Yaşlanmanın sırrı köpeklerde saklı

Biliminsanları uzun zamandır, biyolojik yaşımızı güvenilir şekilde ortaya çıkaran veya gelecekteki sağlık sorunlarını öngörecek, vücuttaki ölçülebilir işaretler olan biyobelirteçleri arıyordu.

Bilindiği üzere köpekler, genetik çeşitliliğimizi, hastalıklarımızı ve ev ortamlarımızı paylaştıkları için bu araştırma için ideal bir model olarak öne çıkıyor.

İşte Tufts Üniversitesi Jean Mayer USDA İnsan Beslenmesi Araştırma Merkezi, Washington Üniversitesi ve diğer kurumlardan biliminsanları, köpeklerde yaşlanmanın uzun vadeli, çok merkezli bir çalışması olan Köpek Yaşlanma Projesi’ne kayıtlı yaklaşık 800 köpekten oluşan bir grubun kan örneklerini inceledi.

Sonuçlara geçelim.

Köpeklerin kanında dolaşan küçük moleküllerin yaklaşık yüzde 40’ının yaşla birlikte değiştiğini buldular.

Çalışmanın baş yazarı Daniel Promislow, “Bu moleküller, yani metabolitler, temel olarak yaşamın yapı taşlarıdır. Proteinler, DNA ve diğer hücresel bileşenlerin oluşumu için ham madde görevi görürler ve hücreleri hayatta tutmada kritik bir rol oynarlar” diyor.

Araştırmacılar üzerinde çok nadiren çalışılan metabolit türü olan ‘ptmAA’ların, tüm ırk, boyut ve cinsiyetten köpeklerde yaşlanmayla güçlü şekilde bağlantılı göründüğünü buldu.

BÖBREKLER İPUCU VERİYOR

Promislow anlatıyor: “Bu metabolitler vücutta iki şekilde üretilir. Bağırsaklarımızdaki bakteriler yiyeceklerimizi sindirirken ptmAA’lar üretebilir veya proteinler parçalandığında ortaya çıkabilirler.”

Bu ptmAA’ların kaynağı hâlâ bir sır olsa da yazarlar böbrek fonksiyonunun kritik olduğuna dair net bir göstergeye ulaşmış. Böbrekler normalde protein yıkımının yan ürünlerini kandan ayırır. Ekip, köpeklerin kan ve idrarındaki böbrek fonksiyonu belirteçlerine daha yakından baktığında, böbrek fonksiyonu azaldıkça ptmAA’ların biriktiğini buldu; bu da neden bazı köpeklerin diğerlerinden daha sağlıklı yaşlandığını açıklayabilir ve insanlar için de ipuçları sunabilir.

Araştırmacılar, kan kimyalarının bir anlık görüntüde nasıl farklılaştığını görmek için genç ve yaşlı köpekleri karşılaştırdıktan sonra, aynı köpeklerdeki metabolit değişikliklerini birkaç yıl boyunca takip etmeyi planlıyor.

Biliminsanları, yaşla birlikte miktarı değişebilen ve ptmAA’ları etkileyen bağırsak mikroplarını belirlemeye çalışacak. Ayrıca hem yaşlanan köpeklerde hem de insanlarda yaygın bir olgu olan kas kütlesindeki değişikliklerin bu ptmAA’lar ile bağlantılı olup olmadığını belirlemek de hedefleri arasındaymış.

Yani sözün özü araştırmacılar birçok farklı moleküler ölçümden elde edilen uzun erimli verilerden yararlanarak, bu biyobelirteçlerin gerçekten yaşlanma hızıyla ilgisi olup olmadığını, gelecekteki sağlık veya uzun ömürlülüğü tahmin edip etmediğini anlamayı ve potansiyel yaşlanma karşıtı tedavilerin bu biyobelirteçleri değiştirip değiştirmediğini inceleyecek.

Promislow, “Yaşlanmanın nedenlerini ve sonuçlarını anlamak ve her iki türün de mümkün olan en sağlıklı yaşlanma seyrine sahip olmasını sağlayacak yolları keşfetmek için muazzam bir fırsata sahibiz” diyor.

Kolay gelsin diyelim.

KEDİLER BİZİ UYUŞTURUP TEDAVİ EDİYOR

YENİ araştırmalar, kedilerin sadece arkadaşlık etmekle kalmayıp, sahiplerinin beyin kimyasını ve duygusal durumlarını aktif olarak manipüle edebileceğini öne sürüyor.

Kediyi okşamak veya mırlamasını duymak, anne ve romantik bağdan sorumlu olan oksitosin hormonunun salımını tetikleyebilirmiş.

2023’te yapılan bir çalışma, kedi etkileşimi sırasında kalp atış hızının arttığını ancak stres hormonu seviyelerinin oksitosin ile pozitif korelasyon gösterdiğini bulmuş. Bu da sakinlikten ziyade, öğrenme ve yaratıcılıkla ilişkili ‘eustress’ adı verilen üretken bir duygusal uyarılma durumuna işaret ediyor.

Ayrıca kedilerin mırlama frekans aralığı (20-140 Hz), fizik tedavi ve doku iyileşmesinde kullanılan frekanslarla örtüşüyor. Bu durumun kemik iyileşmesine yardımcı olabileceği ve kan basıncını düşürebileceği düşünülüyor.

Tüm bu iyileştirmede ise bir rıza mekanizması var. Hormon artışları, sadece teması kedi başlattığında (örneğin kucağınıza geldiğinde) meydana geliyor. Zorla yapılan etkileşimler hormon seviyelerini düşürüyormuş. Bu da bağın dayatılmış değil, müzakere edilmiş olduğunu gösteriyor.

OLMAZ Kİ BÖYLE DE YATILMAZ Kİ

OKURUMUZ Ertuğrul Berki, güneşlenen bir kedi fotoğrafı iletip, “Siz hiç böyle güneşlenen kedi gördünüz mü?” diye sormuş. Valla gördük ama bu kadar güzelini az görürüz. Okurumuza ve dünya güzeline tüm sevdikleriyle upuzun, sağlıklı bir ömür diliyorum. Sizden de kedi ve köpeklerinize ait fotoğrafları bekliyorum.

NOT: Kediniz ya da köpeğinizin fotoğrafını #dünyagüzeli etiketiyle ve Hürriyet’ten bahsederek sosyal medyada paylaşın ya da sdemirel@hurriyet.com.tr adresine mail atın, seçip paylaşalım...