Yolcuyu çıldırtmayın lütfen

SON zamanlarda havalimanlarında sık sık yolcu bağırmalarını duymaya, toplu ayaklanmaları görmeye başladık. Kimi zaman check-in bankoları önünde, kimi zaman gate denilen uçağa biniş kapıları çevresinde... Özellikle uzun süreli uçuş gecikmelerinde yolcular zamanında bilgilendirilmedikleri için hırçınlaşıyorlar. Gecikmeler yani rötarlar için açıklama yapmayı uzatan şirketler bir de sonunda seferi iptal edince kızılca kıyamet kopuyor. Özellikle de yolcular dertlerini anlatacak ya da doğru bilgi alabilecekleri havayolu personeli bulamayınca iş kontrolden çıkıyor. Bağırmalar, çağırmalar yetmiyor. İş kavgalara kadar sürüyor.

LÜTFEN DOĞRUYU SÖYLEYİN!

Yolcunun bilgilendirilmesi havayolunun en önemli görevi. Ama gelin görün ki her zaman bilgilendirme yerine ya susuluyor ya da kaçamak cevaplar veriliyor. Yolcuyu en çok çıldırtan ise ‘operasyonel nedenlerle’ denilen; ucu bucağı açık cevaplar. Meteorolojik nedenler ise inandırıcı bir şekilde anlatılamıyor. Burada yolcuların da bu konuya inanmamaları işleri zora sokuyor. Örneğin, bir yolcunun ortaya çıkıp “Yarım saat önce bir yakınım başka havayolu ile gitti, inmişler” dediği zaman, durumu anlatmak imkânsızlaşıyor. Hava şartlarının ne çok sıklıkla değiştiğini, rüzgârları yolcuya anlatmak çok zor. Ancak yüksek bir türbülansa girilince yolcu durumun önemini anlıyor ama yine suçlamalar sürüyor.

UÇAK İÇİ EKİBİN MESAİSİ DOLARSA UÇMASI SUÇ

Uçağın bir nedenle gideceği havalimanı yerine bir başkasına yönelmesi, uçak içinde ekip tarafından anlatıldığında yolcular daha makul karşılıyorlar. Pilot anonsları yolcuların en fazla inandıkları bilgilendirmeler oluyor. Ama yerde öyle değil. Bu yüzden yolculara gecikmeler, uçuş iptalleri yerde mutlaka tecrübeli görevlilerce anlatılmalı. Ayrıca, yolcuların cep telefonlarına mesaj gönderilmeli. Bilet değişikliklerinde yolcuya mutlaka yardımcı olunması şart. Yolcuyu oradan oraya göndermek, bu devirde çözümsüz nedenlerden söz etmek hiç hoş değil. Ayrıca sefer iptallerinden, uzayıp giden gecikmelere kadar yolcu haklarının hemen uygulanması gerekiyor. Otel ya da yemek verilmesi için havayolları önceden gerekli organizasyonları yapmalılar. Son dakika talihsizlikleri görevlileri de şaşkına döndürüyor. Bir de gecikmelerde uçak ekiplerinin mesailerinin dolduğu ve uçmalarının suç olacağı yolcuya çok iyi anlatılması gerekiyor.

Bir de unutmayın, yolcu artık uğradığı talihsizliği sosyal medyada en acımasız şekilde paylaşıyor. Üstüne beddua ediliyor. Bu yüzden havayolu yöneticilerinin belki bu durumlar için yer personellerine özel bir eğitim vermeleri gerek. Elbette Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün yolcuyu çileden çıkaran nedenleri iyi araştırması, belki havalimanlarında gözlemciler bulundurması gerekiyor. Yaparlar mı acaba?

