GeriSelim Türsen Pandemi fırsat yarattı
MENÜ
  • Yazdır
  • A
    Yazı Tipi
    • Yazdır
    • A
      Yazı Tipi

Pandemi fırsat yarattı

 İZMİR’in dijital turizm ansiklopedisinin hazır olduğu açıklandı.

Dijital ansiklopedide tarih ve kültür, gastronomi, kültürel miras, etkinlik ve festivaller, inanç, endüstriyel miras, deniz ve kıyı, doğal kırsal alanlar, sinema, sağlık, konaklama başlıkları altında 2 binden fazla turizm odak noktası bir araya getirilmiş.
Pandemi, sanal dünyaya geçişi en az 10 yıl erkene alarak yeni bir yaşam tarzı başlattı. Bugün artık iş toplantıları, konferanslar, seminerler, fuarlar, aile ve akraba toplantıları, hatta kız isteyip söz kesmeler bile sanal ortamda yapılıyor. Büyükşehir Belediyesi’nin yaptırdığı bu dijital envanter çalışması o nedenle yeni yaşam tarzımıza çok uyuyor.

YENİ DÜNYANIN TOHUMU
Geçen yılla ilgili en güzel değerlendirmelerden birini, “2020 yeni dünya düzeninin tohumuydu” diyen Ege İhracatçılar Birliği (EİB) Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi yaptı. Pandeminin dünyanın ihtiyacı olan daha adil, daha güvenli, daha şeffaf yeni bir ekonomik model için zemin hazırladığını söyleyen Eskinazi’ye göre dijitallleşme ve block chain teknolojisi hem dünya ekonomisi, hem de iklim krizinin geleceği olabilecek.
Günümüzde en büyük sermaye bilgi... Block chain teknolojisiyle daha önce çok maliyetli olan bilgiye erişim artık hem daha hesaplı, hem de cep telefonuyla bile mümkün. Artık siparişten üretime bütün süreçlerin kontrol altında tutularak atıkların minimize edilmesi, gıda israfının azalması, zaman ve kaynak tasarrufuyla üretim maliyetlerini düşürmek mümkün.
Ayrıca e-ticaretin yükselip dijital ödemelerin yapıldığı bir dönemdeyiz. Tüketiciler istedikleri ürünlerin onlarca, yüzlerce çeşidini online alışveriş sitelerinde fiyatlarını karşılaştırarak alabiliyor. Bu durum satıcılar arasında rekabet ortamını keskinleştirdi. Artık ilerleyip, ciroları artırmak için block chain teknolojisi iş dünyasının olmazsa olmazı haline geliyor.

KARBON AYAK İZİ BÜYÜK OLAN YANDI
İzmir gıdadan sanayiye birçok ürünün ihracat merkezi. Geçen yıl toplam 13 milyar dolarlık ihracat yapıldı. Bu yılın hedefi 15 milyar dolar. Ancak İzmir’in ve Türkiye’nin yurtdışı satışlarında parlak günlerini sürdürebilmesi için küresel ısınmayla mücadeleye katılması gerek.
Ülkelerin küresel ısınmayla mücadeleleri karbon ayak izleriyle ölçülüyor. Kömür gibi fosil yakıtların kullanımıyla atmosfere saldıkları gazlar ülkelerin karbon ayak izlerini gösteriyor. EİB Başkanı, “Her ülkeye ait karbon ayak izinin olacağı bir dönem bizi bekliyor. Dünya ticareti artık her ülkenin istediği gibi sanayi üretimi yapamayacağı ekolojik standartlara bağlı bir sürece giriyor” diyor. Görüldüğü gibi, küresel ısınmayla mücadeleye katılmayanların mallarını satamayacakları yeni bir dünya düzeni bizi bekliyor.

BANKALAR KREDİ KARTINI BLOKE EDİYOR
Karbon ayak izlerini ölçen teknolojilerin de hızla devreye girdiğini açıklamadan öğreniyoruz. Örneğin, bankalar verdikleri kredi kartlarıyla kullanıcıların karbon ayak izini takip edebiliyor. Kart sahibi çok fazla dizel yakıt alarak sınırı aşarsa kartı bloke ediliyor. Ya da turizmde müşterilerin bıraktıkları karbon ayak izine göre ödeme yaptıkları ekolojik oteller kuruluyor.
Görüldüğü gibi, pandemi yeni bir dünyanın kapılarını açtı. Sanal yaşamın, gezegenimizi hızla altıncı kitlesel yok oluşa götüren küresel ısınmayla savaşın öncelikte olduğu bir düzen bu. Hazır olmak gerek.

X

Komşunu da aşılat

SON birkaç haftadır İzmir’den, Ankara’dan bazı tanıdıkların ailecek Kovid’e yakalandıkları haberleri aldım. Maalesef aralarından ikisi yaşamını kaybetti. Benim yaş grubumdan, 60 yaş ve üzeriydi virüse yenilenler. Ortak özellikleri ise aşı yaptırmamış olmalarıydı. Biri aşıya karşı olduğu için, diğeri ise sırası geldiği halde Biontech beklediği için yaptırmadığını söyledi yakınları.

 

Dünyada Kovid-19’dan ölen insan sayısı geçtiğimiz perşembe günü 4 milyonu geçti. Buna rağmen aşı karşıtı açıklamalar maalesef hala toplumun bir bölümünü etkiliyor. Sonuç ise tartışılmayacak kadar net. Aşı olanlar hayata devam ediyor, yaptırmayanlar çok zamansız veda ediyor.
Aşıya ulaşmak kolaylaştı. Apartmanlarda, mahallelerde, semtlerde komşular, arkadaşlar aşı olmak için birbirlerini teşvik etmeli. İzmir’de vaka sayısının 100 binde 32’ye kadar düştüğü iyi bir dönem başladı. Aşı yaptırarak bu sayıyı sıfırlamak mümkün. Güzel bir yaz, korkusuz bir sonbahar için aşı olmak, aşılanmayı teşvik etmek gerek.

Tarıma yüzde 50 daha az su

SAVAŞLAR bölgeseldir. Belli bir coğrafyayı etkiler, dünyanın geri kalanını ilgilendirmez. Geçen hafta gündemi değiştirme amaçlı yapılan prvokasyon da önce İzmir’i ilgilendirir, sonra Türkiye’yi. Ama sınırları aşmaz.
Buna karşılık Kovid-19 küresel bir salgın olduğu için bütün insanlığı etkiliyor. İklim krizinin yarattığı felaketler ise üzerinde yaşayan canlılarla birlikte tüm gezegeni tehdit ediyor. Cenneti gökyüzünde aramaya gerek yok. Dünyamız, karanlık, soğuk uzayda milyarlarca yıldız arasında ağaçları, çiçekleri, böcekleriyle gerçek bir cennet. Uzayda keşfedilebilen başka bir böyle gezegen yok. Hızla yok olan gezegeni korumak, birbirimizle kavga etmekten çok daha önemli. Çünkü fazla zaman kalmadı.

