Muktedir dayatması biterken

Ancak çok kutuplu yeni düzen bu kirli oyunun sonunu getirebilir.

Adalet mi, çıkar mı?

Devletler arası ilişkilerde kadim soru hep aynı: Hakkaniyet mi esas alınmalı, yoksa çıkar mı?

Cevabı acı: Bugünün dünyasında adalet ancak muktedirlerin işine geldiğinde vardır.

Batı’da -özellikle ABD’de- makul ve vicdani çözümler daha masada iken ‘menfaatimize aykırı’ damgası yiyerek rafa kaldırılır.

Muhatap zayıfsa dayatma meşrudur.

“Adalet güçlünün işine gelendir” sözü artık bir vecize değil, uluslararası hukukun gerçek tanımıdır.

ZORBA HUKUK VE HAYDUT DEVLETLER

Uluslararası anlaşmalar, deklarasyonlar, protokoller…

Çoğu, sahte bir vitrin olmaktan öteye geçmez.

İşleyen şey zorba hukuk düzenidir.

Ve bu düzen zamanla haydut devletleri besler.

Bu zorbalığın iki temel silahı vardır: Ekonomi ve teknoloji.

EKONOMİYLE BOYUN EĞDİRMEK

Zenginseniz, başkalarının ekonomisini tehdit edecek kadar büyük bir ağırlığınız varsa istediğinizi dayatabilirsiniz.

ABD’nin, Rusya ve İran’la ticareti sınırlaması, gümrük duvarlarını kafasına göre yükseltmesi, ağır yaptırımlar uygulaması bunun açık örneğidir.

TEKNOLOJİ İLE DOKUNULMAZLIK

Teknoloji özellikle de nükleer silah, devlete ‘dokunulmazlık’ kazandırır.

Kuzey Kore rezil bir diktatörlükle yönetilmesine rağmen kimse müdahale edemiyor.

İran’ın nükleer tesisleri ise aynı ‘ayrıcalıklı’ lige girmesin diye vuruluyor.

Geri kalan ülkeler mecburen diz çöküyor.

DÜNYA ARTIK TEK KUTUPLU DEĞİL

ABD, AB, Çin, Rusya, Hindistan…

Her biri farklı ölçülerde güç odağı.

Küçük ülkeler bu odakların etrafında kümelenerek denge yaratıyor.

Bu yüzden kimse istediğini tamamen yutamıyor.

Rusya Ukrayna’yı, Çin Tayvan’ı istiyor ama dengeler izin vermiyor.

LİDERLİK TAHTI SALLANAN ABD

Geçmişin sosyalist bloku bize şunu öğretti: Teknolojin olsa bile ekonomin zayıfsa ayakta kalamazsın.

ABD’de de aynı gerçeği yaşıyor, liderlik tahtı sallandıkça daha saldırganlaşıyor.

Çin, Rusya, BRICS ülkeleri ise yeni bloklar kuruyor.

ABD ile AB arasındaki mesafe büyüyor.

Gücün sonsuz olmadığını herkes görüyor.

YENİ SAVAŞ CEPHELERİ

Rekabet artık yalnızca silahla değil, yapay zekâ, çipler, uzay teknolojisi, tıp…

Çok kutuplu bu yarış devletleri istemeseler bile uzlaşıya zorluyor.

Çünkü bu gezegen herkesin.

KİRLİ DÜZENİN SONU MU?

‘Kirli çıkar’ düzeni yavaş yavaş çatırdıyor.

Yerine, hakkaniyetin öne çıktığı bir sistemin temelleri atılıyor.

O gün geldiğinde muktedirin dayatması değil, insanlığın ortak vicdanı konuşacak.