Ramazan Özdemir

Ameliyatsız kalp kapak tedavi yöntemi

10 Şubat 2021
Mitral kapak, akciğerlerde temizlenerek kalbe dönen kanın vücuda dağıtılmasında rol oynayan kalp kapakçıklarından biridir. Sağlıklı bireylerde, temizlenmiş kanın vücuda pompalanması esnasında mitral kapak kapanarak, kanın akciğerlere geri kaçışını engeller.

Ancak ileri yaş, koroner arter hastalığı, hipertansiyon, kalp yetmezliği, böbrek yetmezliği gibi çeşitli sebeplerle mitral kapak zaman içinde işlevini kaybedebilmektedir. Bu durum, kanın akciğerlere geri kaçmasına neden olur, buna “mitral yetmezlik” denir. Hafif düzeyde hastada herhangi belirtiye sebep olmazken, ilerledikçe nefes darlığı, egzersiz kapasitesinde azalma, çabuk yorulma, geceleri nefes açlığıyla uyanma, çarpıntı gibi belirtiler görülebilir. Bu durumda ilaçlarla şikâyetler kontrol altına alınabilse de, kapakçıktaki yapısal bozulmayı doğrudan düzeltebilecek herhangi bir ilaç yoktur. Kapak fonksiyon bozukluğu ilerledikçe, hasta ilaçlara yanıtsız kalabilir, kalbin yapısı bozulur ve kalp genişler, ritim bozukluğu ve en sonunda kalp yetmezliği gelişebilir. 75 yaş ve üzerindeki her 10 kişiden birinde orta veya ileri derecede mitral yetmezlik görülmektedir ve özellikle ileri yaş toplumdaki görülme sıklığının yüksek olması, mitral yetmezliği önemli bir toplum sağlığı problemi haline getirir.

Kapakçıkları doğrudan düzeltebilecek tek tedavi, cerrahi tamir veya kapak değişimidir ve ilaçlara rağmen şikâyetlerinde iyileşme olmayan veya kalbin yapısında ve pompa fonksiyonunda olumsuz değişiklikler başlamış olan hastalardaki klasik tedavi yöntemidir. Ne var ki, cerrahi kapak tamiri/değişimi, açık kalp ameliyatının risklerini de beraberinde getirir. Göğüs kemiğinin kesilmesi, kalbin durdurularak dışarıdan bir yapay pompa sistemi ile dolaşımın sağlanması gibi oldukça meşakkatli prosedürler; genel anestezinin taşıdığı riskler; ameliyat sonrasında uzun bir hastane yatışı ve iyileşme süreci, açık kalp ameliyatının olumsuz yönlerinden birkaçıdır. Ameliyatın beraberinde getirdiği bu zorlu süreç; yaşlı, düşkün, diyabet ve akciğer hastalığı gibi yandaş hastalıkları olan hasta grubunun ameliyatı kaldıramaması ile sonuçlanmaktadır. Alternatif bir yöntemin yokluğunda, açık kalp ameliyatını kaldıramayacak bu hasta grubu, yoğun ilaç tedavisi ile takip edilmekte, kaçınılmaz son olan kalp yetersizliğine doğru adım adım ilerlemektedir.

“Mitraclip” veya “Transkateter Mitral Kapak Tamiri” (Anjiografik yolla damardan girilerek uygulanan), mitral kapağı, açık kalp ameliyatına veya herhangi bir kesiğe gerek olmadan basitçe tamir edebilen bir sistemdir. Mandal veya klipse benzeyen, polyester kaplı küçük metal bir cihaz olan Mitraclip, kasıktaki geniş bir toplardamardan, “kateter” olarak adlandırılan ince bir tüp vasıtası ile kalbe ulaştırılır; bu işlem kalp çalışıyorken yapılır, kalbin durdurulmasını gerektirmez. Farklı kapaklara uyum sağlaması için 4 farklı boyutu mevcuttur. Kan kaçışına neden olan fonksiyonu bozulmuş mitral kapak uçlarına yerleştirilerek, kapak uçlarının birbirine yaklaştırılması ve bu şekilde kan kaçağının azaltılması prensibine dayanır.

Boyutları 1 kuruştan daha küçük olan bu sistem, minimal invaziv, kateter bazlı bir işlem ile kapak tamirine olanak tanımasıyla, açık kalp ameliyatı olamayacak hasta grubunda önemli bir tedavi alternatifi olarak kullanıma girmiştir. İşlem yaklaşık 1-3 saat sürer ve hastalar genelde 1-3 gün içinde taburcu olarak günlük yaşamlarına dönebilirler. Çoğu hastada, kapakçık kaçağına bağlı şikayetler ve yaşam kalitesi işlemden hemen sonra iyileşme gösterir. 16 yıldan uzun süredir güvenle uygulanan ve dünya çapında 100.000’den fazla hastaya uygulanan bu işlem sonrası, hastaların hastaneye yatış sayıları, şikayetleri ve ölüm riskleri, sadece ilaç tedavisi aldıkları döneme göre belirgin olarak azalmaktadır.