CAYIR CAYIR GELİYOR

Yazının Devamını Oku

Bu defa Nejat haber oldu

NEJAT’la ilk kez İstanbul’da tanıştım. 30 yıl kadar önce kısa bir süre İstanbul’da yayımlanan Yeni Asır İstanbul gazetesi için İzmir ekibiyle birlikte gelmişti.

Yıllar sonra yolumuz yine kesişti. Ama bu kez bizi yetiştiren topraklarda, İzmir’de buluştuk. Nejat’ın yüzünden hiç eksik olmayan tebessümüyle her gün seçtiği haberlerin, yaptığı sayfaların sayısı kim bilir kaç bin olmuştur? Her sabah İzmirlilerin ellerine aldıkları Hürriyet Ege’nin sayfalarını yapan Nejat’ın kendisinin de gazetesine haber olacağı kimin aklına gelirdi? Ama oldu. Bugüne kadar Türkiye’de 50 bine yakın aileyi yasa boğan, dünyada 3.5 milyondan fazla insanın canına kıyan virüs, Nejat’ı da aramızdan aldı. Güle güle sevgili Nejat. Yıllardır olduğu gibi artık her hafta yazılarımı sana gönderemeyeceğim. Yokluğuna alışmak çok zor olacak.


 

Aşı olmak zorundayız

VİRÜSÜN dehşetine salgının başlangıcında tanık olanlardan biriyim. Aşının bulunup bulunmayacağının belli olmadığı, el yordamıyla bazı ilaçların verildiği günlerde çok yakınlarım İstanbul’da hastalığa yakalandı. Ailemizden birinin aramızdan ayrılmasının üzerinden bir yıl geçti. Sadece karşılıklı konuşurken bile bulaşıp hayatları söndüren katil virüsün çok ciddiye alınması, gevşememek gerektiğini sürekli yazıyorum. Ama ateş düştüğü yeri yakar. İnsanlar başlarına gelmedikçe olayın dehşetini kavrayamıyor. Halbuki gittiğimiz her ortamda havada dolaşan gözle görülmeyen milyonlarca katil virüs olabilir. Bunların ağızımızdan, burnumuzdan girip ciğerlerimize yerleşme olasılığı çok yüksek. Onun için sürekli maske, mesafe, hijyen diyoruz. Böyle bir ortamda yaşamak istiyorsak hiç tereddüt etmeden aşı olmalıyız. Eğer kendimizi düşünmüyorsak çoluğumuz, çocuğumuz, ailemiz için bunu yapmamız gerek.

 

Dünya 50 milyar

Yazının Devamını Oku

İzmir için de uyarı var

GEÇEN hafta karayoluyla İstanbul’a gittim. Yalova Limanı’nda feribot beklerken denizde gördüklerimden korktum. İstanbul kıyılarını saran deniz salyaları (müsilaj) Marmara’nın öbür kıyısını da sarmıştı. Gemlik’te ve Erdek’te durum daha da kötüymüş.İzmir deniz kirliliğinden çok çekti. Birkaç on yıl önce Altınyol’dan Körfez’i burnumuzu tıkayarak dolaşırdık. Sonra başkanlar, ‘Yüzülebilir Körfez’ sözü verdi. Henüz yüzemesek de artık burnumuzu tutmadan Körfez’i dolaşabiliyoruz.


Ama şu habere dikkat! Marmara’daki tehlike İzmir için de var. Uyarıyı Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Deniz Bilimleri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar yaptı. Marmara Denizi’ndeki benzer durumun İzmir Körfezi’nde de görüldüğüne dikkat çekti Prof. Dr. Yaşar, Oksijen gazetesindeki açıklamasında... Bakın, bilim insanı İzmir Körfezi için neler söylemiş:

SULARINI ARITMIYORLAR
“Marmara’daki kirlilik damlaya damlaya deniz oldu. Marmara’daki durumun benzeri bu sene İzmir Körfezi’nde yaşandı. İzmir Körfezi’nin sığ bölgelerinde kasımda ve mayısta deniz marulu sayısında artış görüldü. Müsilaj, deniz marulu ve alg patlamasının nedeni denizdeki atık miktarının fazla olması. İzmir’de ilk su arıtma tesisi 2002’de kuruldu. Ancak İzmir Körfezi hala kötü kokuyor. Sebebi ise bazı fabrika ve otellerin su arıtma işlemi yapmaması. Çünkü su arıtma için yüksek miktarda elektrik gerekiyor. Marmara’da da aynı durum geçerli. Nüfus fazla olunca arıtma yetersiz oluyor.”
Prof. Dr. Doğan Yaşar’ın dikkat çektiği, elektrik faturası yüksek gelecek diye bazı fabrika ve otellerin suyu arıtmadığı bilgisi çok vahim. Denizlerin kirlenmesinde nehirlerle gelen arındırılmamış fabrika ve otel atıklarının rolü büyük. Erdek ve Bandırma körfezlerini Susurluk’un atıklarının kirlettiği belirtiliyor. Aynı tehlike İzmir için de geçerli. İlgili kuruluşlar, sorumsuz fabrika ve otellere ağır cezai yaptırım uygulamalı. Yeni nefes almaya başlayan İzmir Körfezi sorumsuz kuruluşların elektrik faturalarına kurban edilemez.


Hocayı dinleyin, aşı olun

TÜRKİYE, ABD’deki Harward Üniversitesi’nde Nobel ödülüne aday gösterilebilecek bilimsel çalışmalara imza atan Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil’i İzmir’in EXPO 2015 sunumunda daha yakından tanıdı. Şişmanlığa neden olan genleri bularak çağın hastalığı obezite, karaciğer ve pek çok alanda çığır açtı.

Yazının Devamını Oku

Süper İzmir

SÜPER Lig’de artık iki İzmir takımı var.


Önce Göztepe’yle biten Süper Lig hasreti 18 yıl sonra Altay’ın da süperler arasına girmesiyle İzmir’i parlak günlerine döndürdü.
Gelecek yıl Altınordu, daha sonra da Buca, Karşıyaka derken; Süper Lig’de 5 takımı olan bir İzmir hayali bile kurulabilir.
120 milyon aşının gelmesiyle sonbahara kadar salgının dehşetinden kurtulma olasılığı yüksek.
Gelecek sezon maçlar seyircili oynanmaya başlanırsa hem de yeni statlarda, İzmir’in keyfine diyecek yok gibi görülüyor.
Süper Lig’in süper takımları, Göztepe ve Altay için sık sık İzmir’e konuk olacak.
Bu karşılaşmalar kente yeni bir heyecan, dinamizm getirecek.

