Hafızası iyi ama kişiliği değişti: Frontotemporal Demans

Frontotemporal demansın özellikle 65 yaş öncesinde başlayan demans türleri arasında önemli bir yer tuttuğunu belirten Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Özge Yılmaz Küsbeci, “Bu hastalık, bazı kaynaklara göre alzheimer hastalığından sonra genç yaşta başlayan demanslar arasında en sık görülen türlerden biri olarak kabul ediliyor” dedi.

Hastalığın en ayırt edici özelliğinin unutkanlık değil, konuşma ve davranış değişiklikleri olduğunu vurgulayan Küsbeci, “Frontotemporal demansta başlangıçta unutkanlık çoğunlukla görülmez. Bunun yerine konuşma bozuklukları ve davranışsal değişiklikler ön plandadır. Örneğin hastalar, bildikleri kelimeyi söyleyemez, ‘bardak’ demek yerine ‘su içilen şey’ gibi tarifler kullanmaya başlar. Frontotemporal demansın davranışsal ve dil varyantı olmak üzere iki ana formu vardır. Hastalık, beynin etkilenen bölgesine göre farklı belirtiler gösterir. Davranışsal formda hastalık beynin sağ tarafından başlar ve bu hastalarda empati kaybı, toplum içinde utandırıcı davranışlar, küfürlü konuşma ve çöpten yemek yeme gibi uygunsuz davranışlar görülebilir. Örneğin hastalar düğünde ağlayıp cenazede gülebilirler. Dil varyantında ise hastalık beynin sol tarafından başlar ve daha çok dil bozukluğu ile kendisini gösterir. Zaman içinde hastalık ilerledikçe, başlangıçta beynin daha çok sol tarafını etkileyen form, bir süre sonra sağ tarafı da etkileyerek davranışsal bulguların eklenmesine yol açar. Benzer şekilde, davranışsal belirtilerle başlayan olgularda da zamanla dil varyantı tabloya dahil olur” diye konuştu.

FARKLI HASTALIKLARLA KARIŞTIRILIYOR

Toplumda demansın en önemli belirtisinin unutkanlık olarak bilinmesinin yanlış değerlendirmelere yol açtığını ifade eden Küsbeci, “Bu nedenle birçok hasta psikiyatrik bir hastalık varmış gibi değerlendiriliyor; bipolar bozukluk ya da şizofreni tanısı konulabiliyor” şeklinde konuştu. Hastalığın yalnızca hastayı değil, hasta yakınlarını da ciddi şekilde etkilediğini vurgulayan Prof. Dr. Küsbeci, “Toplumda yeterince bilinmemesi ve yanlış tanılar nedeniyle hem hastalar hem de hasta yakınları zor durumda kalıyor. Diğer demans türlerinde olduğu gibi bu hastalıkta da tam bir tedavi yok. Ancak davranışları kontrol altına alan tedavilerle özellikle hasta yakınlarının yükü hafifletilebiliyor” dedi.

Hastalığın erken dönemde tanınmasının önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Küsbeci, “Bu hastalarda belirgin unutkanlık görülmezken uygunsuz davranışlar sergilemeleri nedeniyle adli vakalara varan sorunlar yaşayabiliyorlar. Dil varyantı konuşma becerilerini daha çok etkilemekle birlikte özellikle davranışsal varyant Frontotemporal demans hastaları uygunsuz davranışları nedeniyle hem kendileri hem de yakınları için ciddi sorunlara yol açabiliyorlar. Bu nedenle tanının erken konması ve tedavinin uygun şekilde erkenden başlanması, hasta yakınlarının hastalıkla baş etme konusunda bilinçlendirilmesi büyük önem taşıyor” diye konuştu.