Genişletilmiş lisanslama yolda

Yapay zekâ saniyeler içinde şarkı yazıyor, aranje yapıyor, hatta yıldız isimlerin seslerini birebir kopyalıyor! Peki ama bu eserlerin sahibi kim?

İşte bu yakıcı soruyu masaya yatırmak için MSG, MESAM ve MÜYAP güçlerini birleştirdi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın da desteğini alarak Türkiye’de bu kapsamda ilk kez düzenlenen dev bir çalıştaya imza attılar. Sadece meslek birlikleri mensupları değil CISAC, GESAC gibi uluslararası devlerin temsilcileri, akademisyenler, hukukçular ve yargı mensupları da oradaydı.

Hem katılımcıların hem de konuşmacıların aklında genişletilmiş lisanslama modelini hayata geçirmek vardı. Nedir bu genişletilmiş lisanslama derseniz, yasal bir düzenlemeyle yetkilendirilen bir meslek birliğinin, sadece kendi üyelerinin değil, üyesi olmayan hak sahiplerinin de eserlerini ve bağlantılı haklarını topluca yönetmesine olanak tanıyan bir sistem. Bu sistemde meslek birliğinin yetkisi, dışarıdaki hak sahiplerini de kapsayacak şekilde genişletiliyor ve böylece kullanıcılarla yapılan lisans sözleşmeleri ilgili kategorideki tüm eserler için geçerli (genişletilmiş) bir etki doğuruyor.

Temelinde gönüllülük esası yatan bu modelde, hak sahiplerine diledikleri zaman sistemden çıkabilme imkânı sunularak telif haklarının kişiye özel (münhasır) niteliği korunmuş oluyor.

TELİF HARİTASINI ÇIKARDILAR

Çalıştay üç ana oturumda gerçekleşti ve uzmanlar deyim yerindeyse yapay zekânın telif haritasını çıkardılar. “Eserin Sahibi Gerçekten Kim?” konusunda Prof. Dr. Gül Okutan Nilsson, Dr. Eda Çataklar ve Dr. Muhammed Furkan Akıncı’nın sunumlarıyla yapay zekâ üretimlerinin hukuki niteliği tartışıldı. Dünyadan örneklerle katılımcılara detaylı bilgi verildi.

“Çözüm Genişletilmiş Lisanslama mı?” oturumunda ise Prof. Dr. Mustafa Ateş’in moderatörlüğünde, Prof. Dr. Cahit Suluk ve İrem Toprakkaya yapay zekanın yarattığı sorunlara pratik bir çözüm önerisi olarak “genişletilmiş toplu lisanslama” modelini ve sektörel uygulamaları masaya yatırdılar.

“Dünya Bu İşe Ne Diyor?” oturumunda ise gözümüzü yurt dışına çevirdik. CISAC temsilcisi Mitko Chatalbashev’in moderatörlüğünde, Natasha Mangal (CISAC) ve Burak Özgen (GESAC) dünyadaki güncel gelişmeleri, yasal düzenlemeleri ve açılan o büyük davaları paylaştı.

Bu paylaşımlar ve tabii çalıştay süresince yapılan konuşmalarda, sohbetlerde nereden geldik, nereye gidiyoruz konusu sıklıkla konuşuldu. Sorunlar meslek birlikleri düzeyinde masaya yatırıldı.

Özetle müzik sektörü yapay zekânın ayak seslerini çok yakından, ensesinde hissediyor.

Ancak bu kez hazırlıksız yakalanmamak ve emeklerini teknolojiye yedirmemek için tek yürek olmuş durumdalar. Bakalım önümüzdeki günlerde yasalar, teknolojinin bu baş döndürücü hızına nasıl ayak uyduracak?

Takipte kalacağız.

Dikkat çekenler 

◊ Güneş, single’ı “Al Ya Da Bırak”ı çıkardı. Pop ve hiphop’ı ustaca şarkılarında bir araya getirmeye devam eden Parçanın söz ve müziği Güneş’e ait.

◊ Manifest, pop dünyasında yeni şarkılarıyla yine yükselmeye devam ediyor. “Daha İyi” adını taşıyan şarkının söz ve müziği Aleyna Korkmaz’a, aranjörlüğünü Elber Tutkus’a ait.

◊ Barış Demirel, “Galiba Kaybediyoruz Abi” isimli yeni şarkısını yayınladı. Enstrümantal olan parça Demirel’in sinematikleşen müzikal dünyasını bir kez daha gözler önüne seriyor.

◊ Elif Kozan, “Şeytan” adını verdiği yeni single çalışmasını dinleyicilerle buluşturdu. Alternatif pop/rock türündeki şarkının söz ve müziği Kozan’a ait. Yorum olarak enteresan bir noktada duran şarkıcı, radara alınmalı.

◊ Daniska’nın yeni albümü “Ayrılanlar İçin Hava Tahmini”nden beşinci şarkı “Bir Cevabı Olmalı”yı yayınladı. Hafif müzik arayanlar için bu eser tatlı bir seda.

◊ Can Güngör, yeni şarkısı “Burda Bitti mi” ile geri döndü. Her şarkısında olan dürüst fikir beyanı ve hesaplaşma bu parçada da devam ediyor. Güngör’ün tarzını sevenlere hitap ediyor.

◊ Soft Analog, yeni albümleri “Gecenin Koynunda”yı yayınladı. 80’ler havasını günümüze taşıyan grup hem dans hem de düşünceyi aynı anda sunuyor. Albümle aynı adı taşıyan parçalarıyla çıkış yapan ikili, “Bırak Yağsın Üstümüze”, “Kaçıncı İhtimal”, “Sonsuza Kadar” gibi hitleri de bizlerle paylaştı. Synth severleri memnun edecek 9 şarkı ile Soft Analog yine yapacağını yapmış.

◊ “Talu Şarkıları” projesinin ilk şarkısı “Bir De Bana Sor” Gripin tarafından yorumlandı. Sözleri Çiğdem Talu’ya, müziği Melih Kibar’a ait olan eser rock düzenlemesiyle ve Birol Namoğlu’nun yorumuyla yeni bir hayat bulmuş.

◊ Gece Yolcuları, 2026’nın ilk şarkısı olarak “Sus”u seçti. Söz ve müziği Edis İlhan imzası taşıyan şarkı grubu biraz oryantal sularda yüzdürüyor.

NE DİNLEDİM

∆ Donna Mobile- “Airplane Mode”

∆ Berkay Altunyay- “Güneş”

∆ Evrencan Gündüz- “Biz Ayrılamayız”

∆ Koray Candemir- “Geçmişin Ruhu”

∆ Sıla- “Hayran”