"Tolga Özbek" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Tolga Özbek" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Tolga Özbek

Tolga Özbek

Uçakta çocuklar sıkılmasın diye...

14 Ocak 2019

Yolcu uçaklarıyla uçmaya başladığımda havayollarının çocuklara dağıttığı özel oyuncakları alacak yaşı çoktan geçmiştim. Çocuklarım benden çok daha şanslı. Her uçağa bindiğimizde farklı farklı oyuncaklar onlara hediye ediliyor. Kuşkusuz bunun en önemli nedeni, minik yolcuyu bir süreliğine oyalayabilmek. Bu sırada da anne-babayı rahatlatmak. Havayollarının en çok tercih ettiği hediyelerin başında boyama setleri geliyor. Birkaç farklı renkte kalem, boyama kitabı çocukların favorisi. Pelüş oyuncaklar ile sırt çantaları da çok seviliyor. Şirketler kabinde sadece oyuncak dağıtmıyor. Çocuklar için özel mönü hazırlanıyor, eğlence sistemine onlara özel yayınlar konuyor. Yiyecek-içecek seçiminde midelerinin yolculuk stresinden etkilenmemesi hedefleniyor. Kabin eğlence sistemine eklenen film ve çizgi filmlerde her yaş grubu dikkate alınıyor. Peki tek tek havayolu şirketlerine bakıldığında seçeneklerimiz neler?

TÜRK HAVA YOLLARI
Doğal malzemeden

THY geçen yıldan itibaren üç yaş ve üzerindeki çocuklar için tahtadan oyuncaklar dağıtmaya başladı. Boyasından çantasına kadar tamamen doğal ürünlerin kullanıldığı oyuncakların hayvanlar serisi de var, pilot, kabin memuru, uçan aşçı, uçuş harekât uzmanı ve teknisyenden oluşan ikinci bir serisi de. Pelüş oyuncak olarak pilot montu giymiş bir kangal köpeği veriliyor. Ayrıca kumaştan yapılmış nostaljik pilot başlığı ve gözlük de var.

Yazının devamı...

Bavulda röveşata

6 Ocak 2019

1- İlk adım, seyahati planlamak. Kaç günlük bir tatil olacak? Ne kadar kıyafete ihtiyacınız var? Hangi ayakkabıları yanınıza alacaksınız? Gittiğiniz yerde zamanınızın ne kadarı kapalı, ne kadarı açık havada geçecek? Bu aşamaları düşünün ve planlayın.

2- Gideceğiniz yerin hava sıcaklığını, yağmur-kar yağışlarını kontrol etmeyi unutmayın. Beklenmedik bir değişiklik, tüm bavul planınızı sil baştan yapmanıza neden olabilir. Kar beklerken yağmura çeviren hava, kalın paltonuzu işlevsiz hale getirebilir. İşi oluruna bırakmayın.

3- Bavula yerleştirmeden önce tüm eşyalarınızı yatağınızın üzerine veya yere dizin. Hangisi lazım, neler fazla ayırın. Kıyafetlerin, ayakkabıların yanına bavulunuzu koyun. Bu tür karşılaştırma, bavulunuza daha iyi sığmanızı sağlayacaktır.

4- En ağır botu yolculukta giyin. Böylelikle bavulunuzda ciddi bir yer açılacaktır. Ancak burnunda metal olan çizmeler güvenlik noktalarına takılmanıza neden olabilir. İlk defa giyeceğiniz ayakkabıları yanınıza almayın. Ayağınızın alışmadığı ayakkabı, yolculuğunuzu kâbusa çevirebilir.

Yazının devamı...

Uçarken soyulmayın

30 Aralık 2018

Türkiye’de son yılların en ilginç havalimanı hırsızlıklarından biri Ankara’da yaşandı. Düğününü yapmış, yanında altınla memleketine dönenlerin bavuldaki ziynet eşyaları, havalimanındaki çetenin eline düşüyordu. Şikâyetlerin artmasıyla Çubuk Savcılığı harekete geçti ve çete çökertilerek 16 kişi tutuklandı.

