Pop ve rap arasında sıkışan Türkiye

Yıl sonu Spotify raporları Avrupa bazında grafik olarak sunuldu. Bu veriler, sadece “En çok kim dinlendi?” sorusunu değil, aynı zamanda “Müzikal çeşitlilik nerede duruyor?” ve “Küresel trendlere ne kadar entegretyiz” gibi temel soruları da gündeme getiriyor.

Paylaşılan iki grafiğin ilkinde Avrupa ülkelerindeki Top 1 listesine en çok giren şarkıların tür dağılımı yer alıyor. Tabloya baktığımızda, kıtanın büyük bir bölümünde pop ve hip hop/rap’in birincilik için mücadele ettiğini görüyoruz. Ancak asıl çarpıcı olan, bazı ülkelerin kendi müzikal kimlikleriyle zirveye oynaması.

Yunanistan’da neredeyse tamamen Laiko adı verilen folk-pop türünün hegemonyası altında olması, yerel müziğin gücünü kanıtlıyor.

İsviçre’de ise bir şarkının tam 28 hafta boyunca alternatif/indie türünde zirvede kalması, müzikal derinliğin ve kalıcı üretimin hâlâ mümkün olduğunu gösteren bir rekor.

Bu veriler, “Hızlı tüketim mi, kalıcı değer mi” tartışmamızın Avrupa’da da var olduğunu, ancak bazı pazarların kalıcı ve yerel sound’a yatırım yaptığını ortaya koyuyor.

İkinci grafik, Türkiye’nin de yer aldığı büyük pazarlardaki haftalık en çok dinlenen şarkının türünü aylık bazda inceliyor. Bu tablo, Türkiye’nin müzikal nabzının ne kadar hızlı attığını ve sürekli değiştiğini gözler önüne seriyor.

Türkiye’de yıl boyunca zirvede ya hip hop/rap ya da pop türleri yer almış. Özellikle rap/hip hop’un yılın büyük bir bölümünde zirveyi ele geçirmesi, “Yılın Özeti” raporunda gördüğümüz BLOK3 ve diğer rap/trap sanatçılarının hakimiyetini aylık bazda da doğruluyor.

Bu tür, gençliğin anlık enerjisini ve dijital tüketim alışkanlığını en iyi yansıtan alan. Ancak pop’un da haftalık zirvelerdeki sürekli varlığı, bizim için iki türün arasındaki “sessiz rekabeti” gösteriyor. Bu rekabet, müziğin hızlı değişen trendlerine ayak uydurma zorunluluğunu da beraberinde getiriyor.

GENÇ VE DİNAMİK MÜZİK PAZARI

Detaylı incelediğimizde Türkiye’de Latin/reggaeton ve Afrobeats’in yokluğu göze çarpıyor. Küresel olarak son yılların en güçlü trendleri arasında yer alan Latin/reggaeton ve Afrobeats türlerinin, Türkiye’deki haftalık zirve listesinde neredeyse hiç yer almaması, bizim küresel müzik çeşitliliğine entegrasyonumuzun ne kadar sınırlı olduğunu gösteriyor.

Oysa bu türler, İspanya, İtalya ve hatta Lüksemburg gibi farklı ülkelerin listelerinde ciddi bir yer kaplıyor.

Biz hâlâ kendi pop/rap eksenimizde dönüyoruz. Alternatif/indie’nin zirvedeki güçsüzlüğü ise ikinci göze çarpan durum. İsviçre örneğindeki gibi alternatif/indie türünün kalıcı bir güce dönüşememesi, Türkiye’deki müzik piyasasının hâlâ ana akım, hızlı tüketim odaklı olduğunu gösteriyor. Oysa genç, deneysel ve derinlikli alternatif/indie sahnesine daha fazla alan açılmalı. Spotify’ın Avrupa verileri, Türkiye’nin genç ve dinamik bir müzik pazarına sahip olduğunu kanıtlıyor. Haftalık zirve türlerimiz, değişen gençlik ruhunu yakalıyor. Ancak bu tabloda eksik olan, küresel müzik türlerine karşı daha açık bir kapı ve pop/rap hegemonyasını kıracak kalıcı ve derinlikli alternatif/indie başarılarıdır.

Eğer Türk müziği sadece kendi iç pazarında değil, uluslararası arenada da iddialı olmak istiyorsa, salt pop ve rap’e değil, küresel trendleri belirleyen diğer türlere de yatırım yapmalı. Aksi takdirde, Avrupa’daki müzik haritasında sadece hızlı tüketilen bir nokta olarak kalma riskimiz var

DİKKAT ÇEKENLER

Merve Günay, yeni şarkısı "Kaldın Aklımda"yı yayınladı. Söz, müzik ve düzenlemesi Berin Yıldız imzası taşıyan şarkı, romantik bir yapısıyla öne çıkıyor.

Rıza Sarıtaş, yeni single’ı "Gidemezsin" ile çıkışını sürdürüyor. Düzenlemesi Kerem Çakıroğlu imzası taşıyan şarkı, pop için yeni bir ismin gümbür gümbür geldiğini gösteriyor.

Duygu Üstünbaş yeni EP’si "Kökler"i yayınladı. 4 şarkıdan oluşan EP’nin açılışı "Araz Üstü Buz Üste" ile oldu. Anonim türkülere yaptığı yorumla parıldayan Üstünbaş, oyunculuk kariyerinin yanı sıra şarkıcılığıyla da dikkat çekiyor.

Emre Fel, "Eyvahlar Olsun" isimli kariyerinin ikinci albümünü yayınladı. 10 şarkıdan oluşan çalışmada tüm söz, beste ve düzenlemeler Fel imzalı. Albümün tek düet şarkısı olan "Bir Güldün"de şarkıcıya Funktakl eşlik ediyor. Anadolu pop’u buram buram yaşatan çalışmada "Sana Benim Ol Diyemem", "Karşında Bi’ Gör Beni" ve "Ya Ölür Ya Kalırsın" beni yakalayanlar oldu.

Pera, merakla beklenen yeni albümleri "Reviva"dan "Denize Baktım" isimli ikinci şarkısını yayınladı. Rana Türkyılmaz ile düet yapan grup, söz ve müziği solist Gökhan Mandır’a ait şarkılarıyla hem kendilerine has sound’u devam ettiriyor hem de dramatik anlatım dili yakalıyor.

Bu hafta radarımda Kopenhaglı bir grup var. Ay-Say, solist Luna Erşahin’in köklerinden etkilendikleri Anadolu pop türündeki şarkıları "Malala"yı yayınladı. Nordik elektronika öğelerini barındıran şarkı aktivist sözleriyle de dikkat çekiyor.

NE DİNLEDİM

Begüm Yiğit- “Yak”
Kantonas- “Kadıköy Moda Olmadan Önce”
Didem Özek- “Özgüven”
TurkodiRoma- “NoMoreBullshit”
Öykü Dörter, Sokrat ST- “Bir Bölüm Daha”