"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Bademden vazgeçmeyin

Badem en mühim, faydalı, zengin atıştırmalıklardan biri. Peki neden? Badem arginin, protein ve kalsiyum deposu da ondan. Detaylara gelince...

Arginin son yılların popüler moleküllerinden biri. Kalp damar sağlığından cinsel performansa, kan şekeri ayarından insülin direncine, bellek sağlamlığından iltihabi süreçleri baskılamaya kadar pek çok alanda anahtar görevler üstlenen önemli bir madde.

Badem, arginin zenginliği bakımından yerfıstığından sonra ikinci sırada.

Bademin mineral gücü de çok fazla. Demiri, magnezyumu, kalsiyumu bol. Vitamin yapısı da önemsenecek düzeyde.

Bademin dışını saran ince kahverengi kırmızımsı zar ise resveratrol zengini. Yani “ömür uzatan” resveratrol sadece siyah üzümün çekirdek ve kabuğunda bulunmuyor, bademde de var.

Badem, biotin (saçlara ve tırnaklara bayram yaptırır), riboflavin ve E vitamininden oldukça zengin.

Önemli bir özelliği de şu: Mükemmel bir bitkisel protein kaynağı. Ağırlığının yüzde 20’si protein. Bu, dörtte bir su bardağı bademde 7-8 gram kadar bitkisel proteinin varlığı anlamına geliyor.

Bir yumurtada 6 gram hayvansal protein olduğu düşünülürse, bademin protein değeri daha bir öne çıkıyor.

Son bir faydasını daha hatırlatalım: Bademin kabuğu (badem içini kaplayan kahverengi ince zar) polifenollerden, özellikle de resveratrolden zengin mi zengin. Bilindiği gibi resveratrol ve diğer polifenoller yaşlandırıcı/paslandırıcı serbest radikalleri yok edebilen en önemli doğal savaşçılar.

Bu nedenle bademin dışındaki o ince kabuğu lütfen soyup atmayın ve bademi kavurarak polifenol içeriğini yok etmeyin.

BİR UYARI

Sarımsağın hakkını verin

Sarımsak yalnızca mükemmel bir lezzet değil, aynı zamanda doğal bir eczane gibidir. İçindeki olağanüstü tabii moleküller sayesinde birçok “sağlıklı işe” aynı anda kalıcı imzalar atar!

Sarımsak, mesela bir tansiyon ilacı değildir ama tansiyonunuz yüksekse onu bir miktar düşürür.  Trigliserid ve kolesterolünüz fazlaysa onu da az çok dengeler.

Bitmedi! Kan şekerinizi makul hudutlar içinde tutmanıza yardım eder.

Sarımsağın başka sağlık marifetleri de var: Yüzyıllardır mikroplara karşı güçlü bir savunma bariyeri oluşturduğu da iyi bilinir. Zaten bu nedenle halk arasında “Rus antibiyotiği” olarak isimlendirilir.

Peki, bu mükemmel doğal destekten en doğru faydalanma yolu hangisidir?

Sarımsak uzmanları (!) diyor ki: Sarımsağı mümkün olduğu kadar doğal haliyle, pişirmeden ve taze taze yiyin. Sadece yemeklerinize değil, salatalarınıza, cacığınıza ezilmiş halini de sık sık ilave edin. Gerçi biraz ağır bir koku yayılacak etrafınıza ama eh onu da idare edin.

İYİ BİLGİ

Kabak çekirdeğinde bakın neler var

Kabak çekirdeği yüksek kalori içeriği dışında mükemmel bir atıştırmalık. Lezzetli ve besleyici. Aynı zamanda tok da tutuyor.

Dikkat edilmesi gereken, makul miktarda tüketmek. Zira kalorisi yüksek. 100 gramı yaklaşık 600 kalori içeriyor. E ve B vitaminlerinden zengin yapısı ve tıka basa kalsiyum, magnezyum, demir, çinko, selenyum, bakır içermesi onu “ayrıcalıklı” ve “sağlıklı” doğal atıştırmalıklardan biri yapıyor. 

Diğer taraftan sizi şaşırtacağını düşündüğüm bir özelliği daha var: Doğal bir uyku hapı vazifesi de görebiliyor. Bunun nedeni bol miktarda triptofan ve glutamat içermesi. Triptofan, serotoninin öncü maddesi. Serotoninse mükemmel bir doğal uyku bileşiği.

Keza glutamattan üretilen GABA da stresi azaltan, uykuyu kolaylaştırabilen bir madde. Peki neden afrodizyak? Cinsel isteği/gücü artırıcı etkisi neye bağlı? İçindeki bol arginine. Arginin nitrik oksit yapımında kullanılan bir madde. Nitrik oksitin sildenafil veya tadalafil gibi etkileri var, cinsel performansı destekleyen bir madde.

Tavsiyem şu: Eğer akşam atıştırmalığı arıyorsanız, uyku probleminiz varsa ve “azıcık da performans” diyorsanız 25-30 gram kabak çekirdeği yardımcı olabilir.

OKUR SORUSU

B12 iştah açar mı?

Prensip olarak hiçbir vitamin -ve tabii ki B12 vitamini- kilo aldırmaz ve iştah açmaz. Ama yine de istisnai durumlar olabilir mi? Olabilir!
Mesela ağır bir vitamin eksikliği sebebiyle ciddi bir iştah kaybı söz konusu ise eksiğin yerine konulması durumunda eski sağlıklı durum da, iştah da yerine gelir.
Gelelim detaylara... Suda eriyen, ısıya dirençli, ışığa duyarlı B12 vitamini karaciğerde depolanır. Sinir kılıfının (miyelin) korunması, kemik iliğinde alyuvar (eritrosit) yapımının artması, demirin depolanması, ağrı eşiğinin düşürülmesi, enerji sağlama B12’nin başlıca görevleridir. Eksikliğinde; halsizlik-güçsüzlük, denge bozukluğu, ellerle ayaklarda uyuşukluk ve karıncalanma, yürüme güçlüğü, unutkanlık, ileri dönemlerde bunama belirtileri ortaya çıkabilir.
Erişkinlerde günlük gereksinim 3-4 mcg’dır. B12 seviyeleri eksikliği halinde tablet, şurup veya enjeksiyonlarla eksiklik gideriliyor.

DİKKAT

Bağışıklık zayıflayınca zona patlıyor

Bedensel veya ruhsal bir zorlanmada bağışıklık sisteminiz zayıf düşünce bir yerlerden zona virüsü pırtlayıveriyor. Yüzde, göğüste, sırtta döküntülere sebep oluyor.
Zonaya yol açan virüsün (varicella zoster) uyuduğu yerden uyanmasına yol açan önemli nedenlerden biri stres. Stres sırasında vücut ciddi bir hormonal banyoya maruz kalıyor. Adrenalin, noradrenalin, prolaktin ve kortizolden oluşan “stres kokteyli” bedende farklı sorunlara davetiye çıkarıyor. Bu davetiyelerden en önemlisi bağışıklık sistemine gidiyor. Bu dörtlü kokteyl bağışıklık sistemini baskılayınca da zonaya yol açan virüs süratle aktive oluyor.

 

 

 

 

 

X