Irkları sandığımızdan daha çeşitliymiş

Avrupa’dan bir araştırmacı ekibi, hayvanların ilk nasıl ortaya çıktığını takip etmek için son 50 bin yılı kapsayan yüzlerce köpek ve kurt kafatasını analiz etti.

Çalışmanın eş baş araştırmacısı ve Exeter Üniversitesi’nden biyoarkeolog Carly Ameen, bu evrimin hayvanların evcilleştirilmesiyle bağlantılı olabileceğini söylüyor: “11 bin yıldan daha uzun bir süre önce köpeklerin kafatası şekilleri ve boyutlarında zaten şaşırtıcı bir çeşitliliğe sahip olduğunu bulduk. Bu, modern ırklarla ilişkilendirdiğimiz fiziksel çeşitliliğin çoğunun aslında çok derin köklere sahip olduğu ve evcilleştirilmeden kısa bir süre sonra ortaya çıktığı anlamına geliyor.”

Genetik kanıtlar köpeklerin yaklaşık 11 bin yıl önce kurtlardan ayrıldığını gösterirken, çok daha eski fosiller ilk köpeklerin 35 bin yıl kadar önce ortalıkta dolaştığını öne sürüyor.

Araştırmacılar, evrimlerini farklı bir şekilde incelemek için, 643 adet antik kurt ve köpek kafatasını alıp, şekillerinin zaman ve yere göre nasıl değiştiğini analiz etmek üzere 3 boyutlu taramalarını yaptı.

Bu 3 boyutlu modeller, yaklaşık 11 bin yıl önce belirgin bir köpek benzeri kafatası şeklinin ortaya çıktığını buldular.

Modeller Avrupa’daki antik köpekler arasında şaşırtıcı miktarda bir çeşitlilik olduğunu da gösterdi. Dr. Ameen şöyle diyor: “Bugün gördüğümüz pug veya bull terrierler gibi en uç kafatası şekillerinden bazılarını görmesek de, Orta Taş Devri’ne kadar gördüğümüz çeşitlilik, modern ırklarda gördüğümüz toplam çeşitliliğin yarısı kadar.”

Araştırmacılara göre bu özelliklerin gelişmesi için evcilleştirmenin çok daha erken başlamış olması gerekiyor.

New England Üniversitesi’nden antropolojik arkeolog Melanie Fillios’un da ilginç bir notu var: “İnsanların bunda bir rolü olmuştur ama hikâyenin insanlarla ilgili olmayan bir kısmı da olabilir.”

Dr. Ameen’e göre çevre de bunda önemli faktör: “Bazı köpekler soğuk kuzey ortamlarında hareketli avcı-toplayıcılarla, diğerleri ise ılıman ormanlardaki gruplarla veya erken çiftçi topluluklarıyla yaşadı. Her bağlam, avlanma, koruma veya arkadaşlık için farklı talepler getirdi ve bu çeşitlilik muhtemelen köpeklerin morfolojisini ve evrimini en başından itibaren şekillendirdi.”

Yine Science dergisinde yayımlanan ikinci çalışma da son buzul dönemi sona erdikten sonra, yaklaşık 11 bin yıl önce insanlar dünya çapında göç etmeye başladıkça köpeklerin de muhtemelen onlarla birlikte hareket ettiğini öne sürüyor. Araştırmacılar, köpeklerle derin bağımızın başlangıç noktasını öğrenmek için daha fazla araştırmaya ihtiyacımız olduğunu söylüyor.

YAZA VEDANIN EN GÜZELİ

ALMANYA, herkesi kıskandıracak bir hamle yapmış. Tüm hayvanseverlerin çok hoşuna gideceğine eminim.

Şimdi Berlin’de halkın kullanımına sunulan 14 açık hava havuzu, kış için kapanmadan önce şehirdeki köpekler için bir etkinlik yapmış.

Havuzlar önce boşaltılmış, sonra klor kullanmadan tekrar doldurulmuş ve köpeklerin girebileceği hale getirilmiş.

Bölgede yaşayanlara da köpeklerini getirmeleri için haber salmışlar. Berlin Yüzme Havuzu İşletmeleri’nden Claudia Blankennagel, “Bu fikir uzun zamandır aklımızdaydı. Ziyaretçiler bize köpeklerini getirip getiremeyeceklerini soruyor. Burada suyu seven birçok köpek var, bu yüzden artık pes ettik” demiş.

Gelecek yıl bu etkinliğin tekrarlanıp tekrarlanmayacağı meçhul ama bence bu işe bir kez adım atıldıysa devamı gelir. Çünkü hayvanseverler, yaşam hakkı savunucuları olarak köpekleri seviyoruz, onların yaşam kalitesini yükseltmek istiyoruz.

OKUR FOTOSU 

HÜRRİYET KEDİ ÇETESİYLE TANIŞIN

BU haftanın okur fotoğrafını, bu köşenin mimarı ve en sadık okuyucusu, yayın yönetmenimiz Ahmet Hakan iletti. Fotomuhabirimiz Murat Şaka’nın eserinde, Hürriyet Gazetesi lobisindeki müthiş manzarayı görüyorsunuz. Ahmet Hakan’ın notu şu şekilde: “Hürriyet lobisinde, Hürriyet’in kedi çetesi.” 

“Çalışma ortamı dediğiniz böyle olur” diyerek, kedilerimizle ne kadar mutlu olduğumuzu tüm okurlarımıza duyuruyoruz. Ayrıca ekliyorum bu gördüğünüz, çetenin bir kısmı. Bahçemizde nüfus daha fazla. Ne mutlu. Çete üyelerimize sağlıklı uzun ömür dilerken sizden de kedinizin, köpeğinizin fotoğrafını beklediğimizi hatırlatayım.

NOT: Kediniz ya da köpeğinizin fotoğrafını #dünyagüzeli etiketiyle ve Hürriyet’ten bahsederek sosyal medyada paylaşın ya da sdemirel@hurriyet.com.tr adresine mail atın, seçip paylaşalım...