Sahte ilaç nasıl anlaşılır

Preston’da yaşayan Alan, kedisi Smokey’ye düzenli pire tedavisi uygularken, bir anda işlerin ters gittiğini fark ediyor.

Her zaman aldığı ilacın aynısını aldığını düşünen 45 yaşındaki Alan, bu kez internet üzerinden aldığı ilacı uygulamış ve kedisi hastalanmıştı. Smokey kusmaya, yemek yemeyi, su içmeyi reddetmeye başladı.

İnternet üzerinde bir pazar yeri platformundan alışveriş yapan Alan, uygun fiyata aldanmış ve satıcıya dikkat etmemişti. Aldığı ilaç esasında sahteydi ve tedavi etmek bir yana işleri daha kötü hale getirmişti.

Benzer hikâyelere ülkemizde de rastlıyoruz. Britanya’da son bir yılda veteriner ücretleri yüzde 60’a yakın zamlanınca insanlar aynı ürünü daha ucuza bulmak için girdiği arayışta bu yollara düşebiliyor.

Bunun üzerine “sahte ilaç nasıl anlaşılır” rehberi hazırlamışlar.

Tasarruf etmek isterken ortaya bazen telafisi maddiyatla çözülmeyecek sorunlar çıkabiliyor. Sahte ilaç konusunda dikkatli olmak lazım.

- Kalitesiz, hasarlı veya dayanıksız ambalaj

- Etiketteki yazım ve dil bilgisi hataları

- Kullanım kılavuzunun veya son kullanma tarihinin olmaması

- Türkçe talimatname olmaması

- Şüpheli koku, renk veya doku

- Ev yapımı veya kalitesiz görünen tabletler veya damlalıklar

- Alışılmadık derecede düşük satış fiyatı veya gerçek olamayacak kadar iyi görünen kampanyalar

- Ürün adının orijinal markadan hafifçe yanlış yazılmış veya değiştirilmiş olması

Bu ve benzeri kusurlara denk gelirseniz, aldığınız ilaçtan şüphelenmeniz ve veterinerinize başvurmanız iyi olur.

Ve tabii ilacın üreticisi olan firmayı da bu konuda bilgilendirirseniz, ilacın sahibinin harekete geçip başkalarının benzer tehlike yaşamasının önüne geçebilirsiniz.

KÖPEKLERİN ZEKÂSI DUDAK UÇUKLATIYOR

MACARİSTAN’daki Eötvös Lorand Üniversitesi’nin köpeklere dair yeni araştırması ilgi çekici.

Biliminsanlarının çığır açıcı olarak nitelediği çalışma Current Biology dergisinde yayımlandı.

Araştırma köpeklerin “sözel etiketleri” sadece görsel benzerliğe göre değil, işlevi anlayarak genişletme yeteneğine sahip olduklarını ortaya koymuş.

Bunu çığır açıcı yapan şu: Bu bilişsel yeteneğin uzun zamandır insana özgü olduğu kabul ediliyordu.

Bu çalışma da köpeklerle iletişimimizi kuvvetlendirecek bir altyapı sunacak bize.

Mesela bir küçük çocuğa bir bardağı öğrettiğinizde, artık farklı içecek kapları da görse onun bir bardak olduğunu anlayabilir.

Köpeklerde de benzer bir çalışma yürütülmüş.

Deney, özgün bir öğrenme sürecini simüle etmek aşamalara ayrılmış: İlk olarak, köpeklere bireysel nesnelere değil, oyun sırasında kullanımlarıyla birleştirilen oyuncak gruplarına bağlı iki yeni sözel etiket tanıtıldı (Örnek: Çek veya getir).

İlk aşamanın ardından yapılan değerlendirmede köpeklerin bu etiketleri uygun oyuncak gruplarıyla ilişkilendirdiği görüldü.

Araştırmacıları mutlu eden nokta, köpeklerin, oyun sırasında hiçbir sözel etiket olmadan, ancak daha önce öğretilen aynı işlevsel etkileşimleri içeren, tamamen yeni, farklı şekil ve görünüşlere sahip oyuncaklarla karşılaştıkları genelleme aşaması oldu. Her köpekten, oyun sırasında sözel ipuçları olmadan bir ‘Çek’ veya ‘Getir’ oyuncağı getirmesi istendi. Doğrudan etiketleme olmamasına rağmen, köpekler rastgele seçim seviyesinin önemli ölçüde üzerinde, tutarlı bir şekilde doğru şekilde etiketsiz oyuncakları seçti.

İşte bu, öğrenilen sözel etiketleri tamamen yeni nesnelere, işlevlerine dayanarak genişletme yeteneklerini gösteriyor.

Bu çalışma hayvan bilişi ve dilin evrimi hakkında yeni kapılar aralıyor. ‘Yetenekli Kelime Öğrenicisi’ olarak nitelenen köpek türleri, sadece oyuncak isimlerini ezberlemekle kalmıyor, kullanımlarına dair incelikli bir kavrayış sergileyerek, bu etiketleri temsil ettikleri işlevsel kategoriler içindeki yeni nesnelere genelleyebiliyor.

Köpek zekâsının sınırlarını daha iyi anlamaya başladık. Bakalım nereye varacağız.

BİBLONUN CANLISI

OKURUMUZ Gizem Demirdüzen, kedisinin harika fotoğraflarını iletmiş. Not olarak da “Adı Arya. 14 aylık” yazmış. Canlı biblo Arya’nın fotoğrafı günümü güzelleştirdi, ben de sizinle paylaşmak istedim. Arya’ya okurumuz ve sevdikleriyle sağlıklı upuzun bir ömür dilerim. Tüm okurlarımızdan da kedi ve köpeklerine ait fotoğrafları beklediğimizi tekrar hatırlatıyorum.

OKUR FOTOSU

NOT: Kediniz ya da köpeğinizin fotoğrafını #dünyagüzeli etiketiyle ve Hürriyet’ten bahsederek sosyal medyada paylaşın ya da sdemirel@hurriyet.com.tr adresine mail atın, seçip paylaşalım...