Pamukta kritik dönemeç

TÜRKİYE Pamuk Üretiminde İklim Dostu Uygulamaların Benimsenmesi Yoluyla Dayanıklılığın Artırılması Projesi’nin kapanış toplantısı Ege İhracatçı Birlikleri’nin ev sahipliğinde gerçekleştirildi. Ekolojik Tarım Organizasyonu Derneği (ETO), İyi Pamuk Uygulamaları Derneği (IPUD), Agrita ve BCI iş birliğiyle yürütülen proje kapsamında düzenlenen toplantıda sektörün mevcut durumu ve geleceğine ilişkin değerlendirmeler yapıldı.

Toplantı kapsamında gerçekleştirilen Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nden Prof. Dr. Eşref İrget ve Doç. Dr. Kamil Meriç, panelde tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım, ziraat yüksek mühendisi Nedim Özbek ile Ceres Kontrol ve Belgelendirme Hizmetleri Tekstil Departman Müdürü Serra Urgancı konuşmacı olarak yer aldı. Pamuğun Türk ekonomisi açısından stratejik rolü vurgulanırken, iklim krizinin üretim üzerindeki etkileri ve çözüm önerileri ele alındı.

TÜKETİM YÜKSEK AMAW

ETO ve IPUD Yönetim Kurulu Üyesi Tolga Uskuç, Türkiye’nin güçlü tekstil sanayisi sayesinde yüksek bir pamuk tüketim kapasitesine sahip olduğunu söyledi. Uskuç, “Türkiye ürettiğinin üç katı pamuğu tekstil üretiminde kullanabilecek kapasiteye sahip. Ancak kapasitemizin yalnızca üçte biri kadar üretim yapabiliyoruz” dedi.

Dünya genelinde yaklaşık 130 milyon ton pamuk üretildiğini, bunun 25 milyon tonunun ‘İyi Pamuk’ olarak adlandırılan BCI sertifikalı üretimden oluştuğunu belirten Tolga Uskuç, Türkiye’de pamuk üretiminde en kritik konunun su yönetimi olduğunu kaydetti.

Türkiye’de yetiştirilen pamuğun yaklaşık yüzde 60’ının sulama yapılmadan üretildiğini ifade eden Uskuç, buna rağmen üretimin tekstil sanayisinde değerlendirildiğini bildirdi.

DEKTAYLI VERİ ANALİZLERİ

ETO Başkanı Prof. Dr. Uygun Aksoy, 2023 Nisan-2026 Nisan tarihleri arasında Ege ve Güneydoğu Anadolu’da uygulanan proje kapsamında detaylı olarak veri analizleri gerçekleştirildiğini ve iklim dirençli tarım uygulamalarını anlatmak amacıyla çiftçilere ve ziraat mühendislerine yönelik el kitapları, videolar ve broşürler hazırlandığını anlattı.

Prof. Dr. Aksoy, Aydın Söke ve Şanlıurfa’da kurulan demo alanlarında sürdürülebilir üretim uygulamalarının sahada gerçekleştirilerek düzenli arazi ziyaretleri, tarla günleri ve üretici toplantılarıyla projenin geniş bir etki alanına ulaştığını aktardı.

ÇİFTÇİ ZARAR EDİYOR

Tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım, Türkiye’de pamuk üretiminin son yıllarda ciddi bir düşüş yaşadığına dikkat çekti. 2022’de 1 milyon tonun üzerine çıkan üretimin artan maliyetler ve yetersiz destekler nedeniyle 2025 itibariyle 653 bin ton seviyesine gerilediğini paylaşan Yıldırım, ekledi: “Çiftçilerimiz son 4 yıldır üst üste zarar ediyor. Bu durum artık sürdürülebilir değil. Bu yıl birçok üreticinin pamuk ekiminden vazgeçeceği düşünülüyor.”

İKLİME DAYANIKLI TOHUM

Ziraat yüksek mühendisi Nedim Özbek, pamukta sürdürülebilirliğin temelinde doğru çeşit seçimi ve tohum ıslahının yer aldığını söyledi. İklim değişikliğiyle birlikte artan sıcaklıkların bitki gelişimini olumsuz etkilediğini belirten Özbek, yerel tohumların bilimsel yöntemlerle geliştirilmesi gerektiğini kaydetti.

Prof. Dr. Eşref İrget ise yanlış gübreleme uygulamalarının üretim maliyetlerini artırdığına dikkat çekerek, gereksiz gübre kullanımının hem çiftçiye ekonomik yük getirdiğini hem de toprağa zarar verdiğini dile getirdi. Prof. Dr. İrget, bilimsel verilere dayalı gübreleme programlarının yaygınlaştırılması gerektiğini ifade etti.

Doç. Dr. Kamil Meriç de su verimliliği açısından bitki kök yapısının doğru analiz edilmesinin önemine değinerek, bu alandaki teknolojik yatırımların artırılması gerektiğine işaret etti.

KÜRESEL TİCARETTE ÖNEMLİ

Ceres Kontrol ve Belgelendirme Hizmetleri Tekstil Departman Müdürü Serra Urgancı, pamukta sertifikasyon ve izlenebilirlik sistemlerinin küresel ticarette belirleyici hale geldiğini dile getirdi.

Urgancı, ‘Better Cotton’ gibi sistemlerin yalnızca çevresel değil, aynı zamanda sosyal kriterleri de kapsadığını vurgulayarak, “Tedarik zinciri boyunca izlenebilirlik artık bir tercih değil, zorunluluk. Bu sayede hem çevre korunuyor hem de çocuk işçiliği gibi sosyal riskler denetleniyor” dedi.