Yazının Devamını Oku

Hepimiz aynı kovandayız

EGE’nin dört bir yanında bahar aylarında kekik, mandalina, limon, badem, karabaş otlarının açmasıyla faaliyete geçip mis kokulu çiçek ballarının üretimine başlayan arılar, sohbaharda çam balıyla sezonu kapatır.



Muğla ise çam balı üretiminin dünya merkezidir.
Biz arıyı saniyede 230 kez çırptığı kanatlarının çıkardığı vızıltıyla bal üreten bir canlı olarak biliriz.
Ama bal üretimi, arının üstlendiği dünyayı kurtarma görevi yanında çok küçük bir detay.
Geçen hafta 20 Mayıs’ta Dünya Arı Günü kutlandı.
Altı yıldır hobi amaçlı birkaç arı kovanına bakıyorum.

Yazının Devamını Oku

Yeni yaşama yeni fiyat

BAYRAMIN birinci günü en dikkat çekici mesajlardan biri İzmir Müteahhitler Federasyonu Başkanı’ndan geldi. Ziya Dağlıer inşaat demiri fiyatlarının son iki haftada yüzde 18 artmasına isyan ediyordu. Nisan ayının son haftasında 6 bin liradan satılan inşaat demiri 11 Mayıs’ta 7 bin 90 liraya kadar fırlamış. Son bir yıldaki artış ise yüzde 100’ü geçmiş. Üstüne üstlük bu kadar zamma rağmen piyasada demir bulmak zormuş.


Müteahhitler deprem nedeniyle İzmir’de acilen yenilenmesi gereken binalara dikkat çekiyor. İnşaatların aksamaması için yurtdışına demir satışına kısıtlama ve fırsatçı karlara karşı Rekabet Kurumu’ndan müdahale istiyor.
Aslında pandemiden bu yana bütün dünyada demir, çelik, bakır gibi emtia fiyatları alt üst olmuş durumda. Salgın nedeniyle üretimin aksaması mal kıtlığına, bu da fiyatların artmasına yol açtı. Son dönemlerde Çin gibi bazı ülkelerin ekonomilerindeki canlanmaya bağlı olarak demir, çelik gibi ürünlere olan talebin artması da fiyatları yükseliyor.

EV ALMA PANİĞİ
Ama hepsinden öte, salgınla birlikte yeni bir yaşam biçimi başladı. Bu yaşam biçiminin yarattığı yeni ihtiyaçlar fiyat artışlarında önemli rol oynuyor. Bunların başında ofis yerine evden çalışma ve uzaktan eğitim geliyor. Evlerini ofis gibi kullanmaya başlayan çalışanların, okul gibi kullanan öğrencilerin yeni odalara ve yeni mobilyalara ihtiyacı oluyor. Bu da gayrimenkul başta olmak üzere pek çok yeni talep yaratıyor.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) 36 ülkede yaptığı bir araştırmaya göre bir yılda ev fiyatlarındaki artış son 20 yılın en yüksek hızına ulaşmış. Yeni Zelanda’dan Almanya’ya, ABD’den Fransa’ya dünyanın dört bir yanında ev talebi roket hızıyla artmış. Gayrimenkul uzmanları insanların adeta panik halinde ev aldığını söylüyor. Tabii bu evlerin şehir dışında, daha çok odalı ve aynı zamanda işyeri olarak da kullanılma amacıyla alındığını söylemeye gerek yok.
Uluslararası emlak şirketlerine göre gayrimenkul fiyatlarında şişen balon yakın gelecekte patlamaz. Uzaktan eğitim ve çalışmayla dünyada yeni bir yaşam biçimi başladığından yeni ev taleplerinin uzunca bir süre devam etmesi bekleniyor.

İZMİR DE UÇTU

Yazının Devamını Oku

Tatsız bayramda tatlı umut

ÖNÜMÜZDEKİ perşembe salgının gölgesinde geçecek üçüncü bayrama gireceğiz. Bu bayram da geçen yıl olduğu gibi evlerde kapalı olacağız. Bu bayram da kutlamaları cep telefonları, bilgisayarlarla sanal ortamlarda yapacağız. Geçen bayram çoğu aramızda olup bu yıl bizimle olamayan 43 bin yakınımızın hüznünü yaşayacağız.


Ama öncekilerden farklı olarak bu bayrama umutla giriyoruz. Geçen yıl önümüz karanlık ne olacağını bilmiyorduk. Bu bayrama ise 10 milyonumuz iki defa, 15 milyonumuz birincisi yapılmış olmak üzere toplam 25 milyon kişi aşılı olarak giriyoruz. Sağlık Bakan Koca’nın, nüfusun üç katı kadar 240 milyon aşı için anlaşma yapıldığı müjdesi ise her eve bayram şekeri gibi geldi.
BU YAZ EVE KAPANMAMAK İÇİN
Geçen hafta İzmir vaka sayısını en hızlı düşen 5 ilden biri olarak ilan edildi. Bu sonuç İzmirlilerin işi sıkı tuttukları zaman başarabildiklerini gösteriyor. İzmir’de, Muğla’da, Aydın’da, Denizli’de, Manisa’da, Çanakkale’de, Balıkesir’de, tüm Ege ve çevresindeki illerde vaka sayısındaki her düşüş 1 yıldır süren kısıtlı yaşamdan özgürlüğe atılan yeni bir adım olacak. İzmirliler önümüzdeki yaz aylarını eve kapalı geçirmemek için vaka sayısındaki azalmayı kalıcı hale getirmeli. Bunun da yolu önlemlerden taviz vermemekten, aşı sırası gelince hemen kolu uzatmaktan geçiyor.


Bayramlık da alamadık

GELENEKLERİMİZDE bayrama yeni giysilerle girmek vardır. Şimdilerde ihtiyaç olduğu anda gömlek, ayakkabı ne gerekiyorsa hemen alınabiliyor. Bundan 30–40 yıl öncesine kadar hazır giyim sektörü gelişmediğinden evin çocuğunun ayakkabı, hanımın elbise ihtiyacını karşılamak için bayram bahane olurdu. Bayramlıkları yetiştirmek için terziler sabahlara kadar çalışır, ayakkabıcılar en büyük cirolarını bayram öncesi satışlarında yaparlardı. Bugün de kısmen de olsa gelenekler sürüyor. Bayram ziyaretleri mümkün olduğunca yeni giysilerle yapılmaya çalışılıyor.

Yazının Devamını Oku

Temmuzda gülebilir miyiz?

EVE kapanmanın 4’üncü günündeyiz.

