Üst solunum yolu enfeksiyonlarında ses kısıklığına dikkat
Güncelleme Tarihi:
Havaların soğumasıyla birlikte üst solunum yolu enfeksiyonlarının görülme sıklığı artıyor. Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Erhan Demirhan, bu enfeksiyonlara bağlı olarak gelişen ses kısıklığı şikayetiyle polikliniklere başvuran hasta sayısında da belirgin bir artış olduğunu söyledi. Doç. Dr. Demirhan, üst solunum yolu enfeksiyonlarına bağlı ses kısıklığında dikkat edilmesi gereken noktalarla ilgili şu önerilerde bulundu:
- Sigaradan Uzak Durun: Üst solunum yolu enfeksiyonu geçiren hastalarda ses tellerinin örtü tabakası daha hassas hale gelir. Bu nedenle enfeksiyon döneminde sigara içilmemeli ve sigara dumanına maruz kalınmamalıdır. Ayrıca ortamın nem oranının düşük olması ses kısıklığını olumsuz etkiler. Kış aylarında ısıtıcıların kullanımıyla birlikte iç mekanlardaki nem oranı düşer. Bu yüzden özellikle ses kısıklığı yaşayan hastalara oda nemlendiricisi kullanımı önerilir.
- Ses Tellerinizi Dinlendirin: Üst solunum yolu enfeksiyonu sırasında, bağışıklık sisteminin etkin çalışabilmesi için yeterli istirahat ve düzenli uyku büyük önem taşır. Aynı şekilde ses tellerinin de dinlendirilmesi gerekir. Enfeksiyon döneminde ses tellerinde oluşan ödem, ses kısıklığına yol açar ve telleri daha hassas hale getirir. Bu durumda ses kısıklığını bastırmak için yüksek sesle konuşmak ya da sürekli boğaz temizlemek, ses tellerinde kalıcı hasara neden olabilir. Bu nedenle enfeksiyon sürecinde sesin zorlanmaması ve mümkün olduğunca dinlendirilmesi gerekir.
- Su Tüketimini Artırın: Çay, kahve ve enerji içecekleri gibi kafeinli içecekler, hem ses telleri üzerine asit reflüye yol açar hem de vücuttan su atılmasına neden olarak ses tellerini kurutur. Benzer şekilde süt ve süt ürünleri ile çikolata da yemek borusunun üst kapağını gevşeterek reflüye yol açabilir. Bu nedenle bu dönemde mümkün olduğunca az tüketilmelidirler.
Alkolün de ses tellerini kurutucu ve reflüyü artırıcı etkileri vardır; ayrıca enfeksiyon döneminde kullanılan ilaçlarla etkileşime girebileceği için tüketilmemelidir. Üst solunum yolu enfeksiyonu sırasında günde en az 2,5–3 litre su içmek, ses sağlığı için çok önemlidir. Ilık bitki çayları ölçülü miktarda tüketilebilir; ancak aşırı miktarlarda içilmesi ses tellerini kurutarak ses kısıklığını artırabilir.
- Mentollü Pastil Kullanmayın: Boğaz ağrısı ve tahriş hissi yaşayan hastalar sıklıkla boğaz pastili kullanmaktadır. Ancak mentollü pastiller, kısa süreli rahatlama sağlasa da ses tellerinde kuruluğa neden olur. Bu nedenle, ses kısıklığının eşlik ettiği üst solunum yolu enfeksiyonlarında mentollü pastiller önerilmez. Ayrıca antihistaminik içerikli alerji ilaçları da ses tellerini kurutucu etki gösterebilir. Bu tür ilaçlar doktor önerisi olmadan kullanılmamalıdır.
Ses kısıklığını gidermek için mucize bir ilaç veya hızlı bir çözüm aramak yerine, yukarıdaki önerilere dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Demirhan, “Bol su tüketmek, sesinizi dinlendirmek ve zararlı alışkanlıklardan uzak durmak ses sağlığınızı korumanın en etkili yollarıdır. Ancak yukarıdaki tüm önlem ve önerilere uymanıza rağmen, ses kısıklığınızın tam düzelmemesi ve devam etmesi durumunda mutlaka bir Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanına başvurmalısınız” dedi.