Emanete sahip çıkıyoruz nitelikli insan yetiştiriyoruz

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Gelişmelerden anında haberdar olun.

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Hürriyet Gazetesi’nin başkent Ankara’ya özel sayfalarındaki “KENT SOHBETLERİ”nin bugünkü konuğu Türk Hava Kurumu (THK) Kayyum Heyeti Başkanı Vali Kemal Yurtnaç oldu. Kaymakamlık ve valilik görevlerinin yanı sıra o dönem Başbakanlık’a bağlı olan Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı’nın kuruluşunda da aktif görev alan Yurtnaç, büyük emek verdiği bu kurumun 4 yıl başkanlığını yaptı. Kamuda önemli görevler üstlenen Yurtnaç, yönetim ve bürokrasinin yeniden yapılandırılması ile ilgili de çalışmalara imza atmış deneyimli bir isim. Son olarak THK’ya Kayyum Heyeti Başkanı olarak atanan Kemal Yurtnaç ile THK Üniversitesi’nin de yer aldığı Etimesgut’ta bir araya geldik. THK’nın son durumunu, faaliyetlerini ve geleceğe dönük planlarını konuştuk.

* Kamu idaresindeki tecrübenizle THK’dasınız. Kurum, sıkıntılarla boğuşurken siz de zor bir dönemde zor bir görevi üstlendiniz. Başlayalı ne kadar oldu?

Göreve başlayalı 22 ay oldu.

* 22 aylık süreçte neler yaptınız?

Dışarıdan hukukçu, idareci, mali müşavir gibi alanında uzman arkadaşlarımızı getirdim. Tanıdığım, niteliğine güvendiğim arkadaşlarla başladım. Bazılarını da geçici görevle kurumlarından aldık. Başkan yardımcım var mesela kamu görevlisidir. 22 aydan beri kurumda görev yapmaktadır. Kendi maaşını oradan alıyor. Buradan hiçbir gelir elde etmiyorlar. Ekip olarak ilk 8 ay boyunca sabah 9’dan gece saat 2’ye, 3’e kadar çalıştık. Öyle bir mesai vardı. O dosyalardan neler neler çıktı. Burada bu anlamda yazılan bir hikâye var. O hikâyenin içerisinde yer almak isteyen gönüllüler topluluğuyuz biz. İlk bir ay boyunca buranın bir fotoğrafını çektik. Detaylı brifingler aldık. Öyle bir kayıp kaçak vardı ki sormayın. Kriz zamanında mantıklı hareket etmek zorundaydık. 16 tane müdürlük vardı. Hepsini lağvettik. 8 tane birim başkanlığı yaptık. Kayıp kaçakları teker teker birim bazında tespit ettik. Gelirleri yüzde 142 artırdık. Giderleri yüzde 17 azalttık. Birimleri küçülttük. İşten çıkardığımız insanları mağdur etmedik tazminatlarını ödedik. Kimseye ayrımcılık yapmadık ve devlet refleksiyle hareket ettik. Hâlâ da bu çalışmalarımız devam ediyor, bitmedi.

* THK ile ilgili yüklü borç rakamları sürekli gündemdeydi. Son durum nedir?

Geldiğimizde 140 milyon dolar borç vardı. Maalesef 2010-2014 arasında kötü bir işleyiş olmuş. Uçaklar alınmış, satılmış. Bankalardan kredi kullanılmış. Sonra bankalar buraya hacze gelmişler. Aslında burayı kötü hale getirenler o dönemde seçilmiş yönetimdir. Kayyumlar değil. Bu yapının içinden gelen, havacılıktan gelen, nitelikli dediğimiz insanlar maalesef burada bu dernek yapılanmasıyla kötü bir idari yapı oluşturmuşlar. 2019’da burası yönetilemez duruma gelince o dönemde görev yapan seçilmiş yönetimin talebiyle kayyum atanmıştır. 2019’da mahkeme buraya el koymuş ve 2019’dan bu yana da kayyum yönetimi devam ediyor. Biz 4’üncü kayyum dönemiyiz. 140 milyon dolarlık borç, sıkı tedbirlerle 91 milyon dolara düştü.

* Nasıl düşürdünüz?

