Yapay zekânın en güzel sürprizi

Endişemizde haksız değiliz çünkü savaşlarda bile kullanılan bu enstrümanların nelere muktedir olabileceğini kestiremiyoruz.

Ama bu her gün kötü haber alacağımız anlamına gelmiyor.

Bu hafta bu konuda bir mucize yaşandı. Sydney’de yaşayan teknoloji girişimcisi Paul Conyngham, sadece birkaç ay ömrü kaldığı söylenen 8 yaşındaki köpeği Rose’u kurtarmak için sıra dışı ve yenilikçi bir yola başvurdu. ‘En iyi dostum’ dediği köpeği için pes etmeyen Conyngham, yapay zekânın gücünü kullanarak ona özel bir tedavi geliştirdi.

Peki, kişiye veya köpeğe özel aşı sürecini nasıl yürüttü?

Detaylara geçelim.

Conyngham, ilk olarak Rose’un tümörünün DNA dizilimini çıkartarak bu biyolojik yapıyı dijital bir veriye dönüştürdü.

Elde ettiği bu genetik verileri OpenAI’ın yapay zekâ sohbet robotu ChatGPT’ye yükleyerek DNA’daki spesifik sorunu, yani kansere sebep olan mutasyonu tespit etti.

Tabii hem bu noktaya gelene kadar hem de sonrasında biliminsanlarına başvurmayı ihmal etmedi. New South Wales Üniversitesi ile iletişime geçerek RNA Enstitüsü Direktörü Profesör Pall Thordarson ile çalışmaya başlayan Conyngham, 3 bin dolarlık maliyeti hiç düşünmeden karşılayarak elde ettiği veriler ışığında Rose’un kanser türüne tam uyumlu bir mRNA aşısı ürettirdi.

Ortaya çıkan şaşırtıcı sonuç, gelecek için ümit veriyor.

Prof. Thordarson başlangıçta aşının Rose’a yetişemeyeceğinden endişe etse de süreç beklenenden çok daha hızlı ilerlemiş ve aşı iki aydan kısa bir sürede hazırlanmış.

Aşı, hastalığı tamamen ortadan kaldırmış değil. Ama kanseri yüzde 75 oranında getileterek tümörleri de büyük ölçüde küçültmüş.

İyi haber, 2025’in Aralık ayında hareket kabiliyetini kaybeden ve içine kapanan Rose, bu yılın ocak ayı sonlarında tavşan peşinde çitlerden atlayacak kadar eski neşesine ve enerjisine kavuşmuş.

Uzmanlar, genetik verilerin yapay zekâ ile harmanlanıp kişiselleştirilmiş RNA aşıları üretilmesinin sadece veterinerlikte değil gelecekte insanlarda görülen nörolojik rahatsızlıklar ve diğer hastalıkların tedavisinde de çığır açabileceğini belirtiyor.

Conyngham, Prof. Thodarson ve ChatGPT, köpek Rose’un yaşama tutunması için yürüttükleri mücadeleyle kim bilir kaç kişinin hayatını kurtaracaklar. Bunun için müteşekkiriz.

KEDİLERİN ÖMRÜNÜ 3 YIL UZATMANIN BASİT BİR YOLU VAR

EĞER kedinizin evden dışarı çıkıp serbestçe gezinmesi ve canı istediğinde tekrar eve dönmesine izin veren bir ilişkiniz varsa bunu gözden geçirmenizde yarar var.

Çünkü Avustralya’daki Murdoch Üniversitesi’nden Michael C. Calver ve uluslararası bir araştırma ekibinin Global Ecology and Conservation dergisinde yayımlanan çalışmasına göre düzenli olarak dışarı çıkan kediler yaralanma, hastalık ve erken ölüm gibi risklere çok daha fazla maruz kalırken, hayatını evde geçiren kediler önemli ölçüde daha uzun yaşıyor.

Çalışmada 2 bin 495 bilimsel yayın mercek altına alınmış.

Buna göre sokağa kontrolsüzce çıkan kedilerin karşılaştığı dört ana hayati tehlike şöyle:

Trafik kazası, yüksekten düşme, diğer hayvanlarla yaşanan kavgalar gibi travmatik yaralanma ihtimali artıyor.

Diğer kediler ve yaban hayatıyla bir araya gelince FeLV, FIV gibi hastalıkların bulaşma oranı yükseliyor.

Fare zehiri, sokağa bırakılan tehlikeli yem, zehirli bitki tüketimi gibi zehirlenme vakaları görülüyor.

Ve tabii, maalesef, insan kaynaklı şiddete maruz kalabiliyorlar.

Toplanan veriler sadece evde yaşayan kedilerin, sokağa serbestçe çıkan türdeşlerine göre ortalama iki ila üç yıl daha uzun bir ömre sahip olduğunu gösteriyor. Genel ortalamaya bakıldığında, sokak erişimi olan kedilerin ömrü, ev kedilerinin ömrünün sadece yüzde 70 ila yüzde 80’ine denk geliyormuş.

Peki kedimizi eve mi hapsedeceğiz? Uzmanlara göre hayır. Hayvan refahını sağlamak ve kedilerin hem uzun hem de kaliteli bir yaşam sürmesini desteklemek için en ideal yol onlara güvenli hale getirilmiş bir balkon veya etrafı çevrili bir bahçe gibi ‘kontrollü açık hava erişimi’ sunmaktan geçiyor.

Bu konuyu düşünmekte yarar var.

BAYRAM ŞEKERİNİ GÖRDÜNÜZ MÜ

OKURUMUZ Aysel Sena Yıldız, kedisinin fotoğrafını şu notla paylaşmış: “Benim güzel kızım Turta’yı görmenizi istedim. Kendisi ailemizin gözbebeğidir. Bal rengi gözleri ve beyaz çenesiyle sizlere poz verdi. Umarım güzel gazetenizde bizlere yer verirsiniz. Çok mutlu oluruz. Ailemize güzel bir anı kalmasını istedik.” Seve seve paylaşırız. Başta Turta olmak üzere okurumuza ve tüm sevdiklerine upuzun ve sağlıklı bir ömür diliyorum. İyi bayramlar diyorum. Sizden de kedinizin, köpeğinizin fotoğrafını bekliyorum.

NOT: Kediniz ya da köpeğinizin fotoğrafını #dünyagüzeli etiketiyle ve Hürriyet’ten bahsederek sosyal medyada paylaşın ya da sdemirel@hurriyet.com.tr adresine mail atın, seçip paylaşalım...