Kars’ın CEO’su Nuran Abla’dan ‘kazlı’ lezzet tüyoları

Kış turizminin gözde ili Kars son zamanlarda gastronomi atılımlarıyla da öne çıkıyor. Ziyaretçiler kentteki pek çok mekânda bir zamanlar yalnızca evlerde pişen kaz, hengel, piti, evelik çorbası gibi özel yemekleri tatma imkânı buluyor. Bu furyanın temelleri bundan 20 yıl önce bir kadının girişimiyle atılmış; Kaz Evi’nin kurucusu, ‘Nuran Abla’ olarak bilinen Nuran Oğuz Özyılmaz… Onunki hem bir ‘Kars tarihi’ hem de emeğin başarılı girişime dönüşme hikâyesi…

Zeynep Bilgehan - Nuran Oğuz Özyılmaz

 Özyılmaz, 1957 yılında Kars’ın merkezinde altı çocuklu bir ailenin ilk çocuğu olarak dünyaya geliyor. Söze, “Yedi kuşaktır Karslıyız. Aile hiç göç etmemiş” diye başlıyor: “Kars iklimi ve coğrafi koşulları zor olduğundan çok göç veren bir şehirdir. Nereye gitsen Karslı’yla karşılaşırsın! Dedem rençber, babam esnaf, canlı hayvan alışverişi yapardı.”

GAZETEDEKİ TARİFLERDEN YEMEK ÇIKARIRDIM

Özyılmaz kent merkezinde büyüyor. Çok mutlu bir çocukluk geçiriyor: “Kars göç almamış, kendi halkıyla yaşayan bir şehir… Sinemalarımız vardı. İlk çocuk olduğumdan babam bana çok önem verirdi. Babaannem bizimle yaşardı. Çok bilge bir kadındı. Çevre köylerden herkes bize misafir gelirdi. Yemekli bir evdi; dolmalar, kuzular, pilavlar, kadayıflar… Annem mutfağı sevmediğinden 14 yaşımdan itibaren mutfağa ben girdim. Babam sofrayı, çok çeşitli yemekleri seven biriydi. Ben de onu mutlu etmek için eve getirdiği malzemelerle masa hazır olsun diye yemek yapardım. Gazetedeki yemek tariflerinden yemekler çıkarırdım. Babam bir doğum günümde pasta yapmayı seviyorum diye bana hediye davlumbaz fırın aldı. Misafire hizmet etmeyi çok seviyordum. Mutfak benim için keyif.”

GİRİŞİMCİLERE ÖNERİLER

“Hep nasıl daha çok insana hitap edebilirim diye düşünüyorum. Hem ticaretten hem insan ilişkilerinden anlıyorum. Hepsi birleşince ortaya Nuran Abla çıktı.” Girişimcilere üç önerisi:

1. Yeteneğini keşfetmek
2. Paraya dönüştürmek
3. Sabır ve Ar-Ge

BİR ZULÜM İÇİNE DÜŞTÜM ÇALIŞAMADIM

Özyılmaz, 1974 yılında Ticaret Lisesi’ni bitiriyor. Hayali: “Minnetsiz ekmek… Minnet etmeden, istemeden kendi ekmeğimi kazanmayı hayal ediyorum.” Ancak 1976 yılında yaptığı evlilik hayallerini ertelemesine neden oluyor: “19 yaşında düğünüm oldu, 20 yaşında anne oldum. Dört kızım oldu. Eşim evle ilgilenmiyordu. Bir zulmün içine düştüm; çalışamadım. Dönem arkadaşlarımın hepsi bankada müdür olarak işe başladı. Bense bir cehaletin kuyusuna düşmüştüm; kadın çalışamaz, kadın çıkmaz, kadın giyinmez… Bir esir gibiydim. Eşim kasap işletiyordu, kazandığını sadece kendi cebine koyuyordu.”

SENE 1962 - Yaş 5

DOĞUNUN DOĞUSUNDA BİR AVRUPA ŞEHRİ

“Kars doğunun en doğusunda bir Avrupa şehridir. Çok özel butik yaşanan bir şehirdir. Mozaik bir kültür vardır. Yeniliklere açıktır. Eskiden ‘Moda İstanbul’da çıkar ama Kars’ta giyilir’ denirdi.”

BİLEZİKLERİMİ BOZDURUP SERMAYE YAPTIM

Zor 14 yıl geçiriyor… Sonunda önüne bir fırsat çıkıyor: “Biriktirdiğim bileziklerim vardı. Hep ‘keşke bunları ticarette kullanabilsem’ derdim. 1990 yılında bir gün eve eşimin işadamı bir arkadaşı ziyarete geldi. Bir iplik markasının bayiliğini yapıyordu. Bana, ‘Abla sana yün versem evde satar mısın?’ dedi. Bende bir ışık açıldı. Çok sevindim; ‘Yaparım’ dedim. Yün parasını bileziklerimi bozdurarak verdim. Evde satmaya başladım. Özgürlüğüm evim kadardı… Sonra triko makinesi aldım. Kadınlar alışveriş için eve geliyordu. Ördüğüm trikolar çok beğeniliyordu. Herkesin birbirine fısıldamasıyla namım yayıldı; popüler bir örgücü oldum. Duruşumla, giyimim kuşamımla, konuşmamla, ev düzenimle aslında hep bir modeldim.”

