%100&MORE İlham Veren Sohbetler "Seda Diker: “Mükemmel anne” baskısı kadınları tüketiyor"
Güncelleme Tarihi:
Anneler Günü yaklaşırken toplumun annelik kavramına yüklediği anlamlar yeniden konuşulmaya başlanıyor. Yıllardır “fedakarlık”, “sabır”, “kusursuzluk” ve “her şeye yetişme” üzerinden tanımlanan annelik, modern dünyada kadınlar üzerinde görünmez bir baskıya dönüşmüş durumda. Sosyal medya çağında sürekli daha güçlü, daha üretken ve daha yeterli görünme çabası ise birçok kadını kendi özünden uzaklaştırıyor.
Biz de bu Anneler Günü’nde, Yüzde Yüz İlham Veren Sohbetler’de anneliğin sadece çocuk büyütmekten ibaret olmadığını; kadının kendi benliğini, sınırlarını, hayallerini ve içsel dengesini koruma mücadelesini konuşmak istedik. Kadınların yaşadığı “anne suçluluğu”, tükenmişlik hissi, görünmeyen yükler ve toplumun “iyi anne” kalıpları üzerine uzman isimlerden biri olan Seda Diker ile samimi ve düşündürücü bir sohbet gerçekleştirdik.
Diker’e göre annelik, yalnızca vermek değil; aynı zamanda kadının kendi merkezinde kalabilmeyi öğrenmesidir çünkü ona göre mutlu bir çocuk yetiştirmenin yolu, önce kendiyle barışık bir anneden geçiyor.
kaynak olarak ekleyin
“ANNELİĞİ SADECE FEDAKARLIK OLARAK TANIMLAMAK KADINA HAKSIZLIK”
“Kadın hep veren pozisyonuna sıkışıyor”
- Anneler Günü çoğu zaman “fedakarlık” üzerinden anlatılıyor. Sizce anneliği sadece fedakârlık üzerinden tanımlamak, kadına haksızlık değil mi ve size göre annelik kavramı coğrafya ve zamana göre değişkenlik gösterse de temel kavramlar olarak siz nasıl ele alırsınız?
SEDA DİKER: Anneliği yalnızca fedakarlık üzerinden tanımlamak kadını hep veren pozisyonuna hapsederek zamanla içsel tükenmişliğe ve değersizlik hissine sürükleyebiliyor. Benim yaklaşımıma göre temel kavram, ilişkilerdeki alma–verme dengesidir. Annelik salt biyolojik bir süreç olmanın ötesinde, ruhundaki kutsal enerjiyi dünyayla paylaşmak ve şefkatle kucaklamaktır. Ancak bu süreçte kadının kendi otantik doğasından uzaklaşmaması esastır.
“KUSURSUZ OLMA ÇABASI KADINI TÜKETİYOR”
“Kadın artık sadece başarmak istemiyor”
- Modern dünyada anneler hem üretken hem güçlü hem de “kusursuz” olmaya zorlanıyor. Bu beklenti annelerin psikolojisini nasıl etkiliyor?
SEDA DİKER: Modern hayatın dayattığı bu performans baskısı, kadının kendi doğal akışından ve sezgiselliğinden uzaklaşmasına neden oluyor. Kusursuz olma çabası beraberinde yetersizlik algısını ve görülmeme hissini tetikleyerek içsel bir tükenmişliğe zemin hazırlıyor. Kadınlar artık sadece başarmak değil, tükenmeden var olmak ve üretirken kendini kaybetmemek istiyor.
“GERÇEKTEN İYİ ANNE, KENDİYLE BARIŞIK OLANDIR”
“Çocuklar kusursuzluğu değil dengeyi hisseder”
- Toplumda hala “iyi anne” tanımı oldukça dar. Sizce gerçekten iyi bir anne kimdir?
SEDA DİKER: Gerçekten iyi bir anne, her şeyden önce kendi içsel bütünlüğünü koruyan ve değerini dışsal onaylara bağlamayan kadındır. Kendi sınırlarını netleştiren, hayır demeyi bilen ve değerini dış koşullara bağlamayan bir anne, çocuğuna da dengeli bir varoluş örneği sergiler. Kısacası kendi otantik haline en yakın duran anne, en etkili rehberdir.
“ANNELER EN ÇOK KENDİLERİNİ UNUTUYOR”
“Hayatının merkezine geri dönmek gerekiyor”
- Kadınlar anne olduktan sonra çoğu zaman “kendini unutma” eğilimine giriyor. Ve bence bu çok doğal bir süreç ama beklenti ile gerçekler burada çakışıyor gibi… kadınlar bu süreci nasıl yönetmeliler?
SEDA DİKER: Bu süreci yönetmenin anahtarı hayatının merkezine geri dönmektir. Bir kadın kendi değerini hatırladığında yalnızca kendi hayatını değil, dokunduğu her alanı ve çocuğunun dünyasını da dönüştürür. Ben kim olduğumda kendimi eksiksiz hissediyorum? sorusunu sorarak unvanlardan ve rollerden bağımsız bir içsel değerlendirme yapmalıdırlar.
“ANNE SUÇLULUĞUNUN EN BÜYÜK SEBEBİ KIYAS”
“Sosyal medya gerçekliği bozuyor”
- Anne suçluluğu (mom guilt) kavramı çok yaygın. Bu duygu neden bu kadar güçlü ve anneler bununla nasıl baş edebilir?