 

17 günlük tam kapanma kararı alındığında işin doğrusu epey umutlanmıştım. Hele bu kapanma bir de hızlı aşılanmayla desteklenirse “Temmuzda gülmeye başlayabiliriz” diye düşünmüştüm. Hatta salgını büyük ölçüde kontrol altına almaya başaran İngiltere’den, Seyahat Acenteleri Birliği Başkanı Mark Tanzer’in, “Türkiye’ye 2.5 milyon İngiliz turist akışı var. Ülkeniz hala gözde bir destinasyon. Aşılanma ile Türkiye’ye ilk üst yaş grubu seyahat edecek. Sağlık alanındaki çalışmalara aşırı dikkat edip kendinizi hazırlamanız gerek” şeklindeki açıklamasını okuyunca, “Ege İngilizlerin gözdesi. Muğla’dan başlayarak bölgede turizm toparlanmaya başlayabilir” dedim.
Ama olmadı. Kapanma kararının tatil fırsatı olarak algılanması hayal kırıklığı yarattı. Şu anda virüs Türkiye’nin dört yanında cirit atıp insanların ağzından burnundan girip ciğerlerine yerleşiyor. Nüfusu 500 bine ulaşan Bodrum’a, 200 bine ulaşan Seferihisar’a, 100 bin kişinin akın ettiği Karaburun’a gidenler arasında mutlaka uçakta, otobüste, benzinlikte, lokantada bir yerlerde virüs kapmış olanlar vardır. Ne yazık ki, salgın göçü Ege kıyılarını kötü etkileyecek. Tam kapanma öncesi Bodrum’da, Çeşme’de yolların halini gördük. Ben Urla’da bir ucu neredeyse otoyola dayanacak uzunlukta araç kuyruklarıyla karşılaşınca yapacağım işlerden vazgeçip eve döndüm.
Yollarda virüs kapanlar farkında olmadan bakkala, markete girip çıktıkça, evde beraber yaşadıklarıyla sohbet ederken havada uçuşan binlerce virüs ağızlarından, burunlarından karşılarındaki insanlara atlayacak. O insanlardan da başkalarının üzerine...

KİM GİDER HİNDİSTAN’A
Umarız korkulan senaryo olmaz, kapanma sonrası dördüncü dalgayla karşılaşmayız. Eğer bu olursa temmuzda gülmek bir yana başta turizm olmak üzere sıkıntılar katlanarak artacak. Salgının patladığı günlerde kimse İngiltere’ye gitmeyi düşünmedi. Bugünlerde Hindistan’a uçmak akılların kıyısından bile geçmez. Aynı duruma düşmemek için kapanmada gereğini yapıp vaka sayısı hızla düşürülmeli.
Kapanmada kimseyle görüşmeyip, eve dönüşte aynı anda yollara dökülmezsek salgının kontrol edilebileceğini söylüyor uzmanlar. Bir de bunun üzerine açıklandığı gibi haziranda 30 milyon doz aşı, ayrıca Rus aşıları gelirse umutlanmak için temel şartlar oluşmuş olacak.

TURİZM İŞ, AŞ DEMEK

Yazının Devamını Oku

Sokaklar çıkılamayacak kadar tehlikeli

GEÇEN hafta İzmir’de çok yakın bir doktor arkadaşım sosyal medyadaki grubumuza, “Aşı oldunuz diye otellerde filan toplanmayın. Durum çok ciddi” diye bir uyarı mesajı gönderdi. Yasakları delmek için otellerde güle eğlene yemek yedikten sonra, oda paralarını ödedikleri halde kalmayan arkadaş grupları olduğunu duyuyoruz. Bizim grupta da, “Otelde buluşalım” teklifi gelmeye başlayınca doktor arkadaş uyarma ihtiyacını hissetti.


Prof. Dr. Esin Şenol, bir TV programında, “Sokaklar çıkılamayacak kadar tehlikeli hale geldi” alarmı verdi. Hala işin ciddiyetini anlayamayanlar için de, “Her 4.5 dakikada bir kişi koronavirüsten ölüyor” dedi. Prof. Dr. Osman Müftüoğlu ise her şeyin devletten beklenmemesini isteyip, “Yalvarıyorum bir şeyler yapın” diyerek, TOBB ve TÜSİAD gibi kuruluşlarla işçi sendikalarına salgının durdurulması için işbirliği yapmaları çağrısında bulundu.

TAM KAPANANLAR ŞİMDİ ÖZGÜR
Salgın İngiltere’de 3 ay tam kapanma ve toplumun büyük bölümü aşılandıktan sonra kontrol altına alınabildi. Bugün İngilizler eski hayatlarına döndü. Türkiye’de de doktorlar çok kritik sektörler dışında üretimin durdurulması çağırısı yapıyor. Toplu ulaşımla iş-ev arasında gidip gelenlerin, fabrikalarda kapalı ortamlarda aynı havayı soluyup virüsü kapmaması mümkün değil.
Belki devletin kaynakları üretim durduğunda doğacak açığı kapatamayabilir. O zaman işverenler başta olmak üzere toplumun tüm kesimlerinin elini taşın altına sokması gerekecek. Eğer bu yapılmazsa salgın ekonominin tamamını tehdit eder boyutlara ulaşabilecek. Tarih, veba salgınlarında kırılan toplumlarda tarlalarda çalışacak işçi bulunamadığı için yaşanan açlık krizleri örnekleriyle dolu.
Bugünkü bilimsel çalışmalar da ekonomi açık olduğu zamanki günlük kazançların salgın önlenemezse orta vadede daha büyük zarara dönüştüğünü gösteriyor Bütün mesele birkaç ay dişi sıkmaktan geçiyor.


Yazının Devamını Oku

Turizme İngiliz aşısı

İZMİR’de turizmciler Rusya’nın Türkiye’ye uçak seferlerini iptal etmesi nedeniyle hayal kırıklığına uğradıklarını söylediler.

 

Bu yıl rezervasyon var mıydı bilmiyorum ama İzmir’e zaten Rus turist pek gelmiyor.
İstatistiklere göre Rus turistlerin birinci tercihi Antalya
Daha sonra Muğla’da Marmaris, Bodrum ve Fethiye gibi yerleri tercih ediyorlar.
İzmir’e gelen yabancı turist sayısı salgının başlamasından sonra yüzde 76 azalarak 2020 yılında 298 binde kaldı.
Bu dönemde İzmir’e en çok turist gönderen ilk 10 ülke Almanya, İngiltere, Hollanda, Fransa, Ukrayna, İsviçre, Belarus, Belçika, Avusturya ve İrlanda oldu.
Görüldüğü gibi İzmir’e en çok turist gönderen ilk 10 ülke arasında Rusya yok.

Yazının Devamını Oku

Pandemide kazananlar

SALGINDA günlük vaka sayıları katlana katlana artarak günlük 70 bine doğru yol alıyor. Hayatını kaybedenlerin sayısı günde 300 civarında. Son sekiz haftada İzmir’de vakalar yüzde 390 artmış. Virüsün havadan inanılmaz bir hızla yayıldığı böyle bir ortamda korunmak için devletin zorlayıcı tedbirler almasını beklemeye gerek yok. Her birey, her işyeri kendi canını kurtarma telaşına düşmeli. Unutmayalım yaşam devam ettiği sürece ayakta kalmak bir şekilde mümkün olur. Ama hayatını kaybedenleri geri getirmek mümkün değil.

