Kayseri’nin duayen Başkanı Memduh Büyükkılıç: Çocukken şımarmaya vaktimiz olmadı

Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Memduh Büyükkılıç siyasette, özellikle de yerel yönetim konusunda Türkiye’nin ‘duayen’ isimlerinden biri… 1995 seçimlerinde Kayseri milletvekili olarak başladığı siyaset maratonunda, 1999-2019 arası dört dönem Melikgazi Belediye Başkanlığı yaptıktan sonra 2019’dan beri Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevini yürütüyor… 30 yılı aşkın süredir siyasette; hem bir ‘ağabey’ konumunda hem de enerjisiyle ‘Atom karınca’ lakabıyla anılıyor. Büyükkılıç, “Siyasetin genci yaşlısı olmaz, deneyimlisi olur” diye başlıyor söze: “Deneyim gençler için bedavaya alınan bir değerdir. Yaş, pozisyon, kıyafetin güzelliği... Bunların hepsi geçicidir. Önemli olan kişiliktir. Kendini genç hisseden bir başkan olarak gençlere önerilerim bunlar.” Peki kendisi hangi yollardan geçmiş?

Memduh Büyükkılıç, 1953 yılında Kayseri’nin Develi ilçesine bağlı Şıhlı Köyü’nde doğuyor: “Bir köy çocuğu olarak doğmuşuz. Altı ağabeyim, iki ablam var. En şirinleri, en küçükleri benim (gülüyor)… Benden önce yokluktan vefat etmiş dört kardeş var. Rahmetli babam esnaftı. Toptan bakkaliyeyle uğraşırdı. Köy şartlarında yeri geldi tarlada çalıştık, yük indirdik kaldırdık… Şimdi ‘seyyar yasak’ diyoruz ama Develi’de seyyar satıcılığım bile vardır, sebze satardım.”

Küçük yaşta çalışınca hayatı erken yaşta öğrenmiş: “Kazanarak harcamanın kıymetini biliyorsunuz; savurgan olmuyorsunuz, tasarruflu oluyorsunuz… Bu ‘cimrilik’ değil. Kayserimizle ilgili bazen olumsuz, yanlış paylaşımda bulunuyorlar. Kayserili helalinden kazanır, helalinden harcar. Gereksiz yere para harcamayı sevmez. Hayırseverliğiyle ön plana çıkar; yeri geldiğinde yüzlerce milyon harcayarak okul, sağlık ocağı yaptırır… Kolay bulan kolay harcar, kolay kaybeder. Halbuki zor bulan kadir kıymet bilir.”

‘BELEDİYECİLİĞİN PROFESÖRÜ’

Çevresi, ‘Belediyeciliğin profesörü’ diye takılıyormuş. Tıpta kalsaydı bu zamana profesör olurdu. Büyükkılıç: “Akademiyi önemsedim ama mülakatlarda siyasi duruşumuzdan bizi kabullenmediler. Bunun istismar edilmesinden hoşlanan insanlar değiliz. Devleti yönetenlerin hatalarını devlete mal edemeyiz. Kişisel hatalardır... Şimdiye bakıp kıymet bilmeliyiz.”

BOŞLUK SIKINTI GETİRİR

Büyükkılıç, “Aile bütün çocuklar okusun diye gayret etti. Ağabeyimin biri öğretmen, biri üniversitede öğretim üyesi, birisi avukat noter, biri esnaftı… Ana, babamın okuma yazması yoktu. ‘Ümmi’ diye nitelendirilen mantıkla yetişmişler. Babamın mezuniyeti yok, kendi ihtiyacı kadarını bilirdi” diye devam ediyor: “Biz boş vakit bulamadık ki şımaralım, yanlış işlere eğilim gösterelim. Boşluk her zaman sıkıntı getirir. Vaktinizin, hayatınızdaki değerlerin kıymetini varken bileceksiniz, kaybedince değil… Kimseye haset etmedik, dedikoduya hiçbir zaman vakit bulmadık, sevmeyiz de. Rahmetli annem hep anlatılan bir ‘Osmanlı kadını’ gibi, bir mürebbiye gibi hep eğitici, terbiye edici bir roldeydi. Başkalarının aleyhinde konuşturtmazdı, didişmeye asla müsaade etmezdi.”

SAĞDUYUYLA OLAYLARI ATLATTIK

Kayseri İmam Hatip Okulu’nu bitirdikten sonra lise son sınıfı Bornova’daki Suphi Koyuncu Lisesi’nde bitiriyor. Büyükkılıç, “İzmir’in ufuklu çocuklarının içinde bir köy çocuğu olarak başarımla öğretmenlerin gözdesiydim” diyor. Annesi doktor olmasını istiyor. Yüksek bir puanla Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne giriyor: “12 Eylül öncesi şiddetin kol gezdiği, eğitimin sabote edildiği, gençlerin sağ-sol diye provoke edildiği günlerde derslere bağlanmamız sayesinde sağduyuyla olaylardan uzak kaldık, korunduk.”

İLK SİYASİ TECRÜBE: ÖZAL’IN KAMPANYASI

Toplumsal meselelere ilgisi üniversitede başlamış: “Milli Türk Talebe Birliği’ndeydim. Şiddeti tasvip etmeyen, değerlerine, bayrağına bağlı bir anlayışla, siyasi eğilimim Erbakan Hoca’ya yakındı. Devletimizi, vatanımızı muhafazakâr bir anlayışla ama geleceğe ümitle bakan, ufuklu, modern yaklaşımla yol alan bir yapımız var. Üstat Necip Fazıl’dan etkilenirdik. Rahmetli Özal, 1977’de ‘milattan önceki parti (gülüyor)’ Milli Selamet Partisi’nin İzmir adayıydı. İki ay seçim kampanyasında çalıştım. Seçilemeyince üzüldük. Özal, ancak 12 Eylül’den sonra değer buldu.”