Düğüne giden veya düğünden dönenlerin bavulları, kontuardan işaretlenmiş olarak bavulların ayrıldığı bölgeye geliyordu. Güvenlik kameralarının kör açılarında elinde metal dedektörü ile çete üyeleri potansiyeli yüksek bavulları ayırıp altınları çalıyordu. Çete dedektör kullanarak hırsızlığa yeni bir boyut getirmişti. Böylelikle bavullar çok hızlı kontrol edilebiliyordu. Bu tip olaylar dünyanın her yerinde yaşanıyor. Listenin başında da ABD var. Çeteleşen hırsızlar, alışveriş tutkunlarına odaklanmış durumda. Bavullarında sipariş cep telefonlarını, bilgisayarları taşıyanlar daha terminale girerken ‘işaretleniyor’. Çete üyesi olan güvenlikçi, kontuar memuru, yolcuların hareketlerine bakıp konuşmalarını dinleyip aşağıya bilgiyi iletiyor. Nokta atışı ile bavul kenara alınıyor, el çabukluğuyla soyuluyor. Bilgiyi veren, çalan, sonrasında satışı yapan arasında gelir paylaştırılıyor.

Röntgen cihazından geçerken dikkat
Havalimanlarına girişte veya arındırılmış bölgeye geçişte röntgen cihazına el bagajınızı koyuyorsunuz. Yanınızda dizüstü bilgisayarınız, sıvı varsa ayrı ayrı kontrolden geçiriyorsunuz. Çantanızı açıp kaparken dikkatli olmakta fayda var. Son dönemlerde röntgen cihazlarında hırsızlık olaylarında artış yaşanıyor. Transit trafiğin yoğun olduğu terminaller, hırsızlık potansiyelinin de yüksek olduğu yerler. Bu işi 10 bin metreye taşıyanlar var bir de. Uzakdoğulu çeteler, özellikle Ortadoğu merkezli havayollarında operasyon yapıyor. Business class’a dadananlar da var. Gece uçuşlarında kabin ışıkları söndükten sonra yolcunun yanındaki çanta bu tip çetelerin hedefi. En büyük güvenceleri ise uçakta güvenlik kamerası olmaması.

Yazının devamı...

Kabin bagajına da para istenir mi?

17 Aralık 2018

Avrupa’nın en büyük düşük maliyetli havayolu şirketi Ryanair, 1 Kasım’da yeni bir uygulama başlattı. Artık yolcuların yanlarına aldığı kabin bagajlarına da ücret talep ediliyor. Tabii ki kadınların çantaları veya ince bir dizüstü bilgisayar çantası, küçük bir sırt çantası bu uygulamaya dahil değil. Ryanair’in ücretli hale getirdiği, ‘kabin ölçüsü’ limitlerinde yani 55x20x40 santimetre boyutlarında, 10 kilogramlık çantalar. Biletinizi satın alırken yanınızda bu çantanın olacağını belirtirseniz 6 Euro ödüyorsunuz. Bu işlemi havalimanında yaptırdığınızda ücret 8 Euro’ya çıkıyor. Eğer valizinizin ölçüleri veya ağırlığı kabin standartlarını aşıyorsa uçağa kabul edilmiyor, doğrudan kargoya veriliyor. Ryanair, 20 kilograma kadar olan bagajlardan 25 Euro talep ediyor. Bu fiyatlar tek yön için geçerli.




İstisna kaide olur mu?

Yazının devamı...

Küçük uçaktan korkmaya gerek yok

2 Aralık 2018

Bindiğiniz uçakların çok önemli bölümü ya Boeing ya da Airbus imalatı. Karşınıza ‘bölgesel’, yani daha küçük bir uçak çıksa... Örneğin jet motorlu küçük bir uçak. Veya pervaneli bir model. Binmekte tereddüt eder misiniz? Daha doğrusu küçük uçak sizi korkutur mu?