Helikopterlerimiz vardı. Sağlık Bakanlığı’nın hava ambulansı işini biz yapıyorduk. Hava ambulans ve orman yangınlarının söndürülmesi işi THK’ya gelir getirsin diye ilave edilmiş ama geçen süre içerisinde araçlar yenilenmediği, bakımları düzgün yapılamadığı için maliyet oluşturmaya başlanmış. Baktık ki kazandığımız parayla verdiğimiz hizmet arasında doğru bir şey yok. Girdiğimiz ihalelerde de cezalarla karşılaşıyoruz. Karşılayamadığımız için TUSAŞ’a sattık helikopterleri. Tasarruf da ederek bu noktaya geldik. Buranın bin tane gayrimenkulü var. Yüzde 142 gelirleri artırdık derken şunu yaptık; bu bin gayrimenkulün kira geliri aylık 2 milyondu. Bunu 5 milyona çıkardık. Yeni kira gelirleri oluşturmaya yönelik çalışmalarımız da devam ediyor. İstanbul’da bir otelimiz var. En iyi yerimiz orası. Oranın şimdi mahkeme safhasındayız. Şu anda kiracı orayı 3’te 1, 4’te 1 fiyatına işletiyor. Burası beytülmal dediğimiz milletin parası. THK, Atatürk’ten beri kurulduğu bugüne kadar devlet bütçesinden para almış yer değil. Halkın destekleriyle hayatta. Mesela Cumhuriyet’in ilk yıllarında halk arasında bir kampanya oluşturuluyor. Bunu THK organize ediyor. Para toplanıyor. 376 tane uçak Hava Kuvvetleri’ne alınıyor. Biz burada milletin emanetine sahip çıkıyoruz. Burası bir hayır, eğitim kurumu. Bu kadar uzun boylu seçime falan gerek yok. Bir vakıf mütevelli heyetiyle burayı biz idare edebiliriz. Hem yönetim basitleşir hem de tasarruf edilir. Biz şu anda bütçeleri dengeye getirdik. Artı bankalara 140 milyon dolar yapılandırma yapılmış. İlk defa bizim dönemimizde ödenmeye başladı. Her 3 ayda 4 milyon dolar borç ödüyoruz. Bankalara borçluyuz. Burası yoğun bakımda olan bir kurum. Yoğun bakımda olan bir kuruma, yeni refleksler, yeni görevler verdiğiniz zaman ilerlemez. Burayı dikkatle, Atatürk’ün bize emanetini daha itinayla bir yola sokmamız lazım. Yani reaktif olmamak lazım, proaktif olmak lazım. Biz o proaktiflik planını yapıyoruz. “Biz hemen şunu yaparız” demiyoruz. Boyumuz ve gücümüz neye yeterse onları yapıyoruz.

* Kayıp kaçağın çok olduğundan bahsettiniz? Müdürlük sayısının da çok olduğunu ifade ettiniz. Bu tabloya bakınca nasıl bir yapı vardı ki bu kurum bu duruma gelmiş?

Burada bir dernek, bir vakıf var. 8 tane şirketi, 2 tane iktisadi işletmesi var. Çoklu bir hukuki ve idari yapı var. İç içe girmiş. Bunu bu haliyle çözmenizin imkânı, ihtimali yok. Onun için biz bunları bir ayıralım dedik. Küçük parçalara döndük. Kapanacak olanları kapatıyoruz. Devam edeceklerimizle devam ediyoruz. Bakım şirketimiz, uçuş okulumuz, üniversitemiz var. Mesela THK Sigorta şirketi var. Çoğu kişi bilmiyor. Arabanıza sigorta teklifi alın, en ucuz poliçe teklifini hemen hemen biz veririz. Uçaklarımızın da sigortasını yaptığımız için sigorta şirketimiz daha uygun fırsat sunuyor.

* Bir ara sizinle ilgili “Kayyum heyet ücretleri yüzde 200 artırıldı” denilerek eleştiriler oldu. Doğru muydu bu?

Doğru. 10 bin lira alıyorduk. Şimdi 30 bin lira alıyoruz. Burada yardımcı hizmetlerde çalışan arkadaşımız 32 bin lira maaş alıyor. Biz 30 bin lira alıyoruz. İnanın parasında pulunda değiliz. Atatürk’ün bu ülkeye bıraktığı bir emanet olan THK’yı bu çağın gerekliliklerine uygun hale getirmek bizim için manevi bir sorumluluk.

 * Peki ilerleyen dönemdeki hedefleriniz neler?

Bu yıl THK’nın 100’üncü yılı. İki tane hedefimiz var. Bir; idari istikrar, iki; ekonomik istikrar. İdari istikrarla bu çoklu hukuki yapıyı tekli hale getireceğiz. Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı gibi Maarif Vakfı gibi kanun çıkaracağız. Yasa ile vakıf kurmak istiyoruz.

* Bu size nasıl bir katkı sağlayacak?