BEYİN SEVİLMEZ Mİ!

Bu ilk teşebbüsten sonra kendini tıp alanına vermiş: “1979’da okulu bitirdim. Kayserili bir ağabeyimiz olan Prof. Ahmet Satoğlu’nun etkisiyle uzmanlık alanı olarak ‘nöroloji’yi seçtim. Beyin konusunu da sevdim, beyin sevilmez mi! Tıbbın her alanı güzeldir, yeter ki işinizi sevin… Şimdi teknoloji çok gelişti. Bu da hekimlerin, hastayı fazla dinlemeden hemen elektronik tetkiklere yollamasına sebep oluyor. Oysa lüzumsuz tetkiklerin hem vatandaşa hem ülkeye bedeli var. Gençler de hastayla muhatap olmayacakları alanları seçiyor. Sağlıkla ilgili didişmeler onları korkutuyor. Bizim zamanımızda biz daha çok risk göğüsleyen bir yapıdaydık. Tetkikler pahalıydı, ulaşılamıyordu… O yüzden hastaları daha uzun dinliyorduk.”

ZORLUKLARI GÖĞÜSLEYEREK YOL ALDIK

Bugün siyaset daha zor mu? Yanıtı: “Biz zorlukları göğüsleyerek yol aldık. Şimdi beklentisi olanlar çoğaldı. Beklentiler karşılanamayınca dostluklar mesafeye dönüyor. Bunlar siyasetin doğasındadır. Çoğu şeyi duyarım, bilirim, bilmemiş gibi davranırım. Beni diri tutan hizmet ve milletin bana olan sıcaklığıdır.”

SİYASETE GİRİP İŞTEN İSTİFA EDİNCE OĞLUM DEDİ Kİ: AÇIĞA PARK ETTİN

Mecburi hizmet için görev yeri Niğde oluyor. Girne’de geçirdiği 16 aylık askerliğin en zor kısmı eşinden ve kızından ayrı kalmak olmuş. Ardından Niğde’den yatay geçişle SSK Hastanesi’nde çalışmaya başlıyor. 1993’te istifa edip Refah Partisi’nin Kayseri İl Başkanı oluyor. Büyükkılıç gülerek, “Baskıyla oldu!” diyor: “Hiçbir zaman siyasi beklentiyle ‘şu, bu olayım’ demedim. Hekim olunca toplum içerisinde yeğleniyorsunuz. Teklif Abdullah Gül’den geldi, ‘Muayenehane açarsın, Allah orada rızkını verir’ diye bizi ikna etti. Toplumsal ve siyasi sorumlulukla davaya katkı sağlamak için kabul ettim. Bu sırada 6-7 yaşında olan oğlum, ‘Artık eve annem bakacak’ demişti; ‘Babam hastaneden istifa etti, düzenli maaş yok, açığa park etti (gülüyor). İl başkanı olarak köy köy, gece gündüz demeden çalıştım.”

SİYASETİN SİNİRLERE ETKİSİ

Siyaset beyne ve sinir sistemine nasıl etki eder? Nöroloji doktoru kimliğiyle gülerek yanıtlıyor: “Stresten uzak duramıyoruz! Elimde değil, ‘Boş ver’ diyen adam olmadık. Kendimizinkileri unutur, başkasının derdiyle dertlenir, sevincini paylaşırız.” Doktorluğu özlüyor mu? Yanıtı: “Hem oğlum hem eşim doktor. Bu sayede gelişmeleri takip ediyorum ama uygulama şansımız olmuyor. ‘Nöroloji Uzmanı Doktor Memduh Büyükkılıç’ olarak anılmayı çok önemsiyorum.”

KAPATMA DAVASI OLAN PARTİYE OY VERİR MİSİNİZ

Büyükkılıç, “Bu iş fedakârlıksız olmaz” diye devam ediyor: “Sayın Cumhurbaşkanımızla aynı kuşağın insanıyız. O, İstanbul İl Başkanı’yken, ben Kayseri İl Başkanı’ydım. 1995’te milletvekili oldum. 28 Şubat sürecini yaşadık. Kayseri Belediye Başkanı Şükrü Karatepe ceza aldı. Melikgazi Belediye Başkanı Mehmet Özhaseki, Kayseri’ye gidince bana da ‘Melikgazi’ye aday ol’ dediler. Çekişmeli bir seçimdi. Refah Partisi kapatılmış, Fazilet Partisi’ne kapatma davası açılmıştı. Kapatılmaya yüz tutmuş bir partiye oy verir misiniz? Her gittiğimiz yerde bu olumsuz durum karşımıza çıkıyordu. Siyasi rakiplerimiz tarafından da istismar ediliyordu. Buna rağmen kazandık çünkü topluma mal olmuş, sevilen insanlardık. Allah itibardan yana geri koymasın. Melikgazi de Kayseri de benim zamanımda çok gelişti.”

HEMŞEHRİCİLİKTEN ÖTE  LİYAKATA BAKARIM

Büyükkılıç: “12 Mart’ı da 12 Eylül’ü de  28 Şubat’ı da postmodern darbeleri de gördük” diyor. Tecrübesi: “Bir siyasi partiden seçiliriz ama siyasi gibi demeçler vermek bize yakışmaz. Sayın Cumhurbaşkanımızın da talimatıyla herkesin gönlünü kazanarak yol almamız lazım. Siyaset geçidir, önemli olan hizmettir. Hemşehricilikten öte liyakata bakarım. Birisini sırf siyasi etiketinden dolayı bir yere getirince yeteneğine yaslanmıyor ve seni mahcup ediyor.”