SUSKUN BİR ŞEHRİN ŞAHLANMASI

Bir zamanlar hep göç veren Kars’ın popülaritesi yerel toplumu da etkilemiş. Nuran Hanım gülerek, “Kars’ın CEO’suyum! Bir şehri arkana alıp oranın para kazanmasına sebep oluyorsan CEO sensin!” diyor: “Basın ve yayında övgüler olunca herkeste heves oldu. 2008’de Birleşmiş Milletler tarafından oradaki turizm faaliyetlerini görmek için İspanya’ya davet edildim. Granada’da Flamenko dansçılarını görünce Kars’ta da mekânlarda Kafkas dans kültürünün kıvılcımını ateşledim. Yaptığım bir şehrin sesini duyurmaktı. Suskun bir şehrin ayağa kalkarak şahlanması. Herkes göç ederken şimdi tersine dönüyor, kimse göç etmek istemiyor; ‘Büyükşehirde garson olacağıma Kars’ta olurum’ diyor. Varlıklılar sahaya geliyor, otel yapıyor, kafeler açıyorlar.”

SENE 1970 - Babası ve kardeşleriyle

KADININ ÇALIŞMASI ‘AYIP’TI

Nuran Hanım kadınların işgücüne katılımı konusunda da öncü olmuş: “İlk başladığımda mutfakta yemekleri ben yapıyordum çünkü kimseyi çalıştıramıyordum. Kadının özel sektörde çalışması ‘ayıp’ olarak görülüyordu. Sonra ‘Nuran Abla güvenilirdir’ diye aileleri alıştırarak kadınları ekonomiye dahil ettim. Herkes alışınca beni model alıp kendi girişimlerini kurmaya başladılar. Kadına cesaret, ekonomiye can oldum. Kadınlar kendindeki yeteneği anlayınca cesaret buldu.” Kendi eşi de bugün gelinen durumdan memnunmuş. Dört kızının hepsi meslek sahibi olmuş; biri emekli, diğeri yüksek ziraat mühendisi, gıda teknikeri ve mimari restoratör.

SENE 1974 - Kars Ticaret Lisesi

DÖRT MASAYLA BAŞLADIM

İşlerin iyi gitmesi ona özgürlüğünün anahtarını vermiş: “Ev dar gelince bir işyeri kiraladım. Giderlerini karşılamaya başladığımdan eşim ses etmedi. Bir zaman sonra bir başımı kaldırdım ki yaptığım işin modası geçmiş… Sene 2006. Başka iş yapmam lazımdı; dört masayla günlük yemekler yapmaya başladım. Kars’ta yöresel yemek yapan yer yoktu. Çok talep oldu. Müşteri profilim çok iyiydi; valiler, kaymakamlar, savcılar, öğretim üyeleri geliyordu.”

KAZ, PİTİ, HENGEL, EVELİK

2006 yılında tarihi bir binada, bugün ona çok sayıda ‘girişimcilik ödülü’ kazandıran ‘Kaz Evi’ni açmış: “Kaz o zamana kadar sadece evlerde vardı. Raflarda satılmazdı. Ben kazı ticarete dönüştürüp turizme tanıttım. Babaannemin yaptığı yemekleri mönüye koydum; kaz, piti, hengel mantı, evelik çorbası… Evelik otu meralarda yetişirdi. Babaannem evde kurutur çorbasını yapardı. Ziyaretçilere yöreye özgü yemekler yedirmek tur rehberlerinin de işine geldi. Kaz işi ticarete dönünce herkes kaz beslemeye başladı. Kazları hep kadınlardan satın aldım. Kaz Yetiştiriciliği Derneği kurdum. Kadınlara yetiştiricilikte eğitimler aldırdığım proje, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Birleşmiş Milletlerden ödül aldı.”

KESİM TAKVİMİ VAR YEME TAKVİMİ YOK

Nuran Hanım: “Kazın kesilebilmesi için göğsü kara değmeli. O zaman yağlanır ve lezzetlenir. Kazın kesim takvimi vardır ama yeme takvimi yoktur. Eskiden elektrikler olmadığı için sadece kışın yenirdi. Şimdi her mevsim yeniyor.” Çok sempatik hayvanlar. Üzücü olmuyor mu? Yanıtı: “Hayat bir döngü...”

KARS’A GELMEK MODA OLDU

Kaz Evi’nin girişinde bir tabela asılı: “Kars’a gelmek moda oldu, gelmeyen modadan kalır!”

Nuran Hanım: “Eskiden Kars kışları suskun kalırdı. Şimdi işler hep yoğun. Bir zamanlar tatil denince akla deniz ve kum gelirdi, çünkü Türk filmlerinde onu görüyorduk. Oysa burada turizmin çok boyutu var; inanç, gastronomi, coğrafya, tarih, yaylacılık, köy turizmi...”