 


Geçen hafta zorunluluktan Alaçatı’ya yolum düştü. Bazı kafelerin önünden geçerken şaşırdım. Sanki salgın yokmuşçasına herkes maskesini çıkarmış, şen şakrak oturuyordu. İşin doğrusu eski günleri hatırlattığı için hoşuma da gitti. Oturanlar arasında mesafe vardı ama milyarlarca mikrobun havada kaynadığı bir dönemdeyiz. Kendi payıma sokaktaki masaların önünden sadece 15-20 saniyede geçtiğim halde rahatsız oldum. Oradakilerden birinin pozitif olduğunu düşünürsek bugünlere nasıl geldiğimiz anlaşılır.

KORKU SEVİNCE DÖNÜŞTÜ
Eğer iş şartlarımıza uyuyorsa bu ortamda salgından korunmanın tek yolu kendimizi kapatmak. Böyle yapanlar da çok. Nitekim bu durum bazı ürünlerin satışlarından rahatça görülebiliyor. Urla’da beyaz eşya ve ev aletleri satan bir mağazanın sahibiyle sohbetimde salgın başladığında işler bir anda kesilince çok korktuklarını anlatıp şunları söylemişti:
“Biz sipariş bağlantılarımızı yıllık yapıp borç altına gireriz. Salgın başlayıp satışlar kesilince ne yapacağımızı şaşırdık. Ödememiz gereken çekler, senetler vardı. Birkaç ay böyle geçti. Tam umutlar kesilirken hazirandan itibaren satışlar birden canlandı. Hem öyle canlandı ki, birkaç ayda tarihimizdeki en yüksek satışları yaptık.”

ÖNCE DERİN DONDURUCU

Yazının Devamını Oku

Bu dalga çok büyük

GEÇEN hafta günlük vaka sayısının 40 bini aşmasıyla salgın korkutucu boyutlara ulaştı. Bu dalganın daha da kabararak günlük vaka sayısının 60 binlere ulaşmasından endişe ediliyor. Maalesef, İzmir, yüksek dalganın altında kalan iller arasında. Geçen haftaki risk haritasında kırmızıya boyanan İzmir çok yüksek risk grubundaki şehirler arasında görülüyor.

 


EGE BÖLGESİ TURİZMİNİ DE VURUR
Genel olarak Ege Bölgesi’nde orta risk grubundaki Uşak ile yüksek risk grubundaki Manisa, Denizli, Afyon dışındaki bütün iller Muğla, Aydın, Denizli, Kütahya kırmızı renkle çok yüksek risk grubunda yer alıyor. Bütün bu iller İzmir’le bağlantısı olan, geliş gidişlerin çok yüksek olduğu yerler. Ayrıca İzmir yolu üzerindeki Balıkesir ve Çanakkale de çok yüksek risk grubunda. Mutasyona uğramış İngiliz virüsünün çok hızlı yayıldığı göz önüne alınırsa Ege için tehlike giderek büyüyor. Ege’de salgın yavaşlatılamazsa virüs nedeniyle İstanbul’dan Bodrum, Marmaris, Fethiye, Çeşme, Kuşadası, Foça gibi turistik yerlere geliş de yavaşlar. Bu gelişmenin umudunu yaz aylarına bağlayan bölge turizmine vuracağı darbeyi tahmin etmek zor değil.

KOLERADAN SONRA PARİS AYAKLANMASI
Aslında tarihteki veba ve kolera gibi büyük salgınlara bakıldığı zaman ekonomik zararlarının çok büyük olduğunu ve önemli toplumsal çalkantılara yol açtığı görürüz. Bir süre önce Uluslararası Para Fonu (IMF), tarih boyunca salgın hastalıkların ekonomik ve sosyal etkileri üzerine çok çarpıcı bir çalışma yayımladı. Paris’te 1832’deki kolera salgını 650 bin nüfuslu kentte birkaç ayda 20 bin kişinin ölümüne neden olmuş. Hastalık en fazla sanayi devriminin etkisiyle şehrin merkezine yığılan ve sağlıksız koşullarda yaşayan dar gelirli grupları etkilediğinden toplumsal tepkiler olmuş. Yüksek gelir grupları ise yoksulları dikkatsiz davranarak hastalığı yaymakla suçlamış ve sosyal gerilim yükselmiş. Sonunda Victor Hugo’nun ünlü Sefiller romanında sahneleri ölümsüzleştirilen caddelerde barikatların kurulduğu 1832 Paris Ayaklanması başlamış. Daha sonra bu ayaklanmaların ileriki yıllarda devam ettiğini ve 1871 Paris Komunü ile iktidarın el değiştirdiğini biliyoruz.

IMF’YE GÖRE SİYASİ ETKİ 2 YIL SONRA

Yazının Devamını Oku

Kuruyoruz zaman kalmadı

PANDEMİ nedeniyle dışarı çıkamıyoruz ama internet üzerinden belki eskisinden daha da fazla konferansları, seminerleri canlı olarak evlerimizden izleyebiliyoruz. Geçen hafta yapılan ‘Susuzluk Zirvesi’ de bunlardan biriydi.


Öncelikle çölleşmeye adım adım giden Türkiye’de İzmir’in kuraklık krizinden ilk etkilenecek bölgelerden biri olduğunu belirteyim. Hatta, 2011 yılında dünyanın en önde gelen bilim insanları arasında 14’üncü sırada gösterilen Ord. Prof. Niyazi Serdar Sarıçiftçi, “Yakın gelecekte Türkiye ve çevresindeki ülkelerde kuraklık krizi başlayacak. İzmir 5 yılda deniz suyunu arındırıp su ihtiyacını karşılayacak projeler yapmalı” uyarısında bulunuyor. Dünyada ilk plastik organik güneş pilinin patentini alan Prof. Sarıçiftçi geçen hafta Avusturya’dan internet üzerinden Yaşar Üniversitesi’nde bir konferans verdi. Prof. Dr. Niyazi Serdar Sarıçiftçi’nin, “en demokratik enerji kaynağı” dediği güneşten daha fazla yararlanma, yapay petrol ve doğalgaz yapımıyla ilgili açıklamalarını ayrı bir yazıda ele alacağım.

