YÖK Başkanı Özvar Hürriyet’e anlattı: 15 adımda öğrenci affı

ÇEŞİTLİ nedenlerle eğitimini yarıda bırakmak zorunda kalmış ya da kazandığı halde kayıt yaptırmamış öğrencileri ilgilendiren af hazırlıktan ön lisansa, lisanstan lisansüstü eğitime kadar yükseköğretimin hemen bütün kademelerini içermesi, kendi isteğiyle ayrılanlara ve bir programı kazandığı halde kayıt yaptıramayanlara da yeniden öğrenim imkânı tanıması bakımından, kapsamı en geniş öğrenci affı düzenlemelerinden biri. Hatta bu aftan, yürürlüğe girdiği tarih olan 9 Ağustos’tan başvurunun son tarihi olan 9 Aralık’a kadar geçen 4 ay içinde kaydı silinen öğrenciler de yararlanabilecek. Kapsam bu kadar geniş olunca akıllara takılan sorular da çok oluyor. Ben de bu soruları tek tek en doğru şekilde yanıtlayacak kişi olan Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar’a sordum. Aftan yararlanmak için başvurmayı düşünenlere öncelikle son başvuru tarihi olan 9 Aralık’ı beklemeden üniversiteleriyle iletişime geçmelerini öneren Başkan Özvar, “Düzenlemenin öğrencilerimiz için eğitimlerine dönme, yarım kalan hedeflerini tamamlama ve geleceklerini yeniden planlama fırsatı olmasını temenni ediyorum” diyerek sorularımı şöyle yanıtladı:

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar

SON BAŞVURU 9 ARALIK’TA

1- Öğrenci affından kimler yararlanabilecek?

Hazırlık dahil ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü programlarda öğrenciyken herhangi bir nedenle ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt hakkı elde ettiği halde kayıt yaptırmayanlar, kanunda belirtilen şartları taşımaları ve süresi içinde başvurmaları halinde aftan yararlanabilecek. YÖK izniyle protokol kapsamında açılan ön lisans ve lisans tamamlama programları da kapsama dahil.

2- Son başvuru tarihi ne zaman?

Başvurular en geç 9 Aralık 2026 tarihine kadar yapılacak. Başvuru, kural olarak ilişiğin kesildiği veya kayıt hakkının kazanıldığı üniversiteye yapılacak. Program başka bir üniversiteye aktarılmışsa başvuru yeni üniversiteye yöneltilecek.

3- Mücbir sebep veya askerlik halinde ne olacak?

Mücbir sebeple süresinde başvuramayanlar, sebebin ortadan kalkmasından itibaren bir ay içinde başvurabilecek. Sağlık mazereti olanların heyet raporunu 9 Aralık 2026 mesai bitimine kadar sunması gerekiyor. Kanun yürürlüğe girdiğinde askerde olanlar, terhisten sonraki iki ay içinde başvurabilecek.

4- Daha önce öğrenci affından yararlananlar yeniden başvurabilecek mi?

Evet. Kanunda önceki aflardan yararlanmış olanlara ilişkin bir yıl veya başvuru sınırlaması bulunmuyor. Örneğin 2018 yılındaki afla doktora programına dönüp daha sonra yeniden ilişiği kesilen bir öğrenci, diğer şartları taşıması halinde aynı program için 2026 düzenlemesinden de yararlanabilecek.

5- Kimler kapsam dışında?

Kanunda sayılan terör ve ağır suçlardan mahkûm olanlar; sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler veya kayıt sırasında sahte belge verenler; hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı için ilişiği kesilenler ile kanunda belirtilen yapı ve oluşumlarla üyelik, mensubiyet, iltisak veya irtibat nedeniyle ilişiği kesilenler yararlanamayacak.

6-Kapanan veya değişen programlarda eğitim nasıl sürecek?

Kapatılan, öğrenci alımı durdurulan, öğretim süresi değişen ya da ikinci öğretimi sona eren programlarda öğrenciler; intibak, birinci öğretim, eşdeğer program veya uygun açıköğretim seçenekleriyle öğrenimlerine devam edebilecek. Daha önce başarılan ders ve krediler dikkate alınacak.

