Amerikan halkı İran savaşına nasıl bakıyor?

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, “Yeni savaşlar olmayacak” mesajı ile yürüttüğü seçim kampanyasının ardından 2024’te başkanlığı ikinci kez kazandı ve 2025’i Venezuela ve İran operasyonlarıyla açtı. Bilindiği üzere ABD’de vatandaşlar son yıllarda hayli kutuplaştı, İran savaşı da bu kutuplaşmada yeni bir unsur olarak yerini aldı.

ABD merkezli pek çok basın kuruluşu ve araştırma şirketi, savaşın ilk günlerinde yaptıkları anketlerle Amerikan halkının İran’a müdahaleyi nasıl karşıladığına dair bir çerçeve çizdi. Üç önemli anket gösteriyor ki ABD’de çoğunluk İran’a askeri operasyonu desteklemiyor.

CNN International’ın araştırmasına göre, Amerikalıların yüzde 60’ı saldırıları onaylamıyor. Ipsos ve Washington Post tarafından yapılan anketlerde de sonuçlar benzer. Amerikalıların yüzde 56’sına göre Trump, ABD’nin çıkarlarını geliştirme konusunda askeri güç kullanmaya fazla hevesli. CNN’in anketinde ayrıca katılımcıların yüzde 29’u söz konusu gelişmelerle çok da ilgilenmediğini söylüyor.

Hasan Kalyoncu Üniversitesi Öğretim Görevlisi Doç. Dr. Murat Aslan, ABD’ye dair gözlemlerini anlattı. Sıradan Amerikalıların çok izole bir hayat sürdüğünü belirten Aslan, o nedenle İran savaşı cüzdanlarına ve güvenliklerine etki etmediği sürece Amerikalıların İran savaşıyla çok ilgilenmediğini dile getirdi. Aslan’a göre, Amerikan halkının savaşa nasıl baktığını anlamak için ekonomik, siyasi ve sosyolojik bütünlemeyi incelemek gerek.

Geçen yaz itibariyle Washington’da bir galon yani üç litre benzinin yaklaşık 6 dolar olduğunu belirten Aslan, “Niteliği olmayan, gündelik işlerde çalışan ortalama bir Amerikalı saatlik 22-24 dolar kazanıyor. Bu kişiler aylık 4000 dolar civarında gelir elde ediyor ve bunun içinden vergiyi çıkartmanız gerekiyor. Bizdeki tatil köylerinde 1+1 dairelerin olduğu büyük binalara benzeyen evlerde ise kiralar genellikle 1700-2000 dolar arasında değişiyor” dedi. California’da da ev kiralarının 4 bin dolardan başladığını aktaran Aslan, şunları söyledi:

“Gıda fiyatlarına baktığınızda ise, mesela muz Orta Amerika’dan geldiği için çok ucuz, 99 cent civarında ama diğer meyve, sebze, peynir türü gıdalar pahalı. Bir kişinin geçinebilmesi için asgari 4 bin dolar kazanması lazım, onda da gelir ile gider ucu ucuna dengelenebilir. Şimdi böyle bir ortam varken Amerikan halkının önceliği ne Gazze, ne İran, ne Avrupa…”

'CÜZDAN DARALMIYORSA...'

Doç. Dr. Aslan, ABD’nin çok ırklı bir ülke olduğu için insanların olanı biteni kimi zaman kendi ırksal durumuyla, kimi zaman aileden miras aldığı geleneğiyle, kimi zaman da yaşadığı eyaletin genel eğilimiyle değerlendirdiğine işaret etti. Aslan bu kapsamda şu örneği verdi:

“Mesela orta ve orta batı kesimi katıksız bir Cumhuriyetçi çizgide ilerliyor, şu an orada sokaklarda MAGA (Make America Great Again-ABD’yi Yeniden Yücelt) şapkasıyla dolaşan çok insan var. Dolayısıyla bu kişiler, o 4 bin doları kazanıp, ay sonunu getirebiliyorsa Trump’ı sindirebiliyorlar. Ama California’da dinamik bir ekonomi var, Los Angeles veya Chicago’ya gittiğinizde sokaklarda evsiz de çok ama orada da hem ırksal hem de zihinsel çeşitlilik Trump’ın fikirlerini çok fazla ön plana çıkarmıyor; yani kimse o fikirlere rağbet etmiyor.”

Trump’ın Amerikan bar kültürünün ve iş dünyasının yansıması olduğunu vurgulayan Aslan, “Amerikan halkı İran meselesini kendi cebi kadar düşünüyor, Trump’ın zihninde şekillendirdiği imajı kadar ele alıyor. Bu operasyon ABD’de cüzdana ve güvenliğe etki etmiyorsa hiç kimsenin de umurunda değil” değerlendirmesini yaptı.

Doç. Dr. Murat Aslan, “Amerikan halkı açısından, tehdit ABD’de değilse ve cüzdan daralmıyorsa bir problem yok” diyerek sözlerini şöyle sonlandırdı:

“Dünya sorunlarına ilgisiz bir Amerikan halkı var; evet Demokratlar ve Cumhuriyetçiler arasında müthiş bir siyasi kutuplaşma var. Mevcut durumda sıradan insan meseleyi kendisi kadar ele alıyor çünkü izole bir hayat tarzı var orada. Sosyal ilişkileri zayıf, toplu taşıma yok, bu nedenle etkileşim sıkıntılı, hayat bireysel olarak ilerliyor. Böyle bir hayat tarzı olan Amerikan halkı da İran’da ne olduğu konusunda fazla kaygılanmıyor. Çünkü sonuçları hala ABD’de hissetmediler. Petrol fiyatlarındaki artışın da ABD’ye ne kadar yansıyacağı bir soru işareti. Çünkü stratejik rezervleri var ve dünyanın en çok petrol ve gaz ihracı yapabilecek ülkesi. Ekonomik sorunlar yaşarken İran çok önemli görülmüyor.”