Patriot ikilemi: Körfez mi, Ukrayna mı?

ABD ile İsrail’in İran’a başlattığı ortak operasyonla birlikte dikkatler Ukrayna-Rusya tarafına da döndü. Çünkü kuzeyde 2022’den bu yana süren savaşta, Ukrayna’nın en büyük destekçisi Avrupa. Hatta Patriot sistemi, Ukrayna’daki dört yıllık savaş boyunca Batı’nın hava savunmasının altın standardına dönüştü. Fakat gelinen noktada, İran çevresindeki ABD müttefiki Körfez ülkelerinde füze savunma sistemlerine duyulan ihtiyacın artması, Ukrayna’yı zor durumda bırakacak gibi duruyor.

ABD yapımı Patriot sisteminin üretimi hayli kısıtlı. O nedenle İran harekâtından önce de Ukrayna’nın rezervleri azalmıştı. Bu eksiklikler, Rusya’nın Ukrayna’nın hava savunmasındaki boşluklardan yararlanmasına ve işgalde bir avantaj kazanmasına neden oldu.

Füze savunma sistemlerine ve Patriot füzelerine yoğun talep olmasına rağmen sistemin üretimi sınırlı ölçüde artabildi. Sistem Raytheon tarafından üretiliyor, önleme füzeleri ise Amerikan silah üreticisi Lockheed Martin tarafından imal ediliyor. Şirket üretimi yılda yaklaşık 600 füzeye çıkardı. Bu önleyici füzelerin yıllık üretimini ise 2030’un sonuna kadar 2 bine çıkarmak için çabaladığını söyledi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun verdiği bilgilere göre de ABD ayda altı ya da yedi önleyici füze üretirken, İran ise aynı sürede 100’den fazla füze imal ediyor.

Sadece bir balistik füzeyi etkisizleştirmek için genelde iki Patriot füzesi gerekiyor. Hatta ilk ikisi etkisiz olursa çoğunlukla üçüncü de ateşleniyor. Bir Patriot füzesi milyonlarca dolara üretiliyor.

ABD ve Körfez ülkeleri, İran’dan atılan füzeleri ve İHA saldırılarını püskürtmek için sadece ilk günlerde bile yüzlerce önleyici füze ateşledi. Körfez ülkelerinin yoğun saldırı karşısında yalnızca birkaç günlük önleyici füze stokuna sahip olduğu tahmin ediliyor. O nedenle, Washington, Körfez’deki ortakları için diğer bölgelerden stok çekmek zorunda kalabilir.

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, önleyici füzelerin ülkesi için hayati önem taşıdığını söyledi. Zelenskiy ayrıca, Ukrayna’nın silah tedarikini finanse eden Avrupalı ortaklarıyla temasa geçerek, Orta Doğu’daki çatışmalarının teslimatı etkileyip etkilemeyeceğini de görüştü. Ukrayna Hava Kuvvetleri Komutanı Yardımcısı Pavlo Yelizarov da ülkesi için en büyük tehdidi Rusya’nın balistik füze saldırılarının oluşturduğunu ve tek çözümün Patriot sistemi olduğunu belirtti.

Diğer taraftan Rusya her gün İran’ın Şahid kamikaze dronlarından ateşliyor. Çünkü Moskova, Tahran’la 2023’te yaptığı bir teknoloji transferi anlaşmasının ardından bu dronların seri üretimine başladı.

Uzmanlara göre, kendi savaş sanayisine sahip olan Rusya uzunca bir süredir avantajlı konumda. Rusya hem enerji kaynağı hem hammadde hem de askeri teknolojisiyle devamlı üretim yapabiliyor. Ukrayna ise savunma meselesinde Batı’ya bağımlı. NATO müttefiki Avrupalı ülkeler, Ukrayna’ya füze temin ediyor ancak bunu da bir yere kadar yapıyor. İran’daki savaşın uzaması halinde ise ABD, Partiot hava savunma sistemleri ile füze sistemleri konusunda Körfez ülkelerini öncelikleyebilir. Bu durum da Ukrayna için bir dezavantaj anlamına geliyor.