Kurumun statüsünü çok yüksek hale getirecek. 1925’te Atatürk bu kurumu kurarken devleti yönetme açısından çok vizyoner kararlar vermiş. THK esasında çok köklü bir kuruluş. Donanma Cemiyeti’nin tasfiyesi sonrası Türk Tayyare Cemiyeti kuruluyor o da Türk Hava Kurumu’na dönüşüyor. Donanma Cemiyeti tasfiye edilirken varlıkları İş Bankası’na veriliyor. Esasında İş Bankası’nda varlıklarımız var ancak bu konuda İş Bankası’ndan sağlıklı bilgi alamıyoruz. Özetle Donanma Cemiyeti Türk Hava Kurumu’na dönüşmüş. Kuruluş amacı havacılığı sevdirmek, savunma sanayiini güçlendirmek. Havacılıkla ilgili her faaliyete destek vermek. Biz de bu arada THK Vakfı kanun taslağını hazırladık. Bunu yaptıktan sonra yeni yapıyla burası daha iyi idare edilecek. Eski dernek yapısının 750 delegesi var. Her şehirde ve çok sayıda ilçede şubelerimiz var. Ancak bu yapı etkin değil. 335 şubemizin yöneticilerinden 150’si 60-70 yaş aralığında, 100’ü 70-80 yaş aralığında, 11’i ise 80 üstü yaşında. Bu yapıyla havacılığı geliştirmeniz zor. Bu hedefleri gerçekleştiremezsiniz. Şirketlerimiz var, bunun için ayrıca vakıf kurmuşuz. Vakıflar kanunen mal varlığının yönetildiği, bizim açımızdan havacılık işletmelerinin, üniversitelerin daha etkili yönetildiği yapılardır. Dernekler de fikirlerin savunulduğu kişi topluluklarıdır.

VİZYONUMUZ TÜRKİYE’NİN HAVACILIK  EĞİTİM MERKEZİ HALİNE GELMEK

* Türkiye son dönemde savunma sanayiinde çok ciddi atılımlar yaptı. Havacılık alanında bir kurum olarak belki direkt uçak veya hava aracı yapamazsınız ama insan kaynağı olarak büyük bir potansiyelinizin olduğu görülüyor. Uçağı siz yapmıyorsunuz belki ama uçağın kokpitine geçecek pilot buradan çıkabiliyor. Siz bu noktada nasıl bir pozisyon alıyorsunuz?

Tebrik ediyorum sizi gerçekten çok güzel bir bakış açısı sundunuz. Savunma sanayiinin belli şirketlerinde sembolik üyeliğimiz ve ortaklığımız var. Onların yapacağı bir şey olursa biz de destekliyoruz. Bugün bizim tekrar savunma sanayiine para harcamamız mükerrer harcama olur. Biz ne yapıyoruz. Havacılık ekosistemi dediğimiz havacılık alanına nitelikli, yetenekli, kaliteli gençleri yetiştirip o alana insan kaynağı sağlıyoruz. Nihayetinde havacı dediğimiz insanlar sadece pilot değil. Uçuş teknisyeni, bakım teknisyeni, pilotaj bütün bunları THK yetiştiriyor. Ana hedefimiz model uçak eğitiminden uzay çalışmalarına kadar yetenekli insan kaynağını yetiştirmek ve havacılık eko sistemine sunmak. Yani biz sadece pilot yetiştirmiyoruz esasında havacı yetiştiriyoruz. Bu yüzden kendimizi “Yüzyıllık Havacılar Topluluğu” olarak tanımlıyoruz. Türk Hava Kurumu’nun havacılığı ve savunma sanayiyi desteklemek olan vasfı şu anda havacılık ekosistemine nitelikli ve yetenekli insanlar yetiştirmek üzerine kurulu. Bunu daha iyi yapmak için idari ve ekonomik istikrar hedefliyoruz.

* Ankara’da THK Üniversitesi de tamamen bu alana özel olmasıyla dikkat çekiyor. Buradaki eğitim faaliyetleriniz nasıl?

Türkiye’deki üniversitelerde havacılıkla ilgili bölümler var. Bizde ise tamamen havacılıkla ilgili çalışma yapan tematik üniversite dediğimiz THK Üniversitesi var. 2010’da kurulmuş. 4 bin öğrencisi, 15 bölümü, 2 meslek yüksekokulu var. Havacılık alanına nitelikli ve yetenekli insanlar yetiştiriyoruz. Bu üniversiteyi daha etkin, daha güçlü hale getirirsek TUSAŞ, TEİ gibi birçok savunma sanayi kuruluşunun altyapısını destekleyen bir yapıya geliriz. Nihayetinde THK’nın da kuruluş amacı havacılığı geliştirmek. Bizim vizyonumuz şu anda havacılık eğitimini desteklemek ve Türkiye’nin havacılık eğitim merkezi haline gelmek. Aynı zamanda pilotaj okulumuz var. Buradaki eğitimden sonra pilot olabiliyorsunuz.

* Ankara’nın dışında da geniş bir havacılık altyapısına sahipsiniz. Ne gibi alanlar ve faaliyetler var?