SEDA DİKER: Bu duygu sosyal medyada pompalanan kusursuz güçlü kadın mesajları ile kadının kendi gerçekliği arasındaki uçurumdan besleniyor. Bununla baş etmenin yolu, Nerede kendimden fazla veriyorum? ve Değerimi neye göre ölçüyorum? sorularıyla yüzleşmektir. Suçluluk yerine şükür bilincini ön plana çıkarmak, farkındalıkla sevmeyi mümkün kılar.
“ÇOCUK İÇİN ÖNEMLİ OLAN ANNENİN NEREDE OLDUĞU DEĞİL”
“Önemli olan annenin kendiyle ilişkisi”
- Çalışan anneler ile evde olan anneler arasında görünmez bir rekabet var. Bu ayrım çocuk gelişimi açısından gerçekten anlamlı mı?
SEDA DİKER: Bu ayrım özünde anlamlı değildir. Çünkü asıl mesele tükenmeden var olabilmektir. Çocuk için belirleyici olan annenin nerede olduğu değil, annenin kendiyle uyum içinde var olup olmadığıdır. Gerçek güç başkalarına ya da diğer rollere rağmen değil, kendinle uyum içinde olmaktan geçer.
“HAYALLER ANNELİĞİN RAKİBİ DEĞİL”
“Kadın kendi hayatından vazgeçmemeli”
- Kadının kendi hayalleri ile annelik rolü arasında kalması… Bu denge nasıl kurulmalı?
SEDA DİKER: Denge, kadının otantik haline yaklaşmasıyla kendiliğinden oluşur. Kendi sınırlarını netleştiren ve değerini dışsal başarılara bağlamayan bir kadın, hem iş hayatında hem de annelik rolünde çok daha dengeli bir varoluş sergileyebiliyor. Hayaller anneliği besleyen bir kaynaktır, ondan bir kaçış değil.
“ÇOCUKLAR MÜKEMMEL DEĞİL, MUTLU ANNEYİ HATIRLAR”
“Gerçek güç özüne sadık kalabilmek”
- Bir çocuk için “mutlu anne” mi yoksa “mükemmel anne” mi daha belirleyicidir? Neden?
SEDA DİKER: Tabii ki kendiyle barışık olan otantik anne daha belirleyicidir. Çünkü mükemmel olmaya çalışmak sertleşmeyi ve kontrolü getirir. Oysa gerçek güç sertleşmek değil, özüne sadık kalabilmektir. Kendi içsel dengesini kuran annenin hayatına çektiği her ilişki de aynı doğallıkta şekillenir.
“KIRILGANLIK ZAYIFLIK DEĞİL”
“Kadının her şeye dayanmak zorunda olması gerekmiyor”
- Toplumda annelerden sürekli sabırlı, anlayışlı ve güçlü olmaları bekleniyor. Peki bir annenin kırılgan olma hakkı var mı?
SEDA DİKER: Kesinlikle vardır. Gerçek güç, her şeye dayanmak değil; şefkati, sezgiselliği ve üretkenliği kapsayan bir özgünlüktür. Kırılganlık da bu şefkatli doğanın bir parçasıdır. Kadın sertleşmek yerine özüne sadık kaldığında asıl gücüne ulaşır.
“SINIR KOYMAK BENCİLLİK DEĞİL”
“Çocuk da sınır görmeyi öğrenir”
- Annelerin kendi sınırlarını koyması çoğu zaman “bencillik” olarak etiketleniyor. Oysa sınır koymak çocuk için de olumlu bir davranış değil mi?
SEDA DİKER: Sınır koymak kesinlikle bencillik değil, sağlıklı bir varoluş gereğidir. Bir kadın sınırlarını netleştirdiğinde ve gerektiğinde hayır diyebildiğinde, hem ilişkilerinde hem de çocuk yetiştirme sürecinde çok daha dengeli ve saygın bir alan yaratır. Bu çocuğa da bireysel alanın ve öz saygının önemini öğretir.
“EBEVEYNLİK BİR TAKIM OYUNU”
“Baba rolü artık daha görünür”
- Baba rolü geliştikçe annelerin üzerindeki yük değişiyor mu? Türkiye’de bu dönüşümü nasıl değerlendiriyorsunuz?
SEDA DİKER: Ben hamileliği ve ebeveynliği bir takım oyunu olarak görüyorum. Bu süreçte eş en önemli takım oyuncusudur. Türkiye’de bu dönüşüm, kadının sadece başarmak yerine dengeli var olmak istemesiyle ivme kazanıyor. 90 günde duyguları değiştirerek anne-baba olmaya hazırlanmak, bu takım oyununun zihinsel temelini oluşturuyor.
ANNELER GÜNÜ MESAJI
“Kendi değerini hatırlayan kadın hayatının merkezine geri döner”
- Anneler Günü mesajınız ne olurdu? Özellikle kendini yetersiz hisseden ya da tükenmiş annelere ne söylemek istersiniz?
SEDA DİKER: “Kendi değerini hatırlayan kadın, hayatının merkezine geri döner”. Kendinizi yetersiz hissettiğinizde şunu hatırlayın: Gerçek güç, kusursuzlukta değil, özünüze sadık kalabilmekte saklıdır. Bu Anneler Günü’nde tüm anne ruhlu canlıları kucaklıyor ve her kadını kendi içsel merkezine dönmeye davet ediyorum.
İLANDIR