DAMLAMA SULAMA YÜZDE 20’DE
İzmir’deki toplantıda susuzluk krizi ve çözümler üzerine birçok görüş paylaşıldı. Ancak ben öncelikle suyun yüzde 77’sini kullanan tarım kesimini ele alacağım. Vahşi sulamanın çok yaygın olduğu ülkemizde tarımda bilinçli su kullanımı pek çok derde derman olabilir. Verilen bilgilere göre damlama sulamada su kaybı sıfıra yakın oluyor. Ama Türkiye’de ekili arazilerin sadece yüzde 20’sinde damlama sulama var. Çoğunlukla kanaletler ve eski usul arklarla sulama yapıyor.
Tarımda en önemli mesajlarından biri de her bölgenin kendi coğrafi koşullarına uygun yerli tohum ve hayvanlarla üretim yapılması üzerine idi. Labarotuvar ortamında yetiştirilen tohumlar yabancı topraklara ekildiğinde rüzgar, su, böcek gibi alışık olmadıkları etkilerin altına girince bozulmaya başlıyor. O zaman da ilaçla sorun aşılmaya çalışılıyor. Aynı durum yabancı hayvanlar için de geçerli. Yerli ırktan olmayan hayvanların bölgeye uyum sağlayabilmesi için çok ciddi ilaç ve veterinerlik masrafları gerekiyor. O nedenle İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin karakılçık buğdayı gibi ata tohumları, maltız keçisi gibi yerli hayvanlarımızla süt üretimi projeleri bütün Türkiye’ye öneriliyor. Çiftçinin fazla su istemeyen yerli tohum ve hayvan ırklarına dönüşüm yapabilmesi için alım garantisi gibi teşvikler gerekiyor.

EĞİMLİ ARAZİ BİR UMUT
Bir başka önemli konu tarımda düz arazilere, ovalara ağırlık verilmiş olması. Halbuki Ege başta olmak üzere Anadolu coğrafyasında eğimli araziler çoğunlukta. Eğimli arazilerin doğru kullanımı kuraklığa ve tarımın geleceğine çare olabilecek. Her bölgenin koşullarına uygun az su tüketen bitki ve hayvanlar, bitkilerin ihtiyacı kadar su gibi bilimsel çalışmalara dayalı tarımsal planlamalar bir an önce hayata geçirilmek zorunda. Eski usul devam ederse tarımın keşfedildiği Anadolu topraklarında tarım yakında kuruyacak. Kaybedecek zaman kalmadı.

Yazının Devamını Oku

Şanssız sanal öğrenciler

YÜZ yüze eğitimin durmasından beri ilk kez geçen hafta üniversiteler semti Bornova’ya gittim. Bölgede sadece Ege Üniversitesi’nde 60 bine yakın öğrenci var. Yaşar Üniversitesi’nde 11 binin üzerinde öğrenci okuyor. Öğrencileriyle, akademisyenleriyle bir yıl öncesine kadar cıvıl cıvıl olan kampüs alanlarında terk edilmiş kent sessizliği vardı.

 

Son yıllarda öğrenci kampüslerinin çevrelerine önemli yatırımlar yapıldı. Yurtları, siteleri, kafeleri, restoranları, spor salonları, kırtasiyeleri, kuaförleri ve moda mağazalarıyla adeta küçük birer öğrenci şehirleri yaratıldı. Şimdi hepsi boş, sağlıklı günlerin geri gelmesini bekliyor. Ama en önemlisi, yıllarca üniversite hayalleri kuran öğrencilerin yaşamlarının en güzel dönemini kampüs yerine ekran başında geçirmek zorunda kalması. Yüz yüze eğitimin canlılığı olmasa da üniversitelerde online eğitimle öğrencilerin öğrenmede kaybı fazla olmadı. Geliştirilmiş özel yazılımlarla bilgisayar üzerinden adeta sınıfta gibi eğitim yapılabiliyor. Başka üniversiteleri bilemiyorum ama benim ders verdiğim Yaşar Üniversitesi’nde bunu gördüm.

KAMPÜS ORTAMINI YAŞAYAMADILAR
Ancak sorun, öğrencilerin sosyalleşmeleri için en önemli ortam olan kampüste buluşamaz hale gelmeleri. Öğrencilik döneminin dostlukları her zaman daha sahici kabul edilir. İş ve özel yaşamdaki gelecekteki dostlukların çoğu buralarda filizlenir. Toplumun değişik kesimlerinden, hatta değişik ülkelerden gelen öğrenciler kampüs ortamında yeni bir dünya ile tanışır, sosyal ve kültürel açından zenginleşir. Şu anda üniversite eğitimi alanlar maalesef bu fırsatı kaçırıyor. Örneğin, geçen yıl üniversiteye başlamış iki yıllık ön lisans eğitimi alan meslek yüksek okulu öğrencileri sadece üç ay üniversiteye gidebildi. Sonra yasaklar başladı. Haziranda ise mezun olacaklar. Bu yıl eğitime başlayanlar ise kampüs ortamını hiç yaşamadı. Belki de birbirlerini sadece sanal ortamda tanıyarak mezun olacaklar. Korkarım salgının günümüz gençliğinde yarattığı sosyal ve psikolojik tahribat hayli ağır olacak.

Korona, Seçkin Bey’i de aldı

BİLMİYORDUM, İzmir Urla doğumluymuş. Hürriyet Gazetesi’nin önceki genel yayın müdürlerinden Seçkin Türesay’ı da virüs aramızdan aldı. Aynı Türkiye’de 30 bin, dünyada 2 milyon 700 bin kişiyi aramızdan aldığı gibi... Seçkin Bey’le İstanbul’da bir dönem farklı gazetelerde ama aynı grubun çatısı altında çalışmıştık. Gerek beyefendi kişiliği, gerek mesleki becerileriyle bende hep örnek alınacak gazeteci izlenimi bırakmıştı. Böyle bir insanın virüsle mücadeleyi kaybetmesini kabullenmek zor.
Salgının başladığı ilk aylarda gelinimin babasını da İstanbul’da kaybetmiştik. Önümüzdeki ay dünürüm Eşber Güneş’in aramızdan ayrılışının birinci yılı dolacak. Daha 68 yaşındaydı ve tam 40 yıl çalıştığı Lutfthansa’dan henüz 2 yıl önce emekli olup dinlenmeye başlamıştı. Hiçbir sağlık problemi olmayan, hayat dolu bir insanın bugün bizimle olamamasına hala inanamıyoruz.

HER BİRİ AYRI HAYAT

Yazının Devamını Oku

İzmir usulü akıllı siyaset

GEÇEN hafta İzmir’de depreme hazırlık ve trafik kabusuna çözümde önemli adımlar atıldı. Yapılan çalışmaların dikkat çekici yanı ise konu İzmirlilerin can güvenliği ile yaşam kalitesi olunca muhalefet ve iktidarın son derece akıllı davranarak bir araya gelebilmeleriydi.


Önce deprem felaketine hazırlık için Konak Belediye Meclisi olağanüstü toplantısında alınan karara bakalım. Başkan Abdül Batur’un ‘Tarihi Karar’ olarak nitelendirdiği kentteki hasarlı ve riskli yapıların hak kaybına uğramadan dönüşümüne ilişkin önerge oybirliğiyle kabul edildi. Alınan kararla İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin önceki planlarında yer alan ruhsatlı yapıların yenilenmesinde hak kaybına uğramasının önüne geçildi. Mevcut plandaki durumu korunacak alan olarak Hatay ve Alsancak bölgeleri belirlendi. Böylece depreme dayanıklı yapıların yapılabileceği kentsel dönüşüm projelerini hızlandırmak mümkün olacak.