7-Çift anadal, yandal ve ön lisans diplomasıyla ayrılanların durumu nedir?

Lisansüstü öğrenciler öğrenimlerine dönebilecek ve ilgili yönetmelik şartlarıyla yatay geçiş yapabilecek. Tezsiz yüksek lisans hariç aynı anda yalnızca bir lisansüstü programa kayıt mümkün. Genel olarak araştırma görevlisi kadrosuna dönüş yok, ancak TUS, YDUS, DUS ve EUS kapsamındaki uzmanlık eğitimleri için şartları taşıyanlar hakkında özel kadro ve intibak süreci uygulanabilecek. Lisans programından ön lisans diploması alarak ayrılanlar lisansa dönebilecek veya isterlerse MYO ön lisans programına intibak talep edebilecek. 

8-Yatay geçiş yapılabilecek mi?

Giriş yılındaki ÖSYS/YKS/DGS puanı, geçilmek istenen programın ilgili taban puanını karşılıyorsa aynı veya farklı diploma programına başvuru yapılabilecek. Örgün programlara bu özel yatay geçiş yalnızca 2026-2027 döneminde uygulanacak. Eşdeğer açıköğretim programlarına geçişte süre kısıtı olmayacak; üniversitelerin ilan ettiği tarihler izlenecek. 

9-Ücret, burs ve azami süre nasıl uygulanacak

Azami süre yeniden kayıt tarihinden itibaren başlayacak. 2026-2027 yılı katkı payı veya öğrenim ücreti uygulanacak; önceki yıllar için geriye dönük ücret alınmayacak. Vakıf üniversitelerinde bursun devamına ilgili üniversite karar verecek. 667 sayılı KHK kapsamındaki kapatılan kurumlarda burs devam etmeyecek.

10-Öğrenci alımı durdurulan veya kapatılan programlarda nasıl bir yol izlenecek?

Öğrencilerin ilişiği kesilen yükseköğretim kurumu, fakülte veya programa göre uygun görülen esaslar çerçevesinde eğitimlerine tekrardan devam edebilecekler.

11- Özel statülü programlarda nasıl bir yol izlenecek?

Yurt dışı ortak programları, kapatılan vakıf yükseköğretim kurumları, yabancı dil şartı sonradan değişen programlar, sağlık şartı bulunan bölümler ve güzel sanatlarda yaş koşulu gibi özel durumlarda eşdeğer program, tercih ve koordinatör üniversite mekanizmaları işletilecek. İntibak ve devam koşulları ilgili üniversitelerin yetkili kurullarınca karara bağlanacak.

12- Üniversiteler arasında farklı uygulamalar oluşması nasıl önlenecek?

7592 sayılı Kanunla 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen geçici 85’inci madde, uygulama usul ve esaslarını belirleme yetkisini Yükseköğretim Kurulu’na verdi. YÖK tarafından hazırlanan ortak usul ve esaslar üniversitelere bildirildi böylece başvuru, intibak, yatay geçiş, süre ve ücret işlemlerinin ortak bir çerçevede yürütülmesi sağlanacak.

13- Başvurular nereye yapılacak? Eğitime ne zaman başlanacak?

İlişiğin kesildiği veya kayıt hakkının kazanıldığı üniversiteye program başka bir üniversiteye aktarıldıysa programın aktarıldığı üniversiteye yapılacak. Başvuru işleminin sürecine göre 2026-2027 eğitim ve öğretim yılının güz veya bahar döneminde öğrenciler eğitimlerine başlayacak.

14- Önceki dersler sayılacak mı?

Evet. Ders intibakı ve devam koşulları üniversitenin ilgili kurullarınca karara bağlanacak.

15- Geçmiş yılların ücreti istenecek mi?

Hayır. Kayıt tarihinden önceki yıllar için katkı payı veya öğrenim ücreti alınmayacak. Adayların, başvuru şekli ve istenecek belgeler için ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları üniversitenin duyurularını takip etmeleri gerekiyor.