Mitraclip işlemi, ileri derece mitral yetmezliği olan ve kapak yapısı işlem için elverişli olan, açık kalp ameliyatı olamayacak çoğu hasta için uygun bir alternatiftir. Mitraclip’in uygun olmadığı hasta grupları:

Sonuç olarak, açık kalp ameliyatını kaldıramayacak yüksek riskli hasta grubunun fayda gördüğü ve bu hastalara kaderlerine terk edilmek yerine alternatif bir çözüm sunan, çağımızın en önemli teknolojik gelişmelerinden biri olan Mitraclip, oldukça umut verici bir tedavi alternatifidir.

Yazının Devamını Oku

Kalp hastaları aşı olmalı mı?

25 Ocak 2021
Aşılar virüs ve bakterilere karşı kişisel bağışıklık oluşturarak kişilerin enfeksiyona yakalanma riskini azaltır veya enfeksiyona yakalanmanız durumunda hastalığın daha hafif seyretmesini sağlar. İlaçlarla karşılaştırıldığında; ilaçlar yalnızca hastalığı iyileştirirken, aşılar hastalığın kişiden kişiye bulaşma riskini önler ve hastalığın ortadan kalkmasını sağlar

Aşı, toplum sağlığını etkileyen mikrobik enfeksiyonlara karşı insanlığın en önemli silahlarından biridir ve aşı uygulanması ile suçiçeği, kabakulak, difteri gibi birçok hastalık ortadan kalkmış veya hafif seyretmesi sağlanmıştır. Böylelikle salgınlar ortadan kalkınca geçmişle kıyaslandığında insan ömrünün uzadığını görebiliriz.

COVID-19 için bir kaç farklı tür aşı geliştirildi

Bu aşıların tümü vücudun bağışıklık sistemine, COVID-19’a neden olan virüsü güvenli bir şekilde tanıtmayı ve yok etmeyi öğretecek şekilde tasarlanmıştır. Hastalığa neden olmayan ancak bağışıklık yanıtı oluşturan etkisizleştirilmiş-zayıflatılmış virüs içeren aşılar (İnaktif aşılar), güvenli bağışıklık yanıtı oluşturmak için COVID-19 virüsünün RNA parçacıklarını taşıyan hastalık yapıcı etkisi olmayan virüslerin kullanıldığı vektör aşıları vs.

Peki, bu aşıların koruyuculuk oranları farklı mıdır?

Koruyuculuk oranlarında farklılık olsa bile (hasta grupları, hasta sayısı farklılıkları vs.) %50 koruyuculuk oranlarında bile her iki kişiden birinde hastalık olmayacağı anlamına gelir.

Yüksek risk grubuna giren kişiler mutlaka aşılanmalı ve bağışık hale getirilmelidir. Bunların başında, kalp damar hastalığı, hipertansiyon, diyabet, böbrek yetmezliği, kronik akciğer hastalığı, karaciğer hastalığı, kanser hastaları, nakil hastaları gibi enfeksiyona yatkın olan ve en ölümcül grup gelmektedir.

Sağlık Bakanlığının COVID-19 aşısı için öncelikle aşılanması gereken grup olarak ileri yaş ve kronik hastalığı olanları belirlemiş ve sağlık çalışanları, sonrasında da risk grupları aşılanacaktır. Bu kişilerin aşı olmasında, sağlıklı kişilerde oluşabilecek yan etkiler dışında herhangi bir yan etki yoktur. Sadece aşının kendisinin oluşturduğu, alerjik reaksiyonlar gibi yan etkiler olabilir.

Amerikan Kalp Cemiyeti kalp hastaları veya kalp hastalığı risk faktörleri (Hipertansiyon, diyabet vs.) olan yüksek risk grubundaki kişilerin hemen aşı olmasını önermekte, aynı önerileri kalp krizi veya inme geçiren hastalar için de önermektedir.

Yazının Devamını Oku

Kalp kapağı değişiminde ameliyatsız yöntem: TAVI

31 Aralık 2020
Aort kapağı, vücuda kanı pompalayan sol karıncık (sol ventrikül) ile kalpten ayrılan ana atardamar (aort damarı) arasında bulunan kalp kapağıdır. Normal aort kapağı yarım ay şeklinde üç yaprakçıktan oluşmakta ve kalbin her kasılması (sistol) sırasında açılarak kanın ana atardamara (aort) geçmesine izin vermekte, hemen ardından kapanarak gönderilen kanın geri gelmesini engellemektedir. Ancak yaş ilerlemesiyle birlikte bu kapakta kireçlenme başlar ve yapısı bozulur. Dolayısıyla kapakta daralma meydana gelir. Yine çocuklukta geçirilen akut romatizmal ateş hastalığı veya doğuştan var olan kapağın yapısal bozukluklarına (biküspid aort) bağlı olarak daha erken yaşlarda da aort kapak darlığı gelişebilmektedir.