AK PARTİ DE DESTEKLEDİ
Batur, planın daha olumlu ve verimli bir noktaya gelmesinde verdikleri katkılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile İzmir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ne teşekkür etti. AK Parti Meclis Üyesi Hakan Yıldız ise 30 Ekim’de büyük bir acı yaşandığını belirtip, “Bu bir can meselesi” diyerek Kentsel Dönüşüm Komisyonu raporuna göre alınan kararları grup olarak desteklediklerini söyledi.
Görüldüğü gibi aklın yolu bir. Başkanlık bizde diye bildiğini okuma ya da sırf muhalefet yapmak için kararları engelleme yok. Konak Belediye Meclisi’nin bütün üyeleri İzmirlilerin geleceği için oybirliğiyle el ele verdiler.

CUMHURBAŞKANINA TEŞEKKÜR
Gelelim İzmirlilerin yaşam kalitesini artırmak için bir başka iktidar muhalefet işbirliğine... Malum, Buca Metrosu’nun yapımı için Büyükşehir Belediyesi’nin bulduğu dış kredinin kullanımı için Hazine onay verdi. Başkan Tunç Soyer, Buca Metrosu için uluslararası ihaleye çıkmak için önlerinde engel kalmadığını söylerken, “Buca Metrosu için oluşturduğumuz bir konsorsiyum vardı. Ancak sayın Cumhurbaşkanı’nın onayıyla ilgili bir talebimiz oluşmuştu. Çünkü bir yıl için öngörülen Hazine onayının süresi dolmuştu. Bugün onun onayı da geldi. Bu nedenle Cumhurbaşkanımıza da buradan şükranlarımızı sunuyoruz. Teşekkür ediyoruz” diyordu.

SONUÇTA HERKES KAZANDI

Yazının Devamını Oku

Ege’de kadının adı var

KADINA şiddetin sonlandırılamadığı bir ortamda buruk da olsa tüm kadınların 8 Mart Dünya Kadınlar Günü kutlu olsun. Şu an için tek tesellimiz kadına şiddet konusunda kamuoyu tepkisinin hızla kabarması ve toplumun bilinç düzeyinin yükselmesi. Erkeklere el kaldırma cesareti gösteremeyip kadınlar karşısında aslan kesilen zavallıların sayısı giderek azalacak ve sonunda yok olacak. Bir zamanlar kadına oy kullanma hakkı bile vermeyen dünya tarihi böyle örneklerle dolu.


MUĞLA BİRİNCİ, İZMİR İKİNCİ
Türkiye toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin hayli yüksek olduğu ülkelerden biri. Ama iyi haber, Ege ve İzmir’in toplumsal cinsiyet eşitliğinde başka bölgelerin çok önünde olması. Raporlara göre Türkiye’nin en eşitlikçi ili Muğla. İkinci sırada ise İzmir var. Daha sonra Yalova, İstanbul, Kırklareli, Çanakkale, Sinop, Tunceli, Aydın ve Balıkesir geliyor. Toplumsal cinsiyet eşitliğinin en iyi olduğu ilk 10 ilden 5’inin Ege Bölgesi’nden olması ise ayrıca dikkat çekici.
Toplumsal cinsiyet eşitliği, bireylerin cinsiyet temelli ayrımcılığa uğramadan eşit hak ve imkânlara sahip olarak kamusal ve özel yaşamın her alanında yer alması, görülebilmesi, kararlara katılabilmesi, fırsatları değerlendirebilmesi, güçlenmesi, temsil edilmesi ve kaynaklara erişimi olarak ifade ediliyor.
Bu konudaki araştırma 2014 yılından beri 81 ilde, Türkiye Politik ve Ekonomik Araştırmalar Vakfı (TEPAV) tarafından yapılıyor. İllerdeki toplumsal cinsiyet eşitliğini ölçmek için kadın ve erkeklerin eğitime katılımı, üretim faaliyetine katılımı, siyaset ve ekonomide temsil edilmeleri gibi kriterler kullanılıyor.

SİYASET VE EKONOMİDE CİNSEL EŞİTLİK
Örneğin bir ilde siyaset ve ekonomide kadın ve erkeğin hangi oranlarda temsil edildiğini araştırırken şu verilere bakılıyor:

Yazının Devamını Oku

Turizmde eskiye dönüş 2023’te

İLK aşımı oldum. Uluslararası aşı savaşlarından Türkiye’nin de etkileneceğini düşünüp, sıramın bu kadar erken gelmesini beklemiyordum doğrusu.

 

Ama önceki hafta Urla Devlet Hastanesi’nde sadece 10 dakika bekleyerek aşımı oldum.
Dünyada henüz aşıyla tanışamamış 130 ülke olduğunu düşünürsek Türkiye’de işlerin yolunda gittiğini söyleyebiliriz.
Ancak bütün ülkelere aşı gitmeden salgının ve ekonomik tehlikenin bitmesi mümkün değil.
Örneğin, Ege Bölgesi ve İzmir ekonomisinin nefes borularından biri olan yabancı turist gelişine bakalım.
Avrupa’da aşılanma tahminlerden yavaş gidiyor.
Bu gelişme, yabancı ülkelere seyahatler için aşının ilk bulunduğu aylardaki iyimser havayı kararttı.

2021’DE YABANCI TURİST YOK

Yazının Devamını Oku

Dün, bugün, yarın İzmir

GEÇEN hafta, küllerinden doğan bir devletin yeni yol haritasının çizildiği İzmir İktisat Kongresi’nin 98’inci yılı kutlandı. İzmir’in düşman işgalinden kurtarılmasıyla zafer ilan edilmiş ama tek başına askeri zafer yetmiyor, ekonomik zafer de gerekiyordu.

 


Ekonomik bağımsızlığın yol haritası için 17 Şubat 1923’te çiftçi, tüccar, sanayici, işçileri temsilen toplumun her kesiminden 1135 delege İzmir’de buluştu. Kongrede alınan kararlardan bazıları şunlardı: Hammaddesi yurtiçinde yetişen veya yetiştirilebilen sanayi dalları kurulması. El işçiliği ve küçük imalattan fabrikalara, büyük işletmelere geçilmesi. Sanayinin teşviki ve milli bankaların kurulması. İşçi sendikaları kurulması.
İş Bankası (1924), Sümerbank (1933), Halk Bankası (1938) gibileri bu yol haritasıyla kuruldu. Özel sektörün yetersiz kaldığı demir çelik, kumaş fabrikaları gibi büyük yatırımları devlet yaptı. O zamanlar ekonomik bağımsızlık için İzmir’de alınan kararların ne kadar doğru olduğu bugünkü dünya koşullarında çok daha iyi anlaşılıyor.

