"Vahap Munyar" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Vahap Munyar" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Vahap Munyar

Tütünü 300 derece ısıtmak tiryakinin riskini azaltır mı

2016 yılı mayıs ayının ilk yarısı, Washington... Food and Drug Law Institute’un (FDLI-Gıda ve İlaç Hukuku Enstitüsü) yıllık konferansını izliyorum. Konferansın konu başlıklarından biri şöyleydi:

- Riski azaltılmış ürünler...

Başlık eşliğinde ekrana yansıtılan fotoğraflara dikkat ettim:

- İlaç kapsülleri, elma dilimi ve sigara.

Panelistlerden biri şu bilgiyi paylaştı:

- Swedish Match, riski azaltılmış tütün ürünleri konusunda ABD Gıda ve İlaç Kurumu’na (FDA) ilk başvuruyu yapan kuruluş oldu.

Panelistler, şu noktaya işaret etti:

- Endüstri, riski azaltılmış tütün ürünleri ile FDA’e sigarayı bırakamayan veya bırakma niyeti olmayan yetişkin tiryakilerde zararın maksimum ölçüde azaltılabileceğini ispat etmeye çalışıyor.

Geçmişte ilaç sektöründe sorumluluk üstlenmiş, sigara üreticisi uluslararası bir grubun Bilimsel İlişkilerden Sorumlu Direktörü Moira Gichrist, şu noktanın altını çizdi:

- Çalıştığım şirket, 10 yılda riski azaltılmış tütün ürünlerine dönük araştırmalara 2 milyar doları aşan harcama yaptı.

Ardından bir şarj cihazı ve içinde yer alan ısıtıcıyı gösterdi:

- Sigara, filtre tarafı dışarıda kalacak şekilde bu ısıtıcıya yerleştiriliyor. Isıtıcı, sigarayı 250-300 dereceye kadar ısıtıyor. Tütün yanmıyor ama içindeki nikotin, çekilen her nefeste tiryakinin bünyesine geçiyor.

Şu iddiayı ortaya koydu:

- Bu ürünle, sigarayı bırakamayan yetişkin tiryaki tütünün yanmasıyla oluşan diğer zararlı maddeleri bünyesine çekmekten kurtuluyor. Böylece risk azalıyor.

Gichrist’e 250-300 dereceye kadar ısınan tütünün nasıl yanmadığını sordum, şu yanıtı verdi:

- Normalde sigara yakıldığında ucunda oluşan kor ateş 600-800 dereceye ulaşır. Bu cihazın 250-300 derecelik sıcaklığı, tütünü ısıtmaktan öteye gitmez. Isınan tütün, tiryakiye sigara hissini yaşatır.

Isıtılan tütünün bir başka yönü üzerinde durdu:

- Yanma olayı olmadığı için duman çıkmıyor. Böylece çevredekilere verilen zarar da ortadan kalkıyor.

Aradan 3 yıl geçti. FDA’in 30 Nisan 2019’da aldığı kararı bir kaç gün önce gördüm:

- Büyük bir tütün firmasının başvurusu üzerine ısıtılan tütün ürünleri incelendi. Uzun inceleme süreci sonrasında, ısıtılan tütünün halk sağlığının korunması için uygun olduğu görüldü.

Isıtılan tütün ürünlerinin ABD’de satılmasına izin verildiği anlamına gelen kararda şu noktaya vurgu yapıldı:

- Isıtılan sigara, geleneksel sigaraya göre daha az çeşitte ya da daha düşük seviyede yanıcı toksin madde barındırıyor.

Isıtılan sigara ve tütün mamulleri İngiltere, İtalya, Almanya, Fransa, İsviçre, Japonya dahil 45 ülkede satılıyor.

Şimdi FDA’in kararıyla birlikte bu ülkelere ABD de ekleniyor.

FDA’in kararı, ısıtılan sigara ve tütün mamullerine kapıyı açan ülke sayısını artırır mı?

Tütünü 300 derece ısıtmak tiryakinin riskini azaltır mı

ENJEKTÖRDEKİ PASIN İZİNİ SÜRDÜ TIR’LAR YOLUNU DEĞİŞTİRDİ

BAZI Avrupa ülkelerinden Alman devi Bosch’un Bursa’daki fabrikasında üretip ihraç ettiği enjektörlerle ilgili şikayet geldi:

- Enjektörlerin bazılarında paslanmaya rastlanıyor.

Bosch Türkiye ve Ortadoğu Başkanı Steven Young yönetimindeki ekip, grubun teknolojisi en ileri tesislerinden biri olan Bursa’da üretimden kaynaklanan bir sıkıntı olup olmadığına baktı, şu sonuç çıktı:

- Üretim kaynaklı paslanma söz konusu değil.

Bunun üzerine araç ve ürün takip sistemleri devreye alındı, ekjektörlerin Bursa’dan Avrupa ülkelerine 2 bin kilometrelik yolculuğunun her dakikası kayda alındı. Araç ve ürün takip sisteminden şu bilgiler elde edildi:

- Bizim enjektörleri Avrupa ülkelerine taşıyan TIR’ların güzergahında yol bozuklukları var. Dolayısıyla ürünümüzün içinde olduğu konteynerler aşırı sarsıntıya maruz kalıyor. Ayrıca yol güzergahında nem oranının yüksek olduğu bölgeler var. Bu etkenler enjektördeki paslanmayı yaratıyor.

Bosch Türkiye yönetimi, alınan sonuç üzerine harekete geçti. Güzergahdaki Avrupa ülkelerine sorunu iletti:

- Yollardaki bozukluklar bizim ürünlerimizi olumsuz etkiliyor. Lütfen elden geçirin.

Yanısıra bir adım daha atıldı:

- Yüksek nemden korunmak için konteynerlerde önlem alınmasının yanısıra güzergahta da değişiklikler oldu.

Steven Young, bu örneği Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve GS1 Türkiye ev sahipliğinde İstanbul’da gerçekleşen “Global Standartlar 1” (GS1) genel kurulu çerçevesinde düzenlenen panelde anlattı.

TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, GS1 Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancıoğlu ve GS1 Türkiye Genel Müdürü Elif Bilgehan Müftüoğlu ev sahipliğindeki genel kurula 90 ülkeden 274 temsilci katıldı.

Young’ın anlattığı örnek GS1’in barkod ile başlatıp geliştirdiği sistemlerin ulaştığı noktayı ortaya koydu.

X