Orman yangınları afet sigortasının aciliyetini gösterdi

Tarih, 2024’ün Mart ayı... Yaşanan seller ve toprak kaymasında birçok ilde binalar çöktü, vatandaşlar sokakta kaldı. Her iki olaydan sonra da iki yazı yazmışım. Birinin başlığı, ‘Zorunlu afet sigortasında geç kalıyoruz’, diğerinin başlığı, ‘Orman yangınlarından önce afet sigortasını çıkartsaydık’ olmuş.

Bugün yine orman yangınları ile mücadele ediyoruz. Son veriler açıklandı. Bir haftadır süren yangınlarda 1.168 bina hasar aldı, bunların 802’si tamamen yıkılmış durumda. Son yangınlarda afetzedeler için konteyner yaşam alanları oluşturuldu ve afetzede vatandaşlara barınma, taşınma, eşya yardımı kapsamında toplam 21.6 milyon TL ödeme yapıldı. Ve halen zorunlu afet sigortası çıkamadı.

DEPREM SİGORTASI AFET SİGORTASI OLACAK

Oysa hatırlayacaksınız, 2021 yılında, Akdeniz ve Ege’de, günlerce süren ve büyük zarara neden olan o büyük yangınlar sonrası DASK kapsamındaki zorunlu deprem sigortasının, zorunlu afet sigortasına dönüşme kararı alındı. Amaç neydi? Başta orman yangını ve sel olmak üzere her sene belirli dönemlerde sıklıkla yaşanan ve zarara yol açan deprem dışındaki afetlere karşı; konutları,
 -özellikle de kırsal alandaki konutları- sigorta kapsamına almaktı. Malum kırsal alandaki konutlar sigorta kapsamına girmiyor. O büyük yangının üzerinden dört yıl geçti halen zorunlu afet sigortası çıkamadı. Geçen zaman içinde orman yangınları oldu seller yaşandı, konutlar hasar gördü;
kimse de çıkıp, ‘bu afet sigortası neden bir türlü çıkmıyor?’ diye sormadı.

MEHMET ŞİMŞEK GÜNDEME GETİRDİ

Çok iyi hatırlıyorum, geçen yılın haziran ayının başlarında Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, açıklama yaparak, zorunlu afet sigortasını ay sonu itibariyle devreye alacaklarını duyurmuştu.
Bu açıklamanın ardından Meclis tatile çıkmadan, o dönem Meclis’e gönderilen kanun teklifinin içine zorunlu afet sigortası da girecekti, ama girmedi. Meclis, açılır açılmaz, ekim ayında gündeme gelecek dendi, yine gelmedi. Şunu da belirteyim, zorunlu afet sigortası ile ilgili tüm çalışmalar tamam, hatta bir yıldır tamam ve Meclis gündeminde. Bugün kanun çıksa, düğmeye basılsa, hemen uygulamaya girecek durumda, yani. 

ÇIKSAYDI, YANGIN ZARARINI DASK ÖDEYECEKTİ

Peki, afet sigortasını geç kalmayıp, çıkartsaydık ne olacaktı? DASK kapsamında uygulanan zorunlu deprem sigortası kalkacak, yerini zorunlu afet sigortasına bırakacaktı.
Afet sigortası da orman yangınları dahil tüm afetleri kapsayacaktı. Bu sayede hem zorunlu deprem sigortasının hem de konut sigortasının kapsamı dışında tutulan köy alanları ve köylerdeki konutlar, afet sigortası kapsamına alınacaktı. Şu bir haftadır yaşadığımız ve kuvvetle muhtemelen önümüzdeki günler, haftalarda da yaşanacak orman yangınlarında; konutu kül olan veya hasar gören afetzedelere DASK, konutlarının bedelini yangından üç-beş, en geç bir hafta içinde ödeyecekti. Devletin de cebinden beş kuruş çıkmayacaktı. Devlet zaten 6 Şubat depremleri sonrası deprem bölgesinde konutlar yaparken, bir de orman yangınlarının neden olduğu maddi zararla uğraşmayacaktı.

Diyeceğim o ki, afet sigortasında zaten geç kaldık ve geç kalmanın bedelini de ağır ödüyoruz; bari bu sefer Meclis tatile girmeden afet sigortasını kanunlaştıralım.