"Nuran Çakmakçı" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Nuran Çakmakçı" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Nuran Çakmakçı

Liseye giriş formülleri

Bu yıl ortaokul son sınıfta olup Liselere Giriş Sınavı’na (LGS) girecek öğrenciler ve veliler için zor bir sene. Veliler hem çocuklarının sınav stresiyle baş etmeye çalışıyor, hem de bu yıl sınava girecek öğrencilerin yüzde 40 artışıyla evlatlarının bir liseye girme şansının azalmasından endişe ediyor. Durumu konuyla ilgilenen Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Mahmut Özer’e sordum. Özer, il il kontenjanları belirlediklerini ve fiziki bir sorun olmayacağını söylüyor. Bazı lise türlerini değiştirerek ya da kurumları birleştirerek ve yeni okullar yaparak kapasite arttırma yoluna gitmeye başladıkları için sıkıntı yaşanmayacağı düşüncesinde.

2020 LGS merkezi sınav tarihini açıkladınız, süreç başladı. Sınav sisteminde bir değişiklik var mı?

Hayır, hiçbir değişiklik yok. 2019 yılında olduğu gibi iki oturum olarak düzenlenen sınavda soru sayısı, ders dağılımları ve sınav süresinde bir değişiklik yok. Sınav, 2019 yılında olduğu gibi sekizinci sınıf öğretim programları esas alınarak yapılacak ve iki bölüm halinde uygulanacaktır. Birinci bölüm, 50 soruluk sözel alandan oluşacak ve süresi 75 dakika olacak; ikinci bölüm ise 40 soruluk sayısal alandan oluşacak ve süresi 80 dakika olacaktır.

Örnek soru kitapçıkları yayımlamaya devam mı?

2019’da her ay örnek soru kitapçığı yayımlamamız öğrenci, veli ve okulları memnun etmişti. Bu nedenle bu yıl da her ay örnek soru kitapçığı yayımlayarak devam ediyoruz.

Liseye giriş formülleri

KONTENJANLAR DA YÜKSELECEK

LGS’ye bu yıl girecek öğrenci sayısında geçen yıla göre yüzde 40 seviyesinde artış olacak. Sınavlı okul kontenjanlarında artışa gidecek misiniz?

Geçen seneye göre bu yıl liseye yerleşecek öğrenci sayısında önemli oranda bir artış söz konusu. Bu artış oranına göre doğal olarak sınavla alınan okullardaki kontenjanlar da artacak. Liseye geçecek toplam öğrenci sayısının yüzde 10’una yakınını sınavlı kontenjana ayırmayı planlıyoruz. Çalışmalar devam ediyor. Büyük oranda tamamlandı.

Sınavsız yerleştirmede durum nedir? Bu konuda neler yaptınız?

Bu sene LGS kapsamında sınavla ve sınavsız liselere yerleştirme ile ilgili planlama çalışmalarımıza öğrenci sayısındaki artış nedeniyle çok erken başladık. İl müdürlerimizle detaylı toplantılar yaptık. Her ildeki artış oranları, mevcut kapasiteler ve yapımı devam eden okullarımızın durumu ve kapasiteleri, her ilde kayıt bölgeleri üzerinden toplantılarımızda ayrıntılı olarak değerlendirildi ve çözümle ilgili atılacak adımlar belirlendi.

Bu kadar artışa çözüm üretebildiniz mi?

Toplamda yerleşecek öğrenci sayısındaki artış, her ile ve kayıt bölgesine aynı oranda yansımıyor. Aslında çoğu ilde kapasiteyle ilgili bir sorun yok. Çok az sayıda ilde kapasiteyle ilgili sorun var, onlara yönelik çözümler ürettik ve çalışmalara da devam ediyoruz.

Liseye giriş formülleri

NEDEN ARTTI?

2012-2013 eğitim öğretim yılında 4+4+4 eğitim sistemine geçilmesiyle birlikte okula başlama yaşı 60 aya çekilince, 6-7 yaşındaki çocuklar birlikte eğitime başlamıştı. Bu yüzden okullu olan minik öğrenci sayısında artış yaşanmıştı. O yıl okula başlayan öğrenciler, bu yıl 8’inci sınıftan mezun olacaklar. LGS kapsamında yapılacak sınava girecek ve merkezi yerleştirmelerle liseli olacak öğrenci sayısı da arttı. Önceki yıllarda olduğu gibi 1 milyon 200 bin değil, 1 milyon 800 bin öğrenci şimdi liselere girmek için hazırlanıyor.