LUFTHANSA’NIN ZERAFETİ

Yolcusunu bilgilendirme konusunda en hassas şirketlerden biri, Alman havayolu Lufthansa’dır. İyi hatırlıyorum, yıllar önce Amerika’da Savanah kentine gidiyordum. Uçak biraz geç kalkmıştı. Belki 10 defa gecikme nedenini açıkladılar. Savanah’da Gulfstream’in o zaman en yeni uçağı G650 tanıtımına katılacaktım. Ve ilk defa bir iş jeti motor çalıştırarak rolls out töreninde hangar önüne gelecekti. Luthansa uçağından inmeden önce cep telefonuma bir mesaj geldi. Bavulum uçağa yüklenmemişti. Bunun için özür dilediler ve terminalde nereye gideceğimi bildirdiler. Bavulun ertesi gün gece yarısı otelime yollanacağını söylediler. Ama orada ihtiyaçlarımı, hatta bir törene katılacağımı söylediğim için kıyafet almam amacıyla da toplam 1000 dolarlık bir ödeme yaptılar. Hemen orada ve nakit. Öyle bir nezaket ve hızlı çözümde şikâyet edilecek bir şey kalmamıştı.

Sonraki günlerden kalan kötü bir anı... G650 uçağı Savanah’da bir test uçuşunda düştü ve test ekibi de hayatlarını kaybetti. O zamanlar dünyanın en geniş gövdeli iş jeti diye anlatılan uçak şimdilerde pazarın en ciddi tercih edilen güvenli uçan bir oyuncusu oldu.

EN DAKİK HAVAYOLLARI

Bu liste derecelendirme kuruluşlarından Cirium tarafından yapılmıştır. Saudia’nin dünya çapındaki sıralamada 2. sıraya çıkması en ilginç değişim olarak görülmüştür. THY’nin ise yaptığı safer sayısına göre zamanında varışta 9. sırada olmasına rağmen sefer sayısındaki yoğunluğa bakıldığında ciddi bir başarı olarak yorumlanmıştır. Elbette Amerikan Delta Hava Yolları’nın bir milyon 800 bin 88 seferde yakaladığı zamanında varış, dünya çapındaki çok uçaklı operasyonu için zirvede bir başarıdır aslında.

HAVACILIK DÜNYASINDAN BAŞLIKLAR

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu: 2025’de Cumhuriyet tarihinin yolcu rekoru kırıldı. Türkiye genelindeki havalimanlarını direkt ve transitler dahil 247 milyon163 bin 531 yolcu kullandı.

THY Başkanı Prof. Dr. Ahmet Bolat: Geçtiğimiz yıl taşıdığımız yolcu sayısı yüzde 8.8 artarak 92 milyon 637 bin 225 yolcuya ulaştı.

İGA CEO Selahattin Bilgen: İstanbul Havalimanı’nı 2025 yılında 84.4 milyon yolcu kullandı. Bu sayı Türkiye nüfusu gibi.

Sabiha Gökçen Havalimanı da yolcu rekoru kırdı. 2025 yılında yolcu sayısı yüzde 17 artarak 48.4 milyona ulaştı.

Büyük yatırım. THY İstanbul Havalimanı’nda 100 milyar liralık yatırımın düğmesine bastı. Daha doğrusu gaz kollarını açtı. Bakım üssünden, ikram imalatının yapılacağı dev mutfağa, motor bakım merkezinden, eğitim sistem binalarına kadar planlanan yatırımlar için harekete geçildi.

seasia.stats’a göre dünyanın en büyük alanlı havalimanı 776 kilometre kare ile Dammam King Fahd Uluslararası Havalimanı oldu.

İstanbul Havalimanı 76.5 kilometrekare ile dünyanın en büyük alanlı 4. havalimanı olarak listelerde yer aldı.

Dünyada hijyen ve temizlikte en iyi havalimanı tuvaleti kategorisinde Singapur Changi Havalimanı birinci sırada yer aldı. En temiz  tuvaletli havalimanları listesinde Asya ülkeleri havalimanları yine çoğunlukta yer aldılar.

Uçak depolarındaki su kalitesi konusunda havayollarının yüzde 80’i sınıfta kaldı. Araştırmacılar, uçakta içilen kahve çay gibi ikramların mutlaka şişe suyu ile hazırlanmasının önerdiler. Elbette içme suyu olarak da şişe suları tavsiye edildi.