BUGÜNÜN İZMİR’İ
Kongre kararlarıyla Türkiye gibi İzmir de adım adım sanayide, tarımda, turizmde büyüdü. Bugün ise metro, İZBAN, hızlı tramvay, İstanbul’u 3.5 saate indiren ulaşım gibi altyapı yatırımlarına sahip. En önemlisi ise kucaklayıcı kültürü, modern yaşam tarzı ile herkesin gelip yaşamak istediği yükselen bir yıldız.
Yakın zamanda depremden sele, hortumdan fırtınaya pek çok doğa felaketi yaşansa da hepsinden yarının İzmir’i için ders çıktı. Örneğin, su baskınlarından Kemeraltı’nı koruyacak ‘Kuşaklama Projesi’ üç ay sonra devreye girecek. Depremlere karşı Gültepe gibi çeşitli semtlerde kentsel dönüşüm hızlanacak. Çok yakında eski gecekondu tepelerinde yaşam kalitesinin yükseldiği modern mahalleler göreceğiz.

YARININ İZMİR’İ

Yazının Devamını Oku

Binalar yeni iklime uymalı

BU köşenin yazıldığı dakikalarda Urla’daki evimin çatısından taş atılıyormuş gibi sesler gelmeye başladı. Sanki birileri evi taş yağmuruna tutmuştu. Hayatımda görmediğim irilikte dolu taneleri, daha doğrusu buz parçaları panjurları, çatıyı dövüyordu. Bir ara gürültü ve yağışın yoğunluğu öyle arttı ki, çatı çökecek sanıp eşimle bodruma inmeye karar verdik. Yaklaşık 15 dakika süren bu afet bize saatler gibi geldi.

 


Daha sonra Çeşme ve Ayvalık’taki hortum haberleri, 10 metre yükselip ters dönen arabalar, Urla Kuşçular’da dolunun seralara verdiği zararların büyüklüğünü görünce felaketin büyüklüğünü daha iyi anladık. Bu yaşıma geldim (65) İzmir’de hortum olduğunu ilk defa duyuyorum. Ama sonunda o da oldu.

PROF. ÇİÇEK’İN UYARISI
Prof. Dr. İhsan Çiçek, Türkiye’nin küresel ısınmadan en fazla etkilenecek ülkelerden biri olacağını söylüyor. Bu, artık daha çok hortumlarla, dolularla karşılaşacağımız anlamına geliyormuş. “Özellikle Ege ve Akdeniz’in suları sıcak olduğu için ve daha da ısındıkça bu olayları sık sık göreceğiz” diyor, Prof. Dr. Çiçek.
Malum sıcak hava yükselir ve soğuk havaya doğru akar. Denizlerden yükselen sıcaklıklar soğuk hava dalgalarıyla karşılaştıkça yeni hortumların nedeni olacak. Prof. Dr. İhsan Çiçek, bu nedenle çok önemli bir uyarı yapıp, “Bundan sonra Ege ve Akdeniz bölgelerinde inşaatlar, binaların çatıları, hortum ve fırtına gibi yeni iklim koşullarına göre yapılmalı. İnşaat mühendisleri bölgenin yeni iklim koşullarına dayanabilecek binalar yapmalı” diyor.
İzmir deprem riski nedeniyle zaten dönüşmek zorunda. Kentsel dönüşümde yeni binalar yapılırken artık yeni iklim koşulları da göz önüne alınmalı. Bundan sonra Ege’de seller, fırtınalar, hortumlarla dolu bir hayat bizi bekliyor.


Yazının Devamını Oku

Selle yaşamayı öğreneceğiz

METEOROLOJİ Genel Müdürlüğü verilerine göre İzmir’de 1938 ile 2019 yılları arasında şubat aylarında ortalama sıcaklık 9.5 derece olmuş.

Bu yıl ise ortalamaların 10 derece üzerinde 18-20 dereceyi gören sıcaklıklar yaşıyoruz. Isıdaki anormal değişimler, hızı 100 kilometreyi bulan lodos fırtınası ve gökyüzünün delinip 1 aylık yağmuru birkaç saatte İzmir’in üzerine boşaltan doğa felaketlerinin temel nedeni.
Ama alışmamız gerek. Küresel ısınma bütün dünyayı olduğu gibi İzmir’i de pençesine aldı. Önceleri 5-10 yılda bir yaşanan büyük sel felaketlerini, orman yangınlarını, kuraklıkları, zeytin, üzüm, bal ve bilumum gıda ürünlerindeki kıtlıkları artık her yıl yaşamaya alışmamız gerek.

KÜRESEL ISINMANIN AŞISI YOK
Kovid-19’un bile aşısı bulunup çıkış yolu açıldı. Bilim insanlarına göre ekim–kasım ayına kadar Türkiye’de hayat normale dönecek. Ama küresel ısınmadan korunmanın aşısı yok. Tek aşı ülkelerin işbirliği ile küresel ısınmaya neden olan gaz salınımını azaltmak. Kömür başta olmak üzere fosil yakıtları kullanmamak. Rüzgara, güneş enerjisine, mazotlu-benzinli yerine elektrikli otomobillere dönmek, sanayide küresel ısınmayı artıran kimyasalları kullanmamak.
Bazıları küresel ısınma sonucu 2035’te şu olacak 2050’de bu olacak gibi senaryolara bakıp, “Daha çok var, şimdi bana zararı yok” diye düşünüyor. Ama geçen hafta yaşanan sel, felaketin çoktan başladığını gösterdi. Küresel ısınmanın vereceği zararlar 20-30 yıl sonra bir günde gelmeyecek. Her yıl, her gün daha önce görmediğimiz ölçüde sel, fırtına, kuraklık gibi doğa olaylarıyla karşımıza çıkacak. Gelecek için yazılan senaryolar adım adım gerçekleşerek. O tarihler geldiğinde dünya zaten yaşanılamaz hale gelmiş olacak.

DENİZLER ÇOK HIZLI YÜKSELİYOR
Geçen hafta Ocean Science dergisinde yayımlanan rapora göre okyanusların seviyelerinin yükselme hızı en kötümser tahminlerden bile fazla. Dünya nüfusunun üçte ikisi deniz kıyılarında yaşıyor. Hızla yükselen denizlerin kıyı kentlerini, trilyonlarca dolar değerindeki mülkleri sel, süper fırtınalar, dev gel-git felaketleriyle karşı karşıya bırakması bekleniyor. Suların yükselmesinin önceki tahminlere uygun hale gelebilmesi için, atmosfere 200 milyar metreküp daha az karbon bırakılması gerekiyormuş. Bu rakam ise dünyadan atmosfere salınan 5 yıllık karbon miktarına eş.

KEMERALTI NEDEN SİGORTALANMIYOR

Yazının Devamını Oku
YAZARIN DİĞER YAZILARI