Nedense uçak küçüldükçe benim daha da uçasım geliyor. Geçen günlerde ilginç bir tecrübe yaşadım. Kanadalı Bombardier şirketi tarafından CSeries adıyla tasarlanan ama Airbus’ın portföyüne A220 olarak giren uçak, tanıtım için İstanbul’daydı. Havayolu yöneticileri ile birlikte ‘yeni nesil’ bölgesel uçak A220’nin demo uçuşuna katıldık. Her ne kadar uçağa bölgesel denilse de kabinin genişliğiyle, koltuk konforuyla, 145 koltuk kapasitesiyle uçağın büyüklerden farkı yok. PW1500G motorları çok sessiz. Kalkışta veya seyir sırasında yanınızdakiyle sesinizi yükseltmeden konuşabiliyorsunuz. Geniş camlar, uçağın dar alanını gözünüzde büyüten şık ışık oyunları, ince ama konforlu koltuklar dikkat çekiyor. Yüksek teknolojiye sahip motor, yeni tasarım sayesinde uçak yüzde 20 daha az yakıt harcıyor. Koltuk başına maliyetler de yüzde 13 daha düşük.

A220’nin rakibi ise Brezilyalı Embraer imalatı E2 bölgesel uçak ailesi. Yeni nesil PW1000 serisi motorlar ile yakıt sarfiyatını düşüren uçağın koltuk kapasitesi ile 80 ile 130 arasında değişiyor. Embraer’in bölgesel uçak projesi Boeing tarafından satın alınma aşamasında.

DAHA MI EMNİYETSİZ?

-Küçük uçaklar psikolojik olarak yolcuyu biraz tedirgin edebilir. Ama bu tamamen yersiz bir korku.

-Emniyetsiz uçak yoktur. Türbülans her uçağı sallar, siz yeter ki kemerinizi takın.

-Bölgesel uçaklar, normal yolcu uçaklarının operasyon yapmakta zorlandıkları kısa pistli, yaklaşması zor meydanlara kolaylıkla iner.

Yazının devamı...

Derin bir nefes alın ve gözlerinizi kapayın...

26 Kasım 2018

Virgin Australia Havayolları, uçakta meditasyon yapmak isteyen yolcularına özel bir hizmet başlatıyor. ‘Smiling Mind-Gülümseyen Zihin’ adı verilen programın tanıtımını, Virgin Grubu’nun CEO’su Sir Richard Branson üstlendi. Sydney’den havalanan VA9002 sefer sayılı uçuşta 65 özel konuk, 10 bin metrede meditasyon yaptı. Uçuş sırasında yolculara sıcak havlular dağıtıldı. İsteyenlere ‘el masajı’ yapıldı. Işıktan rahatsız olan yolcular göz maskesi taktı. Konsantre olmak isteyenler kulaklık yardımıyla havayolunun eğlence sisteminden meditasyon müzikleri dinledi.

Bu hizmet gelecek yıldan itibaren Virgin’in Avustralya merkezli havayolu şirketinde verilmeye başlayacak. Havayolunun hedefi, uçuş korkusu olan yolcuların bunu meditasyon ile yenmelerini sağlamak. Yapılan araştırmalar, uçak yolcularının önemli bölümünün ciddi korku yaşadığını ortaya koyuyor. Kimi işi yüzünden sürekli uçmak zorunda, kimi ailesinden çok uzakta... Korkanlar büyük bir iç savaşla havalimanına gidiyor, uçağa biniyor. Tüm uçuşu koltuk kollarına sıkı sıkı tutunarak tamamlıyor. Her uçuş bir işkence haline geliyor.
İşte böyle uçuş korkusu olanlar, gelecek ocaktan itibaren Virgin Australia’dan bilet alırken bu bilgiyi havayolu ile paylaşacak. Bu bilgi, yolcu listesiyle birlikte kabin memurlarına iletilecek. Hostesler uçuş korkusu olan yolcuları dikkatle izleyecek, yardımcı olacak.
İsteyenler cep telefonlarına ‘Smiling Mind’ uygulamasını indirebilecek. Uçuş boyunca ister kabin eğlence sisteminden, ister mobil uygulamadan, meditasyon yapmayı kolaylaştıran müzikler ile rahatlatıcı bilgiler dinleyecek.

Nasıl yapılır?

Yazının devamı...

Ankara’ya uçmak için 5 bin adım attım

12 Kasım 2018

İstanbul’da yeni havalimanının devreye girmesiyle, Türk Hava Yolları iki ay sürecek deneme seferlerini başlattı. İç hatlarda Ankara, İzmir ve Antalya uçuşları tek yön 59 TL’ye satılıyor.