İHTİYACA GÖRE OKUL YAPIYORUZ

Lise türlerinde kapasite kullanımına göre dönüşümler yapıyor musunuz?

Evet. Bu konuda temel eğitim, ortaöğretim, din öğretimi ve mesleki ve teknik eğitim genel müdürlüklerimiz illerle koordineli bir şekilde çalışıyorlar. Bu sadece mevcut liseler için geçerli değil, ayrıca inşaatı devam eden liselerimiz için de geçerli. Kayıt bölgelerinde hangi lise türüne kapasite olarak ihtiyaç varsa, inşaatı devam eden okullarımız o lise türüne dönüştürülüyor.

Her il ve ilçede bu kadar detaylı planlama imkânınız var mı?

Elbette. Bu konuda süreci etkin ve hızlı bir şekilde yönetebilmek için tüm il müdürlerimizle birebir çalışıyoruz. Önce il müdürlerimizle bölgesel toplantılar yaptık. Kapasite artışına yönelik alınacak önlemleri genel olarak değerlendirdik ve atılacak adımları iller özelinde belirledik. İller bu toplantılar sonrasında 2020 LGS kapsamında sınavlı ve sınavsız okul kapasitelerini belirlediler. Şimdi illerle tek tek toplantı yapmaya başladık. Geliştirilen kapasiteleri il müdürü ve ekibi ile bakanlık bürokratlarımızla birlikte detaylı değerlendiriyoruz ve gerekli gördüğümüz durumlarda ilave ek kapasite oluşturuyoruz. Özellikle illerimizde deprem önlemi kapsamında yıkılacak veya güçlendirilecek okullarımız varsa, ilgili süreci de bu kapsamda detaylı bir şekilde yeniden değerlendiriyoruz. Çözüm önerilerini o toplantıda değerlendirip hemen uygulamaya koyuyoruz. Dolayısıyla etkin bir şekilde süreci yönetebiliyoruz. 

Takvimde değişiklik var mı?

Tüm süreç geçen seneki takvime göre işliyor. Mart ayı itibarıyla, sınavla ve sınavsız öğrenci alacak okullar ve kapasitelerini belirleme çalışmalarını tamamlayacağız. Dolayısıyla bu yıl da bir gecikme veya öne alma söz konusu değil, ilan edilen takvime göre ilerliyoruz.

İKİLİ EĞİTİM PLANI YOK

Sorun olan illerde ikili eğitim mi planlıyorsunuz?

Hayır. İkili eğitim en son düşündüğümüz şey. Bakanlığımızın geliştirdiği ve uygulamaya soktuğu coğrafi bilgi sistemini kullanarak il ve ilçelerde her kayıt bölgesindeki tüm okullarımızın kapasitelerini ve mevcut öğrenci sayısını fiziki lokasyonlarıyla birlikte izleyebiliyoruz. Veriye dayalı planlama yapma imkânımız var. Okullarımızın kullanılabilir kapasitelerini göz önüne alarak, sınavsız yerleştirme kapasitelerini lise türlerine göre planlıyoruz. Yani birinci önceliğimiz mevcut kapasitemizi verimli bir şekilde kullanabilmek.

Bu kadar kapasiteyi nasıl oluşturuyorsunuz?

Her ilin koşulları ve sorunları farklı, dolayısıyla çözümleri de farklı olabiliyor. İllere göre yeni okul yatırımları veya devam eden yatırımlar farklılaşıyor. O ilin ihtiyacına göre yatırımlarımızı da önceleyebiliyoruz. Mesela 2021’de bitecek ve yapımı devam eden bir okulun inşaatını, o ilde acil ihtiyaç varsa bu yıl bitirmek için hızlandırıyoruz. Veya bitmek üzere olan bir okul, ihtiyaç önceliğine göre mevcut yerleştirmede kapasite açısından sıkıntılı olan okul türüne dönüştürülüyor. Veya çok düşük kapasite kullanımının olduğu okullar konumları birbirlerine yakınsa birleştiriliyor ve ihtiyaç olan farklı bir okul türünün kullanımına açılıyor. Her ilin mevcut durumuna göre seçenekler de farklılaşıyor. Sonuç olarak her ilde okullardaki mevcut kapasitemizi verimli kullanacak şekilde çözüm üretiyoruz. Şu ana kadar çözüm üretmede tıkandığımız bir il olmadı.  

X