Kadınların göz ardı ettiği tehlike: Endometriozis

Mart ayının, tüm dünyada Dünya Endometriozis Derneği öncülüğünde Endometriozis Farkındalık Ayı olarak kabul edildiğini hatırlatan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Gayem İnayet Turgay, “Endometriozis, rahmin iç yüzeyini kaplayan dokunun rahim dışına yerleşmesiyle ortaya çıkan bir hastalıktır. Halk arasında ‘çikolata kisti’ olarak bilinen bu durum, zamanla şiddetli ağrılara ve kısırlığa kadar gidebilen ciddi sonuçlara yol açabilmektedir” dedi.

Endometriozisin en sık görülen belirtilerine dikkat çeken Turgay, “Şiddetli adet ağrıları, kronik pelvik ağrı, ilişki sırasında ağrı, bel ve bacaklara yayılan ağrılar, sindirim sistemi sorunları ve kısırlık endometriozisin en sık karşılaştığımız belirtileri arasında yer alıyor. Özellikle adet döneminde günlük yaşamı kısıtlayacak düzeyde ağrı yaşayan kadınların ‘bu normal’ diyerek durumu kabullenmemesi ve mutlaka bir uzmana başvurması gerekiyor” diye konuştu.

ÇOK FAKTÖRLÜ GELİŞİYOR

Endometriozisin nedenlerine de değinen Turgay, hastalığın tek bir nedene bağlı olmadığını vurgulayarak, “Adet kanının geriye doğru karın boşluğuna kaçması, bağışıklık sisteminin yetersiz çalışması, genetik yatkınlık ve hormonal dengesizlikler hastalığın gelişiminde rol oynuyor. Ailesinde endometriozis öyküsü olan kadınlarda ise risk daha yüksek. Bu nedenle genetik yatkınlığı olan kadınların daha dikkatli olması ve düzenli kontrollerini aksatmaması gerekiyor” dedi. Tanı sürecinin bazen zaman alabildiğini belirten Dr. Turgay, “Ultrason ve MR görüntüleme yöntemleriyle çikolata kistleri görülebilir ancak kesin tanı çoğu zaman tanısal laparoskopi ile konulur. Laparoskopi, hem tanı koymamıza hem de gerekirse tedavi uygulamamıza olanak tanır” ifadelerini kullandı.

TEDAVİ KİŞİYE ÖZEL PLANLANMALI

Çikolata kistinin, adet görmeye başlayan her yaştan kadında görülebileceğini ve bu yüzden tedavinin hastanın yaşı, şikayetleri ve çocuk isteğine göre planlandığını söyleyen Turgay, “İlk aşamada ağrı kesiciler ve hormon tedavileriyle şikâyetleri kontrol altına alabiliyoruz. İleri vakalarda laparoskopik cerrahi ile endometriozis odaklarını temizlemek gerekebiliyor. Cerrahi tedavide altın standart yöntem laparoskopidir. Derin endometriozis vakalarında ise robotik cerrahi giderek daha fazla öne çıkmakta ve özellikle zor bölgelerde cerraha önemli avantajlar sağlamaktadır. Çocuk sahibi olmak isteyen hastalarda yardımcı üreme teknikleri de gündeme gelebiliyor. Burada önemli olan, her hastaya özel bir yol haritası çizmek” dedi.

Endometriozis ile kısırlık arasındaki ilişkiye dikkat çeken Turgay, şöyle devam etti: “Hastalık, tüplerde tıkanıklık ve pelvik bölgede yapışıklıklara yol açarak gebeliği zorlaştırabilir. Ancak her endometriozis hastası kısır değildir. Doğru tedavi ve uygun takip ile birçok hastamız anne olabiliyor” dedi. Hastaların günlük yaşamda yapacağı küçük değişikliklerin de önemine değinen Dr. Turgay, “Düzenli egzersiz, dengeli beslenme ve stresten uzak durmak ağrıların azalmasına katkı sağlayabiliyor. En önemlisi ise düzenli kontrolleri aksatmamak. Erken tanı, hastalığın ilerlemesini önlemede en güçlü silahımız.”