MAYDAY... MAYDAY... Amatör denizciler zorda

Muğla’nın Bodrum ilçesinde, kaçak tekne bağlama faaliyetlerine yönelik yürütülen kaldırma ve yıkım çalışmaları ikinci gününde devam ederken, 60 tekneye izinsiz kıyıya bağlama yaptıkları gerekçesiyle 1.5 milyon lira cezai işlem uygulandı. 

Bodrum’da kaçak tekne bağlama faaliyetlerine yönelik yürütülen çalışmalar kapsamında 90 tekne yediemin deposuna çekildi. 

Bodrum Kaymakamlığı koordinesinde Bodrum Belediyesi, Muğla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Bodrum Milli Emlak Müdürlüğü ve Bodrum Bölge Liman Başkanlığı işbirliğiyle Gümbet Dolgu Alanı’nda atıl durumda bulunan tekneler ile izinsiz olarak kurulan iskelelerin kaldırma çalışmaları sürüyor. 

Denetimlerde izinsiz yüzer iskeleler ile sabit iskelelere kazıkla bağlanan tekneler hedef alındı. Bazı tekne sahipleri araç ve vinç yardımıyla teknelerini kendi imkânlarıyla bölgeden çıkardı. Sahibi tespit edilemeyen teknelerin ise yediemin deposuna götürüleceği bildirildi. Ayrıca karada uzun süredir atıl halde bulunan bazı tekneler, iş makineleriyle parçalanarak alandan çıkarıldı.

İzmir’in Karaburun ilçesinde etkili olan fırtına ve sağanak yağış, kıyı bölgesinde olumsuz durumlar yarattı. Özellikle Mordoğan Mahallesi’nde dalga boyunun yükselmesiyle bazı teknelerin batmasına neden oldu.Anlayacağınız, bu ara amatör denizcilerin teknelerine ne karada ne denizde rahat yok. Hani derler ya ‘teknen mi var derdin var’, tam da öyle.

YER BULUNSA FÄ°YAT PAHALI

Tekneleri yazın bağlayacak yer bulmak zor. Marina sayısı kapasitenin çok altında. Olanı da büyük oranda lüks, büyük tekneler kaplamış durumda. Rusya, Ukrayna vs yurtdışından gelen tekneler bizim küçük teknelerin marinalardan kovulmasına neden olmuş. Yer bulsanız fiyat çok pahalı. Arz sınırlı, talep yüksek. Türkiye’nin kıyı uzunluğu çok fazla ama marina kapasitesi sınırlı. Özellikle Yalıkavak Marina, Göcek Marina, Çeşme Marina gibi lokasyonlarda talep, arzın üzerinde. Yeni marina yapmak, ÇED süreçleri, kıyı mevzuatı, turizm-çevre dengesi, yüksek yatırım maliyeti gibi nedenlerle çok zor. Arz artmayınca fiyat yukarı gidiyor.

‘Karaya çekme’ (dry dock) ya da ‘balıkçı barınağı gibi alternatifler var’ diyebilirsiniz. Karada da yer bulmak zor. Güvenlik sınırlı, hizmet kalitesi düşük. Balıkçı barınaklarında zaten yer yok, olsa bile uzun uzun süreli bağlama zor. Bu yüzden marina talebi yüksek kalıyor.

Amatör denizciler çareyi buldukları yerlere demirlemede gelişi güzel tonoz atmada ya da karada boş buldukları alanları işgal etmekte buluyor. Tam bir düzensizlik, karmaşa hakim. Görüntü kirliliği, denizlerin pisletilmesi de cabası...

Bu durumu gidermek elbette mümkün. Ancak bunu yapmanın yolu bence elde ceza makbuzu önde çekici, kepçe değil. Önce hem denizde hem karada teknelerin bağlaması, kışlaması için alternatifler geliştirilmeli. Hem de hızlıca. Üstelik bu hizmetlerin amatör denizciliği destekleyecek şekilde ele alınması da çok önemli.

NE YAPILABÄ°LÄ°R?

Şu anda denizde ve karada tam bir tekne kovalamacası yaşanıyor. Peki, nereye gidecek bu tekneler? Sorun sadece Bodrum ve civarının sorunu değil; Akdeniz’in, Marmara’nın Karadeniz’in de sorunu.  Peki ne yapılabilir? Mesela Amatör Denizci Barınakları yapılabilir. Fırtınalardan koruyucu mendireklerin olduğu, teknelerin bağlanacağı padokların bulunduğu elektrik, WC, market vs hizmetlerin verildiği, lüks olmayan, medeni cep limanları; ama ulaşılabilir fiyata...

Amatör denizci ‘karapark’ları da yapılabilir. Bence bu görevi belediyeler seve seve üstlenir. Vince gerek yok, elektrikli çekicilerle atçek yapılabilir. Hollanda bunu binlerce kanal teknesi için yapıyor. Tekneler düzenli bir şekilde bu karaparklarına çekilir. Hem belediyelere kaynak yaratılır hem de tekne sahipleri büyük bir dertten kurtulur.

Sonrasında kurallar katılaştırılır, cezalar artırılır, uymayan tekneler de denizde, karada o zaman kovalanır. Alternatif yaratmadan kovalamaya girişmek bence haksızlık. Unutmayalım, amatör denizcilik ayrıca on binlerce kişi için iş alanı demek. Bu konuda tüm kuruluşların bir araya gelip konuyu topyekun etraflıca ele almasında fayda var.

Bu konuyu takip etmeye devam edeceğim. Görüş ve önerilerinizi bekliyorum.