Türkiye’nin kadınları geliyor

Sibel Kaya (solda) ve Esra Bezircioğlu (sağda)

Kadın varsa, hayat var demek. Bu, kadınların sadece doğum yapmalarıyla ilgili bir durum değil. Şöyle ki... Mesela ‘kadın kooperatifi’ veya ‘kadın girişimciler’ deyince aklınıza ilk ne geliyor? Muhtemelen reçel, salça vs. ya-
pıp pazarda satan kadınlar topluluğu... Oysa bir kadının üretmesi, o üründen çok daha fazlasını temsil ediyor. Örneğin kilim dokurken kullandığı motiflerin ve kumaşın devamlılığını sağlıyor. Masal anlatırken veya ninni söylerken bile aslında o toprakların tarihini gelecek nesle aktarıyor. Yani binlerce yıllık kadim geleneğin, kültürün, yaşam döngüsünün en önemli kahramanları kadınlar. Tam da bu yüzden bir kadının hayata karışması, bir şeyler üretmesi bir toplumun devamı için yaşamsal nitelikte.

Bana bunları hatırlatan; bu topraklarda kadınların üretmesi, üretmeye devam etmesi için en çok çaba sarf eden kurumların başında gelen Türkiye Kadın Girişimciler Derneği (KAGİDER) ve Garanti Bankası BBVA oldu. İki kurum elini tam anlamıyla taşın altına koymuş ve tüm Türkiye’yi kapsayan bir ağ kurmuşlar. 2006’da ilk tohumunu attıkları ‘Kadın Girişimci Destek Programı’nı yıldan yıla kar topu gibi büyütmüşler. Bugün 50 bin küsur kadın girişimcinin başvurduğu ‘Türkiye’nin Kadın Girişimcisi Yarışması’ adlı ulusal yarışmayı ve Ticaretin Kadınları adlı interaktif platformu kapsayacak kadar genişletmişler.

‘Ticaretin Kadınları’ platformu şu an 60 ilden 3 bin 885 kullanıcı, 1.425 işletme ve 228 derneği kapsıyor. Bu ağa kayıtlı olan kadın girişimciler kendi aralarında ticaret ve yeni işbirlikleri yapabiliyorlar, yerel yöneticilerle bağlantı kurarak ihtiyaç duydukları bilgilere anında ulaşabiliyorlar ve harita üzerinden şehir/sektör/ürün/firma bazlı arama yaparak nokta atışı erişim sağlayabiliyorlar. Bu sene tedarikçilerin de platforma dahil edilmesiyle birlikte kadınların ticaret hacmi çok farklı bir boyuta taşınmış.

Ekosistem gelişmeli

“Projemiz bireysel başarıların çok ötesine geçen, bölgelerindeki kadınlar için çekim merkezi yaratan, toplumsal kalkınmayı hızlandıran bir güç haline geldi. Sadece son 5 yılda 225 milyar liralık büyük bir finansman sağladık ama bu ekosistemi güçlendirmek için finansmanla yetinmiyoruz. Yıl boyu eğitim, yeni pazarlara ulaşım ve görünürlük konularında da onlara yol arkadaşlığı yapıyoruz” diyor Sibel Kaya. Bu kapsamda Boğaziçi Üniversitesi Yaşamboyu Eğitim Merkezi’yle (BÜYEM) birlikte girişimcilere eğitim verdiklerini, fiziksel olarak da Adana, Samsun, Bursa ve İstanbul’da Türkiye’nin dört bir yanından girişimci kadınları buluşturduklarını anlatıyor. “Türkiye’nin Kadın Girişimcisi Yarışması kadınların görünürlüklerini arttırarak diğer kadınlara ‘Ben de yapabilirim’ inancı veriyor. Bizim için asıl önemli olan da ekosistemin bu şekilde gelişmesi” diyor.

Garanti BBVA Genel Müdür Yardımcısı Sibel Kaya “Türkiye’de nüfusun yarısını kadınların oluşturmasına karşın işgücüne katılım oranı yüzde 35 seviyelerinde. Girişimciliğin bu oranı arttırmak için çok etkili bir araç olduğunu düşünüyoruz. Şu an geldiğimiz noktada Türkiye’de kadın girişimcilik oranı yüzde 12 ve daha yapılacak çok şey var. Çünkü kadınların işgücüne katılımının artması hem kadının ekonomik ve sosyal alandaki gücünü arttıracak hem de ülkenin gelişimine ve refahına önemli katkılar sağlayacak” diyerek bunun uzun soluklu bir yolculuk olduğunu vurguluyor.

‘Dayanışmanın gücü’

Kendi gücünü eline alan kadınların bir araya gelmesiyle o toplum hakikaten her anlamda bir sıçrama yaşıyor. “İsterim ki her kadın kendi potansiyeline güvenle sarılsın, cesur adımlar atsın ve kendi hikâyesini paylaşmaktan çekinmesin. Kadınların daha görünür olması, birlikte hareket etmenin ve dayanışmanın gücüyle mümkün” diyerek son noktayı koyuyor Esra Hanım.

Yarışmaya dahil olan kadınların topluma kattıkları değerler ve yarattıkları farklar o kadar önemli ki... Mesela ödül alanlardan uzun yol kaptanı Ayşe Aslı Başak, denizcilik sektöründe gemi ticari operasyonlarını uçtan uca dijitalleştiren ve optimize eden yapay zekâ destekli bir platform yaratmış. “Shipsider denizcilik firmalarının operasyonlarını daha verimli, sürdürülebilir ve veri odaklı bir yapıya taşıyarak sektörün dijital dönüşümünde öncü bir rol üstleniyor. Şu anda faaliyetlerimize Katar’daki çok büyük bir gemi filosunu da bünyemize katarak devam ediyoruz” diyor.

Türkiye’nin zengin dokuma kültürünü modern tasarım anlayışıyla birleştiren tasarım stüdyosu Potato’nun kurucusu iki kız kardeşten Alev Ertem’se şunları anlatıyor: “Markamız Türkiye’nin farklı bölgelerinde kadın kooperatifleri ve atölyelerle yaptığı işbirlikleriyle yerel üreticileri güçlendirirken, modern tasarımın Anadolu kökleriyle yeniden bağ kurmasını sağladı. Milano, Paris ve New York gibi uluslararası etkinliklerde yer alarak hem Türkiye’nin dokuma mirasını temsil ediyor hem de markamızın evrensel tasarım dilini geliştirme fırsatı buluyoruz.”