"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Koronada pandemi riski var mı

Çin’de ortaya çıkan ve tüm dünyada 2 bin 700’den fazla ölüme neden olan yeni tip koronavirüse (Kovid-19) dair bilinmesi gereken ne varsa sizler için derledik.

Koronada pandemi riski var mı

ÜZÜLEREK belirteyim: Koronavirüs de bu virüsten kaynaklanan ve Kovid-19 adı verilen hastalık da pek çok doktor gibi beni de yanılttı. Gelişmelere bakılırsa şimdilik 40’dan fazla ülkede görülen bu salgın, bir süre sonra “tüm dünyayı ilgilendiren” bir bulaşıcı/salgın hastalık kategorisine bile girebilir. Virüsün dış ortama aşırı dayanıklı olması, inkubasyon yani kuluçka süresinin uzunluğu ve bulaşıcılık (enfeksiyozite) kabiliyetinin yüksekliği hastalığın beklenenden daha hızlı yayılmasının ve çok sayıda insanının hayatını sonlandırmasının en önemli sebepleri. Tehlike özellikle yaşlı ve düşkün insanlar için çok ciddi. Kanaatimce bizde de alınan önlemler önümüzdeki günlerde daha da sıkılaştırılacak, koruyucu tedbirler muhtemelen “kırmızı kategoriye” çıkarılacak. Bizim için şimdilik sadece “dikkatli olmak” yetiyor. Zira henüz hiçbir vatandaşımızda bu virüs ve buna bağlı Kovid-19 hastalığı teşhis edilmedi.

PANDEMİ: Tüm dünyayı ilgilendiren bulaşıcı salgın hastalığa verilen genel ad.

BİR TEŞEKKÜR: SAĞLIK BAKANLIĞI ÇOK BAŞARILI İŞLEM YAPTI

KORONAVİRÜS meselesinde henüz hiçbir hastamızın olmaması çok sevindirici. Bunda gerekli önlemleri vaktinde alan, etkili uygulayan ve bilim kurulu oluşturup danışmanlık meselesini öne çıkaran Sağlık Bakanlığı’nın payı çok büyük. Teşekkürler...

Koronada pandemi riski var mı

BİR BİLGİ: BİR SORUNA NE ZAMAN ‘PANDEMİ’ DENİR

BİLELİM ki koronavirüs tehdidi, yani Kovid-19 denilen hastalık henüz “pandemi” düzeyinde değil. Peki, pandemi ne demek? Anlamı, önemi ne? Pandemi sözcüğü “dünyanın pek çok farklı yerinde eşzamanlı olarak hızla yayılan ve çok sayıda insanı tehdit eden bulaşıcı bir hastalığın mevcudiyeti halinde” kullanılıyor. Eğer bir bulaşıcı hastalık “yeni ve farklı bir virüs ile oluşuyor, insandan insana çok kolay bulaşabiliyorsa” işte o zaman tehdit önemsenmeye başlıyor. Bir salgına pandemi denilip denilmeyeceğine Dünya Sağlık Örgütü karar verebiliyor. İyi haber şimdilik şu: Dünya Sağlık Örgütü yetkilileri pandemi ilanı için henüz erken olduğu görüşündeler.

Koronada pandemi riski var mı

KÖTÜ HABER: KULUÇKA SÜRESİ UZUN

KORONAVİRÜSÜN “kuluçka dönemi”, yani mikrobun kapıldığından hastalığın ortaya çıkmasına kadar geçen süre için ortalama 14 gün deniyor. Ne var ki bazı uzmanlar, bu sürenin 24 güne kadar uzamasının mümkün olabileceği görüşündeler. Hatta bazı kişiler hiç hastalanma belirtisi göstermeden, yani hiç hastalanmadan da bu virüsü yayabiliyor. Kısacası tedbirli olmak, koruyucu önlemleri dikkatle uygulamak şart!

NOT EDİN: BELİRTİLERİ NELER

ÖKSÜRÜK ve hapşırma önemli işaretler. Ateş genelde hep var. Baş ağrısı, nefes darlığı da işin ciddiyetini gösteren belirtiler. Genelde ilk belirti ateş. Bunu kuru bir öksürük izliyor. Soğuk algınlığı ve gripte sık görülen burun/boğaz sıkıntısı burada pek görülmüyor. Nefes darlığı en önemli ve tehlikeli belirti, “Acil tıbbi müdahale gerekiyor” anlamına geliyor. 

Koronada pandemi riski var mı

BİR TEKRAR: KORONAVİRÜS ÖNLEMLERİ

Ellerinizi en geç iki saat ara ile bol su ve sabunla en az 30 saniye iyice ovarak yıkayınız.

Şüpheli yerlerde yıkamayı takiben musluk kapatmada ve kapı-açma kapamada temiz bir kâğıt peçete kullanınız.

Okul dönüşü çocuklarınıza el, yüz ve mümkünse beden temizliği (tüm duş) yaptırınız.

El sıkma ve öpüşme şeklindeki selamlaşmalardan sakınınız.

Ateş, öksürük, aksırığı olanlarla temastan sakınınız, temas halinden hemen sonra ellerinizi iyice yıkayınız.

Günde 4-5 kez tuzlu su ile gargara yapmayı deneyiniz.

Evinizi (işyerinizi, okulu, sınıfı) sık sık havalandırınız.

Ateş, boğaz ağrısı, öksürük, nefes darlığı, yorgunluk gibi ortak belirtilerde acil yardım için Sağlık Bakanlığı’ndan (112) yardım isteyiniz.

Beslenme, düzenli uyku, kişisel hijyen konularında çok daha duyarlı ve dikkatli davranınız.

Ateşi, öksürüğü, boğaz ağrısı olan çocukları okula yollamayınız. Sizde aynı işaretlerden varsa işe gitmeyiniz, istirahat ediniz ve çevrenizi bulaşma konusunda uyarınız.

Bağışıklık gücünüzü azaltabilecek ilaçlardan, takviyeler ve girişimlerden uzak durunuz.

Çiğ gıdaları dikkatli tüketiniz.

Hayvansal besinleri pişirmeden yemeyiniz.

Koronada pandemi riski var mı

HATIRLATMA: YAŞLILARA DİKKAT EDİN

YAŞLI ve düşkün kişiler, KOAH hastaları, genel organ yetmezliği olanlar, bağışıklık sistemi kötü durumdakilerin hastalığı ağır geçirdikleri kesin. Normalde hastaların yüzde 80’i hastalığı hafif belirtilerle atlatıyor, yüzde 15 kadarı ise ciddi sorunlar yaşıyor, yüzde 5’lik bir grup ise çok ağır bir seyirle süreci geçiriyor. Ölüm oranı yüzde 1-2 arasında değişiyor.

ESAS BİLGİ: AŞISI VEYA TEDAVİSİ VAR MI

AŞISI halen yok. Kesin etkili bir ilaca da sahip değiliz. Genel bakım önlemleri, bedeni güçlendiren tedbirler ve solunum yolundaki sorunlara destek tedavisi uygulanabiliyor.

Koronada pandemi riski var mı

X
YAZARIN DİĞER YAZILARI