişe ragmen bu yılın en düşük seviyelerinden birinde olan Merkez Bankası dolar satış kurundaki yüzde 0.4'lük artışa karşın, Merkez Bankası Euro satış kuru yüzde 0.86 yükselerek 1 milyon 544 bin liraya çıktı. Önceki gün Euro 1 milyon 531 bin liradan kapanmıştı.Enflasyon beklentisi yüzde 21.1'e indiYIL sonu enflasyon beklentisi (TÜFE) yüzde 21.1'e gerileyerek, yüzde 20 olan Merkez Bankası hedefine oldukça yaklaşırken, eylül ayı enflasyon beklentisi ise yüzde 1.6 olarak hesaplandı. Yıl sonu dolar kuru tahminleri 1 milyon 575 bin liraya kadar geriledi.
Haberle ilgili daha fazlası:

BAKMADAN GEÇME!