Ben de geçen hafta bir Ankara uçuşu için bilet aldım. Günde tek sefer olduğundan gittiğim uçakla geri dönmeliydim. Açılıştan yaklaşık bir hafta önce, gidiş biletini 59 TL’ye bulabildim. Dönüşte ekonomi dolu olduğundan business class uçuş için tek yön 469 TL ödedim. Hatırlatmakta fayda var, uçuşlara ilgi yoğun. Biletinizi hemen alın.

Aracımla İstanbul Havalimanı’na geldikten sonra yönlendirme ile terminal önündeki otoparka park ettim. Otopark iki ay boyunca ücretsiz. Kapalı otoparkın inşaatı ise sürüyor.

Geniş hacimler

Terminal binasının büyüklüğünü ilk bakışta tam olarak kavrayamıyorsunuz. Yürümeye başladığınızda mesafelerin uzunluğu ortaya çıkıyor. İç hatlar için giriş, en sağdaki 1 numaralı kapıdan. Binanın geniş hacimleri, ışığa doygunluğu ile ferah bir ortam sizi karşılıyor. Hassaslık ayarları yüksek olan manyetik kapıdan geçerken çantamı da x-ray cihazına bıraktım. Güvenlik görevlilerinin önemli bölümü Atatürk Havalimanı’nda görev yapmış. Çoğu tecrübeli. İşe yeni alınanlar da TAV tarafından eğitilmiş.

Uzun yürüyüş                      

İlk durak, check-in kontuarları.

Yazının devamı...

Bak şu rüzgârın yaptığına

4 Kasım 2018

Türk Hava Yolları’nın TK800 sefer sayılı uçağı, 21 Ekim’de Panama City’den havalanmış, İstanbul Atatürk Havalimanı’na uçuyordu. Normal bir uçuş, bir anda dünyada binlerce kişinin konuştuğu bir olay haline geldi. Bunun nedeni, uçağın izlediği rotaydı.
Uçakların anlık takibini sağlayan Flightradar24 sitesine göre Airbus A330, olması gereken yerden çok daha kuzeydeydi. Planlanan rota 10 bin 140 kilometreyken, uçak 610 kilometre yolunu uzatmıştı. Normalde uçağın en az bir saat gecikmesi gerekirdi. Ama THY uçağı sadece 11 dakika gecikti. Aradaki mesafeyi nasıl kapamıştı?
Her uçuş öncesinde pilotlar hava durumu bilgisi alır. Uçuş sırasında gelişmeleri izler. Planlama ise ana meydandan yapılır. Uçuş harekat uzmanları planlamalarında uçakları en hızlı uçuracakları rotaları belirler. Daha çabuk uçmak, daha az yakıt sarfiyatı demek yani maliyetlerin düşürülmesidir.

Hızı 400 km’ye ulaşıyor

Panama City-İstanbul seferinde de iyi planlama ile uçağın rotası kuzeye çekildi. Amaç, Kuzey Amerika kıyılarındaki ‘Jetstream’ rüzgârlarının yakalanmasıydı. Yüksek irtifalardaki bu rüzgârların hızı saatte 400 kilometreye kadar çıkabiliyor. Uçağın arkasından estiğinde yolcu uçakları hız rekoru kırabiliyor. Bir de uçuşun dönüşü var. O zaman da ‘kafa rüzgârı’ nedeniyle uçuş uzuyor.
Ocak ayında ilginç bir hız rekoru Norwegian Havayolları’nın Boeing 787’si tarafından kırıldı. New York JFK Havalimanı’ndan kalkan uçak, 5 saat 13 dakika sonra Londra’da Gatwick Havalimanı’na indi. Süpersonik yani sesten hızlı Concorde’lar, normal yolcu uçaklarından yaklaşık 3 kat hızlı olmalarına rağmen bu rotayı 3-3.5 saatte uçabiliyordu. Norwegian’ın kırdığı rekorun nedeni, saatte 398 kilometrelik jetstream olmuştu.

En uzun uçuş

Yazının devamı...
Tolga ÖZBEK Kimdir?

Tolga ÖZBEK