Ankara’da kampüsümüz, İzmir’de yüksekokulumuz, Antalya ve Eskişehir’de hava meydanlarımız var. İzmir Selçuk’ta okulumuzun olduğu yerde havaalanımız var Efes antik kentinin yanında. Eskişehir’de de yamaç paraşütü, planör, model uçak gibi alanlarda havacılık eğitimleri veriyoruz. İnönü’deki bu alan geçmişte Vecihi Hürkuş tarafından tespit edilmiş. Uçuşa uygun iklimi olan 925 dönümlük bir arazi. Şimdi yavaş yavaş halka açıyoruz. Gençler gelsin yamaç paraşütü öğrensin, paramotorları görsün, planörle uçsun istiyoruz. İzmir’de serbest paraşüt var. Kapadokya’da ve Pamukkale’de balonlarımız var. Bunları etkin bir şekilde çalıştırarak ayakta tutmanın gayreti içerisindeyiz. Ankara’da Paraşüt Kulesi ve müzemiz var. Paraşüt Kulesi’nde atlayış yok sadece ziyaret var. Çünkü tekniği değişmiş artık o işin. Şu anda artık rüzgâr tüneli var. Rüzgâr tüneline gidiyorsunuz, uçuyorsunuz. Eğer bütçemiz olursa ileride böyle bir düşüncemiz var. Hem güvenlik birimlerimize paraşüt eğitimi vereceğiz hem de sivil halka açacağız. Türkiye’de bu şekilde uçmak, öğrenmek isteyen ya Rusya’ya ya Avrupa’ya gidiyor. Gitmesin artık burada kalsın.

8 YANGIN SÖNDÜRME  UÇAĞINDAN 3’Ü FAAL

* Her yaz meydana gelen orman yangınları ile ilgili en çok eleştirilen kurumlardan birisi oluyorsunuz. Yangın söndürme uçakları ile ilgili bu kadar eleştiri alma nedeniniz nedir? “Uçaklar neden uçmuyor” deniliyor. İşin aslı nedir?

Türkiye’de orman yangınlarının kanuni sorumlusu Orman Genel Müdürlüğü’dür. Biz oraya hizmet sunan kuruluşlardan biriyiz. THK, orman yangınları için açılan ihalelere katılır, iş, kurumumuza ihale edilirse yangınlarda görev alırız. Orman Genel Müdürlüğü şimdi 100 helikopterle, 27 tane uçakla bu hizmeti yapıyor. Biz her sene ihaleye giriyoruz. Maliyetlerimiz ihalede fazla geldi tercih edilmedik. Burası kamuya yararlı bir dernek ama nihayetinde uçağı uçurmak da kolay bir şey değil. Bu uçakları uçurabilmemiz için yedek parçalarını depo etmemiz lazım. Uçak uçuyor, iniyor, eksikleri sürekli kontrol ediliyor. Bir parçası değişecekse hemen değiştiriliyor. “Bu uçaklar niye uçmuyor” diyenler oluyor. Ama dediğimiz gibi bir ihale süreci var. Maliyetlerimiz fazla geldi. “Niye maliyetleriniz fazla” derseniz. Çünkü bu uçakların o seçilmiş yönetimlerin olduğu zamanlarda bakımları yapılmamış. Onların bakımlarını yapmak yerine iş jeti almışlar. Zarar etmişler. İş jetlerini satmışlar. Bu uçakların da bakımları yapılmamış bugüne gelmiş. Bir mali külfeti var. Milyon dolarlar. Suçlamak için demiyorum ama seçilmiş dönemlerden madem konuşuyorlar biz de doğruları söylemeliyiz. Masraf etsek yerine yeni uçak alırız. Örneğin Dromader uçak 11 tane var. Bunlar da atıl kalmış. Kayyum dönemi öncesinin problemleri bütün bunlar. Şimdi çıkıp diyorlar ki; “Orada uçaklar duruyor.” El insaf gerçekten. Şu anda 8 yangın söndürme uçağımız var. 3 tanesi faal, 5 tanesinin onarılması gerekiyor. Geçmişte bakımı yapılmadığı için şimdi 100 milyon dolar para lazım. Bu uçakları bir kamu kurumu satın alırsa kamu bütçesiyle onarılabilir. 3 tane çalışır vaziyette tutuyoruz, bakımlarını yapıyoruz.

* Çok sık eleştirilmeyi nasıl karşılıyorsunuz? Zor olsa gerek.

Olmayan şeyin eleştirisi olmaz. Demek ki bir şeyler yapıyoruz ki eleştiriliyoruz. Tamamen şeffaf bir idare içerisinde çalışıyoruz. Biz devletin memurlarıyız. Devlete emeğini kiralamış insanlarız. Ceketimizle geldik, ceketimizle gideceğiz. Tüm arkadaşlarımızla bu konu özelinde anlaşmışız.

THK Kayyum Heyeti Başkanı Kemal Yurtnaç, Hürriyet Ankara Haber Koordinatörü Murat Yılmaz’ın sorularını yanıtladı.