Tarlada elektrik kovalamaca

Bir tarafta demir karyola ile ısıtılan ahırlar ve ısıtıcılar sayesinde 24 saat sıcak suyun eksik olmadığı kuyular, sıcak sularla sulanan tarlalar... Diğer tarafta uzaktan kumandalı özel sayaçlar, uydu görüntüleri, dronlar ve yapay zekâ...

Elektrik dağıtım şirketleriyle kaçak elektrik kullanıcıları arasında yıllardır süren bir kovalamaca var. Teknoloji geliştikçe şirketler daha çok sayıda yöntem ile önlem almaya çalışıyor, kaçak elektrikçiler ise zihni sinir yöntemlerle meydan okumaya devam ediyor.

Geçtiğimiz günlerde Dicle Elektrik’in davetlisi olarak Eksim Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ebubekir Tivnikli ile bir araya geldiğimizde de söz döndü dolaştı kayıp-kaçak işine geldi.

800 METREDEN SU

Eksim Holding bünyesine geçen ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yer alan 6 ildeki (Diyarbakır, Şanlıurfa, Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) elektrik dağıtım faaliyetini üstlenen Dicle Elektrik, 6.5 milyon nüfuslu bölgede 2.5 milyon aboneye hizmet veriyor.

Bu bölgenin kayıp-kaçakta dünya şampiyonu olduğunu öne süren Tivnikli, “Pamuk ve mısır ekimi yapan çiftçiler 800 metre derinden su çekiyor. Bunu kaçak elektrikle yapıyor. Tarımsal sulama yapan bir çiftçi yılda 250 bin kilovatsaat elektrik tüketiyor. Bu da 100 hanenin tüketimine denk” diye konuştu.

MISIR EKİMİ DOLUDİZGİN

Teşvik bulunmamasına rağmen mısır ekiminin devam ettiğini söyleyen Tivnikli, “Tarımsal sulama o kadar çok elektrik çekiyor ki şebeke çöküyor. Bu yüzden Avrupa, Enterkonnekte sisteminden çıkarmak istedi; şebekedeki dalgalanmadan dolayı. Mısır tarımı en büyük sorun. Çok fazla su istiyor ve enerji çekiyor. Devlet mısırı bu bölgede desteklemiyor. Ama bu mısır ekimini durdurmuyor. Çünkü kaçak elektrikle sulama yapıyorlar. Tarımsal sulama yapan bir çiftçinin yıllık tüketimi 250 bin kilovatsaat. Bu da 1 milyon liralık faturaya yani 100 hanenin elektrik bedeline denk. Çiftçi bu bedeli ödemiyor. Bazen kaçak elektriği tespit ederken gündem oluyoruz. Ama bu dayağı hepimiz için yiyoruz” dedi.

Kaçak elektrikle mücadele kapsamında özel sayaç tasarladıklarını ve bu sayaçla uzaktan kontrol sağlayabildiklerini belirten Tivnikli, “Uydu görüntüleri, dron destekli saha taramaları, yapay zekâ ve uzaktan sayaç yönetimi sistemleriyle kaçak kullanım tespiti yapıyor” dedi. Tivnikli, “Yılda iki kez panosunu değiştirdiğimiz apartman var. Aşırı enerji çekiminden dolayı yılda 1000 trafomuz yanıyor. Yine kablolar da yanıyor” diye konuştu.

40 MİLYARLIK ALACAK VAR

Özelleştirme sonrasındaki 13 yılda özellikle kayıp-kaçakta önemli mesafe kat ettiklerini belirten Ebubekir Tivnikli, “Devraldığımızda bölgedeki kayıp kaçak oranı yüzde 80’lerdeydi. Yatırımlarla ve denetimlerle bu oranı yüzde 35’lere kadar düşürdük. Sanırım Türkiye’nin en büyük alacaklı şirketiyiz. 35-40 milyar lira arası alacağımız var. Bu parayı tahsil edebilirsek önemli kısmı zaten devletin payı. En büyük problemimiz tarımsal sulama. Kar yağdığında bile kaçak elektrikle kuyudaki suyu ısıtıp, tarla sulayanlar var. Kaçakla mücadeleyle yılda 2.5 Atatürk Barajı kadar tasarruf sağladık. Devam eden kayıp-kaçağın parasını hepimiz ödüyoruz” dedi.

YAKALANAN DA ÖDEMİYOR

EN YÜKSEK ikinci dağıtım bölgesi olduklarını belirten Ebubekir Tivnikli, “Birincisi İstanbul Avrupa yakası. Üçüncüsü Toroslar. Bizle benzer nüfusa sahip olan dağıtım bölgesine baktığımızda yarımız kadar tüketimi var” dedi. 2025’teki 25 milyar kilovatsaat tüketimin yaklaşık 8.5 milyar kilovatsaatinin tarım kaynaklı olduğunu vurgulayan Tivnikli, “Bunun da 5 milyar kilovatsaati kaçak enerji. 3.5 milyarını yakalıyoruz ve faturalandırıyoruz. Ama faturaları da tahsil etmek zor” diye konuştu.

DİCLE VE EKSİM ENERJİ HALKA AÇILABİLİR

ABDULLAH Tivnikli ve Fahreddin Tivnikli tarafından kurulan Eksim Holding 40’ıncı yılını kutluyor. Ebubekir Tivnikli, yatırım planlarını şöyle açıkladı: “Gıda grubunda Eksun, Sinangil ve Aslı markalarıyla faaliyet gösteriyoruz. Dicle’de veya Eksim Enerji’de halka arz düşünebiliriz. Satın alma gibi fırsatlara, savunma ve fintek gibi farklı sektörlere de bakıyoruz.”