Aort darlığı yaşlılıkta en sık görülen kapak hastalığıdır. Aslında bir yaşlılık hastalığı olan aort darlığı 75 yaş üstü kişilerde yüzde 3 civarında, 85 yaş üstü kişilerde ise yüzde 5 civarında görülmektedir.

Kapak alanındaki daralmadan dolayı kalpten ana atardamara (aort) atılan kan miktarı belirgin olarak azalır. Sol kalp önündeki ciddi darlığı aşmak ve vücuda kan pompalayabilmek için zaman içinde giderek kalınlaşır. Ancak kalp kasındaki kalınlaşma, kalbin gevşeme kabiliyetini (diastol) azaltır; kalp içi basınç artar, akciğerlerden temizlenmiş olan kan rahat olarak sol kalbe gelemez ve akciğer damarının basıncı artmaya başlar.

Hastalar nefes darlığı, çarpıntı, göğüs ağrısı, bayılma gibi yakınmalarla hastaneye başvururlar. Bu hastalarda ayrıca ani kalp ölümleri de görülebilmektedir.

Aort darlığı hastalarında göğüs ağrısı başladıysa yüzde 50’si 5 yıl içinde, bayılmalar başladı ise yüzde 50’si 3 yıl içinde, kalp yetmezliği başladıysa da yüzde 50’si 2 yıl içinde kaybedilmektedir. Dolayısıyla aort darlığı sinsi bir hastalık olup, bu şikayetler başladığında acilen tedavi gerektirmektedir.

Hastalığın tanısı ekokardiyografi (kalp ultrasonografisi) ile konmaktadır. Bu yöntemle kapaktaki darlık derecesi, kapağın yapısı, sol karıncık (ventrikül), ana atardamar (aort damarı) arasındaki basınç farkı, kalbin kasılma derecesi ölçülür ve tedavi şekli belirlenir.

Aort darlığının giderilmesinde ilaçla tedavi mümkün müdür?

Hayır. Ancak kalp yetmezliği gibi durumlar oluşmuş ise septomatik dediğimiz şikayetlerin azaltılmasına yönelik diuretik (idrar sökücü), b-bloker gibi çarpıntı giderici ilaçlar kullanılabilir. Ancak bunların hiçbiri kapaktaki darlığı giderici tedavi değildir.

Aort darlığında ana tedavi daralmış olan kapağın değiştirilmesidir. Günümüzde ciddi aort kapak darlığında iki tedavi yöntemi kullanılmaktadır:

Yazının Devamını Oku

Covid-19 kalp hastalarını nasıl etkiler?

14 Aralık 2020
Oldukça bulaşıcı bir enfeksiyon olan COVID-19 özellikle damlacıklar ve doğrudan temas yoluyla yayılır. Ortalama inkübasyon süresi 5,5 gündür. Ancak 14 güne kadar uzayabileceği bilinmektedir.

Hastalık belirtileri genellikle ilk 11–12 gün içinde ortaya çıkar. Semptomatik olgularda en sık belirti ateş, yorgunluk, kas ağrısı, boğaz ağrısı ve kuru öksürük; daha az sıklıkla bulantı-kusma ve diyaredir.  Hastane yatışlarının başlıca (%91) nedeni pnömoni, %3.4 olguda akut solunum sıkıntısı sendromu ve %1.1 olguda şok tablosudur. Hastaneye yatırılan kişilerde, hastalık belirtilerinin başlangıcından hastaneden çıkarılmaya kadar geçen medyan süre 22 gündür. İnvazif mekanik ventilasyon gerektiren hastalarda mortalite oldukça yüksek ve belirtilerin başlamasından ölüme kadar geçen süre medyan 14 gündür.

Yaşlılar, hipertansiyon, kalp ve damar hastalıkları, diyabet gibi altta yatan tıbbi sorunları olanlarda ölüm olasılığı daha yüksektir.

Peki, bu virüsün bu kadar ölümcül olmasının sebebi nedir?

Yapılan çalışmalarda bu virüsün vücuda girdiğinde bir yandan pıhtılaşma sistemini harekete geçirdiği diğer yandan damar endotelini (iç yüzeyi) bozarak hem arter (atar damar) ve hem de venlerde (toplar damar) pıhtılaşmaya neden olduğu ve bu pıhtıların damarları tıkayarak (akciğer, kalp, beyin, böbrek vs.) ölüm oranını artırdığı gösterilmiştir.

Görüldüğü gibi hastalık yalnızca akciğerleri değil vücudun tüm organlarını etkilemektedir.

Koronavirüs kalbi nasıl etkiler?

1-Miyokardit dediğimiz kalp kasını tutarak kalp yetmezliğine neden olur veya mevcut olan kalp yetmezliğini kötüleştirebilir,

2- Koroner damarların (kalbi besleyen damarlar) iç yüzeyini bozarak kalp krizine neden olabilir,

Yazının Devamını Oku