Hayaller bin kişilik hidrojenli uçakta

EVET şimdilerde yıl 2026, ‘bin yolcu taşıyabilecek bir uçan kanat yaratabilir miyiz?’ sorusu tasarımcıların, uçak mühendislerinin ve bazı imalatçıların akıllarında cevabını arıyor. Çoğu insan bu tip bir uçağın gelecek on yıllar sonra gerçekleşecek bir şey olduğunu düşünüyor. Ama SpacejetX Aerospace Ltd.’de ve bazı tasarımcılar biraz daha farklı düşünüyor.

Gelecek, bugün inşa ettiğiniz bir şeydir. Yıllardır havacılık, uçakları biraz daha iyi, biraz daha hızlı ve biraz daha verimli hale getirmeye odaklandı. Peki ya küçük düşünmeyi bırakırsak? Ya daha büyük bir soru sorarsak? Şu anda bin yolcu taşıyabilecek bir araç inşa edebilir miyiz? Aslında bir A380 uçağı, dört motorlu, iki katlı uçak tümü ekonomi sınıfı yapıldığında 880’den fazla yolcu taşıyabiliyor. Peki bu standart süratle yeterli mi? Cevap sizi şaşırtabilir.

UÇAN BİR ŞEHİR

Teknolojiler zaten mevcut. Gelişmiş kompozit malzemeler. Yapay zekâ uçuş yönetimi. Hidrojen itki sistemleri. Elektrikli güç sistemleri. Karma kanatlı uçak tasarımları. Otonom izleme sistemleri. Yüksek mukavemetli hafif yapılar. Zorluk, inşa edilip edilemeyeceği değil. Zorluk, tüm bu teknolojileri devrim niteliğinde bir platformda bir araya getirmek. Bir havalimanına vardığınızda, daha önce hiç inşa edilmemiş bir araç gördüğünüzü hayal edin. Pist boyunca uzanan devasa bir karma kanatlı uçak. Geleneksel bir uçak değil. Bir yolcu gemisi değil. Bir tren değil. Tamamen yeni bir şey. Uçan bir şehir.

Yolcular aynı anda birden fazla biniş köprüsünden giriş yapıyor. Dakikalar içinde yüzlerce kişi uçağa biniyor. İçeride geniş oturma alanları, lüks salonlar, restoranlar, aile eğlence alanları, gözlem güverteleri, konferans tesisleri ve birinci sınıf süitler bulunuyor. Bu sadece bir ulaşım aracı değil. Bu bir deneyim. Gelişmiş hidrojen-elektrik tahrik sistemiyle çalışan uçak, birkaç geleneksel yolcu uçağının toplamından daha fazla yolcu taşırken emisyonları önemli ölçüde azaltacak. Tek bir uçak. Tek bir mürettebat. Tek bir görev. Bin yolcu.

EKONOMİK AVANTAJI OLAĞANÜSTÜ OLUR

New York’tan Londra’ya, Toronto’dan Paris’e, Los Angeles’tan Tokyo’ya uçtuğunuzu hayal edin. Binlerce yolcu, tek bir devrim niteliğindeki araçta verimli bir şekilde seyahat ediyor. Ekonomik avantajlar olağanüstü hale geliyor. Yolcu başına daha düşük işletme maliyetleri. Havalimanı yoğunluğunda azalma. Çevresel etkide azalma. Yolcular için daha fazla erişilebilirlik. Tüm bölgeler daha bağlantılı hale geliyor.

Böyle yarasa kanatlı, bin yolcu kapasiteli, iki motorlu, hidrojenle çalışan, şirketine para kazandıran, devasa bir uçak yapmak ne kadar doğru olurdu? Bunu 747 jumbo ile Boeing ve ardından rüştünü ispat etmeye çalışan Airbus A380 ile kısmen denediler. 747’nin ömrü oldukça uzun oldu. Ama A380 o kadar şanslı olamadı. İkiside imal edildikleri yıllara göre dev uçaklardı. Yakın yeni teknolojiler denediler. İkisi de dört motorlu uçaktı. Birinin yarım diğerinin tam üst katı vardı. Süratleri normal jet yolcu uçaklarının süratindeydi. Ama yetmedi.

EN BÜYÜK HAYAL SÜPERSONİK HIZ

Geleceğin uçağındaki en büyük hayal süpersonik hız. Daha fazla yolcuyu çok daha kısa sürede hedefe taşımak. Bugüne dek yapılan uçakların proje maliyetleri ve yeterince satış kârları çıkmadan yeni bir şey beklemeyin. Uçak fabrikaları kolay sürpriz yapamazlar. Çünkü bu hem çok pahalı hem de çok risklidir. İşte o fabrikalar risk alana kadar saatte 900-950 km süratle uçmaya devam edeceğiz. İstanbul- New York 10 saat civarı sürecek. Oysa çok yıllar önceki ses hızını aşan uçaklar yapan imalatçılar bunu akıllarından çıkarmasalar da yakın gelecek için bir çalışma hedeflerinde yok. Var olan hedefler çok çok uzakta olmasa da 20 yıldan önce büyük bir sürpriz beklemeyin.

*Bu yazıda birçok ünlü havacılık yazarının yazılarından ve dip notlarından yararlanılmıştır.