Uğur Cebeci
ucebeci@hurriyet.com.trİki garip kaza
İki ayrı uçak kazası oldu, iki olay da ilk bakışta şaşkınlık yarattı. Birinde Türk kargo şirketine ait 747-400 jumbo uçağı Hong Kong’da pistte aniden sapma yaptı ve denize uçtu. Yerdeki bir araçta iki kişi öldü. Uçaktaki dört mürettebata bir şey olmadı. Bir başka olayda havadayken kokpit camı çatlayan uçakta pencerenin son katmanında ufalanan camlar pilotun kollarında kesikler yaptı. Ama uçak başarılı bir şekilde indi.
Emirates SKY Cargo adına Türk ACT Airlines’a ait TC-ACF tescil numaralı EK-9788 sefer sayılı Boeing 747-400BDSF kargo uçağı, Dubai Al Maktoum’dan (Birleşik Arap Emirlikleri’nden) Hong Kong’daki (Çin) Hong Kong Uluslararası Havalimanı’na geldi. Uçağın kargosu boştu. Yani kargo yüklemeye gelmişti.
Deniz üzerinde kurulu olan ve çok modern bir altyapıya sahip Hong Kong Chek Lap Kok Uluslararası Havalimanı’nda hava sakindi. Rapor edilenlere göre çılgın bir yan rüzgâr yoktu. Kaptan pilot Attila Yılmaz, ikinci pilot (First Officer) Can Demir yönetimindeki uçağın alçalmasında bir sorun çıkmadı. Uygun bir hızla kuzeyli piste yaklaştı ve zamanında indi. Ancak uçak pistin bin 100’üncü metresinde hızla sola sapmaya başladı, havalimanı çevre çitini aşarken, pist servis yolunda devriye görevi yapan iki görevlinin bulunduğu araca çarptı. İniş takımlarından biri kırıldı. Sonra havalimanının dolgu alanındaki sert kayalara vurdu. Pearl Nehri deltasına parçalanarak oturdu. Otomobildeki görevlilerden biri araç içinde, diğeri kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti. Uçak otomobile çarptığında saatteki hızı 90.7 km civarındaydı... Uçak iki parçaya ayrıldı. Uçaktaki dört kişilik mürettebatın tamamı ön kapıda patlatılan (Slide) kaydıraklardan kayarak indi. Hafif sıyrıklarla ama neredeyse burunları dahi kanamadan kurtuldular. Tedbir amaçlı hastaneye kaldırıldılar. Servis yolundan çarpma ile denize savrulan araçtakiler ise dalgıçlar tarafından çıkarıldı.
Uçak indiğinde hava iyiydi. Hafif kuzey doğu rüzgârı vardı. Görüş uzaklığı 10 km’den fazlaydı. Sıcaklık 26 dereceydi. Basınç 1011 hPa olarak kayda geçmişti. Pist uzunluğu 3 bin 800 metreydi. Hemen başlatılan uçak kurtarma çalışmaları nedeniyle 07L/25R pisti kullanılamadı.
HER ŞEY İNCELEME ALTINDA
Yetkililer, pist ışıklarının ve yönlendirme işaretlerinin normal şekilde çalıştığını ve hava trafik kontrolünün doğru iniş talimatlarını verdiğini söylediler. Müfettişler şimdi uçağın amaçlanan rotasını korumak yerine neden denize doğru döndüğünü belirlemeye çalışıyor. Uçaktan çarpmadan önce herhangi bir tehlike sinyali gönderilmediği de açıklandı.
Acil durum ekiplerinin de iki dakika içinde olay yerine ulaştığı bildirildi.
Havalimanı yetkilileri, devriye aracının izin verilen alan içerisinde hareket ettiğini ve piste girmediğini vurguladı.
Kaza, olumsuz hava koşullarının, insan hatasının veya mekanik sorunların uçağın sapmasına neden olup olmadığı konusunda sorulara yol açtı.
Hong Kong Hava Kazası Soruşturma Otoritesi (AAIA), Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Al Maktoum Uluslararası Havalimanı’ndan gelen uçakta inişten hemen sonra olan ve denize savrulmayla gelişen olayla ilgili ön raporun önümüzdeki hafta açıklanabileceğini bildirdi.
TC-ACF tescilli uçak 1993 yılında imal edilmişti. Uzun yıllar çeşitli havayollarında yolcu taşıyan 32 yıllık B747-400 jumbo uçağı yolcu taşımacılığı için ekonomik yapısını kaybedince 2017 yılında kargo uçağına çevrildi. Dünyada birçok yolcu uçağı belirli süreler sonunda kargo uçağına çevrilebiliyor.
1993 yılında Hong Kong eski havalimanı Kai Tak’da da Çin Hava Yolları’na ait bir Jumbo uçağı pistin sonundan denize uçmuştu.
İKİNCİ ÖLÜMLÜ KAZA
Ölümle sonuçlanan bu kaza ACT Havayolları’nın ikinci kazası. 16 Ocak 2017’de Kırgızistan Bişkek’te yine şirketin bir B747-400 Jumbo kargo uçağı düştü. Manas Havalimanı’na inişte düşen uçakta bulunan dört kişilik mürettebatla birlikte yerde toplam 37 kişi hayatını kaybetti.
Öte yandan Hong Kong eski havalimanı Kai Tak’da da Çin Hava Yolları’na ait bir Jumbo uçağı pistin sonundan denize uçmuştu. O uçak çok yeni bir B747-400 uçağıydı.
Mürettebat ile birlikte toplam 296 kişi vardı. Kazada ölüm olmadı, sadece 23 yolcu hafif yaralandı.
Kaza pilot hatası olarak kayıtlara geçti. Benim de birkaç kez gittiğim Hong Kong’un eski havalimanı Kai Tak’a iniş için pilotların mutlaka özel eğitim almaları gerekiyordu.
KOKPİT CAMI ÇATLADI
United Airlines uçağı Denver’dan Los Angeles’a uçuyordu. Boeing 737 MAX 8 tipi uçak 11 bin metredeyken kokpit camı içeriden çatladı. En az 5-6 cm kalınlıktaki camın tamamen kırılması imkânsızdı.
Camı dış köşeden çatladı. Cam ve aralarında çeşitli kimyasal katmanlar bulunan bu çatlak camdan küçük parçalar fırladı. Ve bunlar pilotun kollarına çarptı. Windshield adı verilen kokpit camının çatlaması nedeniyle pilot kurallar gereği hızla acil iniş yaptı. 140 yolcusu bulunan uçak Salt Lake City’ye sağ-salim indi. Uçağın kokpit camı, kasası ve parçalar incelemeye alındı. Yapılan araştırmada bir hava balonundan akan kumun yüksek süratle camın köşesine çarparak hasar verdiği belirlendi.
