YAPAY ZEKÂ MÜZİĞİ KEMİRİYOR MU...

Danimarka’nın müzik hakları örgütü Koda, ABD merkezli yapay zekâ müzik üreticisi Suno’yu mahkemeye verdi. Suçlama net: “Üyelerimizin eserlerini izinsiz aldınız, modelinizi bu şarkılarla eğittiniz, sonra da kamuya açık hale getirdiniz.” Koda’nın sunduğu örnekler arasında Aqua’dan MO’ye birçok sanatçıyla benzerlik gösteren yapay zekâ üretimleri var. Üstelik iddiaya göre iş yalnızca eğitim verisinden ibaret değil; Suno’nun YouTube’dan akış kayıtlarını izinsiz olarak indirdiği ve şarkı sözlerini de otomatik olarak topladığı öne sürülüyor. Kabaca müzikten ve şarkı sözlerinden aşırmalar söz konusu.

Bu ilk dava değil; GEMA, Sony, Universal ve Warner da Suno’yu çoktan mahkemeye verdi. Bağımsız müzisyenlerin şikayetleri ise ayrı bir dosya haline gelmiş durumda. Buna karşılık Bloomberg, Suno’nun yılda 100 milyon doları aşan gelir elde ettiğini yazdı. Yani başkalarının eserleriyle büyüyen bir ekonomik model var karşımızda.

Koda’nın raporu daha da çarpıcı. Yapay zekâ kaynaklı müzik üretimi 2025–2030 arasında Danimarka müzik ekonomisinde 6.9 milyar kron (yaklaşık 680 milyon dolar) kayba yol açabilir. Bu, sektörün yüzde 28’e kadar daralması demek. Deezer’ın verileri de tabloyu destekliyor. Platforma her gün yüklenen 30 bin yeni şarkı, yapay zekâ üretimi.

Bugün tartıştığımız soru, “Yapay zekâ müzik yapabilir mi?” değil. O sorunun cevabı çoktan evet. Asıl mesele şu, yapay zekâ müziği besliyor mu, yoksa kökünü mü kemiriyor? Şeffaflık, izin ve adil ödeme olmadan bu ilişki yaratıcılığı büyütmez; yalnızca görünmez bir kopyalama ekonomisi yaratır.

Suno davası sadece bir şirketi değil, yarının müzik düzenini ilgilendiriyor. Eğer teknoloji ile sektör arasındaki güç dengesi bugünden kurulmazsa, yarın yeni jenerasyonun dinlediği müziğin kim tarafından “üretilmiş” olduğunu bile bilemeyeceğiz.

Belki de asıl soruyu şimdi sormalıyız; bu şarkı gerçekten kimin?

Dikkat çekenler

◊ Fanzin, yeni EP’si “55,5”i yayınladı. EP, “Intro”, “S.G.G.B” ve “Hey Felek” isimli üç şarkıdan oluşuyor. Şarkıların sözleri Barış Can Segil’e ait. Rock müziğe Türk ezgilerini yerleştiren ekip, yeni ve dinlenesi bir tarz yakalamış. Bazen orta tempo şarkılardan da sıkılıyor insan. “Gürültülü bir şeyler lazım” derseniz, işte Fanzin sizin ekibiniz.

◊ Duygu Soylu, yeni şarkısı “Kör Kuyu” ile yine gönülleri dağlıyor. Kariyerini yakından takip ettiğim Soylu, sözlerini Sadettin Dayıoğlu ile kaleme aldığı şarkıda Nedim Ruacan’la ortak dokunuşu yapıyor. Düzenlemesi ve miksi ünlü müzisyen Cenk Erdoğan’a ait olan eserde 2000’ler pop tadı var. Leziz!

◊ Kırık Pena, şarkılarını senfoni orkestrasıyla yeniden kurguladığı projenin açılışını “Gecenin Ahı Var (Senfonik)” ile yaptı. Bu hali inanılmaz iyi olmuş, sakın kaçırmayın.

◊ Teneke Trampet, “Biz Hızlandık Belki Ama” ile bu yılki ikinci şarkısını yayınlamış oldu. Günümüzün hızlı dünyasına yavaşlama mesajı veren grup, düzenlemede de bu konsepte uyuyor.

◊ Dolu Kadehi Ters Tut, seneyi “Bizi Bırakma” ile kapatıyor. Parçanın prodüksiyonu ve gitarları Oğulcan Ava’ya, vokalleri Uğurhan Özay’a, mix ile mastering’i ise Arın Baykurt ait. “Tam bir DKTT şarkısı” diyebilirsiniz ama daha rock sound’una meyleden bir havası var. Ben sevdim.

◊ Gece Yolcuları, yeni şarkıları “Suç Mahalli”yi yayınladı. Söz ve müziği Uğur Arslantürkoğlu’na ait olan parça, enteresan bir havaya sahip. Sözler derinlikli, müzik ise Gece Yolcuları’nın imzası tarzında. Bu hafiften Anadolu rock’ı andıran düzenleme dikkat çekici.

◊ Gormot, “The Birth” albümünü bu gece yayınlıyor. Karadeniz müziğini yeniden yorumlayan grup, progresif rock türündeki 6 şarkıda mitolojik bir anlatım sunuyor. Cayır cayır rock, keyifle dinleyiniz.

NE DİNLEDİM

∆ Cihan Mürtezaoğlu- “İkimizin Arasında”
∆ Lotusx- “Derine Dal”
∆ TürkodiRoma- “Yay Burcun Seni Geriyor”
∆ Soft Analog- “Kaçıncı İhtimal”
∆ Feyyaz Yiğit, Cem Öget, Emre Atay- “İtfaiye”