Emekli maaşından kesintinin detayları netleşti

SGK, yeni bir genelge yayımlayarak, kimlerin emekli maaşının kesileceğini, hangi borçların kapsama girdiğini ve hangi oranda kesinti olacağını örneklerle detaylı açıkladı. Madde madde sizlerle paylaşayım. Ama önce kısa bir özet geçeyim. Emekli aylığı alanların geçmişte kendilerinin veya hak sahibi olduğu kişilerin başta genel sağlık sigortası prim borcu dahil tüm prim borçları; icra takibi olmaksızın ve kişinin onayı, rızası aranmadan SGK tarafından maaşlarından kesilecek. Aynı şekilde dul ve yetim aylığı alanlardan da kesinti yapılabilecek. Kesinti tutarı yüzde 10 olarak da uygulanabilecek.

SGK MADDE MADDE AÇIKLADI

 Sigortalının geçmişte kendi sigortalılığından kaynaklı prim borçları ile sürekli iş göremezlik, malullük geliri alanların da emekli aylığı bağlandıktan önceki döneme ait genel sağlık sigortası da dahil prim borçları maaşlarından kesilecek.

 Sigortalı iken vefat eden kişilerin geçmiş prim borçları, sigortalının ölümünden dolayı maaş bağlanan eş, çocuk, anne ve babasının maaşlarından kesilecek.

 Ölüm aylığı alanların sağlık sigortası prim borçları ile kendilerinin sigortalılığından dolayı geçmişteki prim borçları maaşlarından kesilecek.

HANGİ BORÇLAR İÇİN KESİNTİ YAPILACAK?

 Genel sağlık sigortası prim borçları, isteğe bağlı sigorta ve topluluk sigortası prim borçları, tarım sigortası prim borçları, Bağ-Kur prim borçları, kamu görevlilerin prim ve kesenek borçları SGK tarafından emekli maaşlarından kesilecek.

 Örneğin, Ocak 2025’te emekli olan ve maaş bağlanan sigortalının, 2023 ve 2024 yıllarında sigortalılığından dolayı SGK’ya genel sağlık sigortası prim borcu olduğu, emekli maaşı bağlandıktan sonra tespit ediliyor. SGK, geçmiş prim borcunu emekli aylığından keserek, tahsil edecek.

 Örneğin, sigortalı 2025 yılında vefat etti ve eşine, kızına ölüm aylığı bağlandı. Ancak SGK, sigortalının, 2022-2023 yıllarında prim borcu olduğunu yeni tespit etti. Bu borcu sigortalının ölümünden dolayı maaş bağlanan eşi ve kızından kesecek.

EŞ VE ÇOCUKTAN DA KESİNTİ OLACAK MI?

 SGK’dan emekli aylığı alan kişi 2025 yılında vefat etti ve eşine ölüm aylığı, kızına da yetim aylığı bağlandı. Emekli maaşı alan ancak vefat sigortalının 2021 yılında genel sağlık sigortası prim borcu olduğu SGK tarafından tespit edildi. Bu borç, eş ve kızın ölüm aylıklarından kesilecek.

 Sigortalı aktif çalışırken, 2024 yılında vefat etti ve kızına, eşine ölüm aylığı bağlandı. Vefat eden sigortalının SGK’ya herhangi bir borcu bulunmuyor, ancak eşinin 2022 yılından kendi sigortalılığı nedeniyle borcu olduğunu SGK tespit ediyor. Eşe ödenen ölüm aylığından bu borç kesilecek.

 Ancak vefat eden ve borcu olan sigortalıdan dolayı SGK’dan aylık almayan eş, çocuktan prim borcu tahsil edilmeyecek. Ayrıca kendi sigortalılığından dolayı SGK’dan emekli aylığı alanlar, prim borcu olup da vefat eden kişinin borcunu ödemeyecek. Örneğin, kişinin sigortalı babası ve eşi vefat ediyor ve kişi sadece eşi üzerinden ölüm aylığı alıyor. Kişinin babasının SGK’ya prim borcu bulunuyor ancak maaş aldığı eşinin borcu bulunmuyor. Bu durumda babasının borcu kişinin emekli maaşından kesilmeyecek.

KESİNTİ TUTARI YÜZDE 10’A DÜŞÜRÜLDÜ

 Yasa ile emekli maaşlarından ve dul ve yetim aylıklarından yapılacak kesinti tutarı maaşın yüzde 25’ini geçmeyecek. Ancak SGK genelgesinde ise yapılacak kesinti oranının, maaşın dörtte biri oranında olacağı ve maaşın yüzde 10’unu aşamayacağı belirtildi. Örneğin, emekli aylığı alırken vefat eden kişinin eşine ölüm aylığı bağlandı. Ancak vefat eden sigortalının geçmişte SGK’ya prim borcu tespit edildi. Prim borcu, eşin ölüm aylığından yüzde 10 kesinti yapılarak tahsil edilecek. Bir örnek daha vereyim. Emekli aylığı alırken vefat eden sigortalının eşine ölüm aylığı bağlandı. Eş aynı zamanda kendi sigortalılığından dolayı da SGK’dan emekli maaşı alıyor. Yani, iki emekli maaşı alıyor. Hem vefat eden sigortalının hem de eşinin geçmişten kaynaklı prim borcu olduğu tespit ediliyor. Bu durumda eşin vefat eden sigortalıdan aldığı maaş üzerinden yüzde 10, kendi sigortalığından dolayı aldığı emekli maaşı üzerinden de yüzde 10 kesinti yapılacak.

 Maaşlarından kesinti yapılanlara itiraz hakkı da tanındı. Buna göre itirazlar sosyal güvenlik il müdürlüklerine, sosyal güvenlik merkezlerine yapılabilecek.