Ukrayna, Hazar’da İran’a niye saldırdı

Ukrayna, İran savaşına taraf olmadığı halde hasmı Rusya’dan askeri malzeme taşıdığı gerekçesiyle İran’a ait bir yük gemisini uzun menzilli SİHA’lar ile vurdu.

İyi de Ukrayna lideri Volodimir Zelenski, Rusya ile sıcak cepheden neredeyse bin km uzaklıktaki Hazar’da niye İran’ı vurdu?

İRAN-RUS İŞBİRLİĞİ

RUSYA ve İran, 2025’te Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması imzalayarak siyasi, ekonomik, enerji, siber güvenlik gibi alanlarda işbirliğini geliştirme kararı almıştı.

2022 yılında Ukrayna’ya savaş açan Rusya, hali hazırda Ukrayna’nın beşte birini işgal ediyor. Moskova, balistik füzelerin yanı sıra teknolojisini İran’dan temin ettiği Şahid dronları ve kendi geliştirdiği İHA’lar ile Ukrayna’nın kritik enerji ve lojistik altyapısını vurmayı sürdürüyor.

Ukrayna ise Batı’dan sağladığı silahlar ve kendi geliştirdiği yapay zekâ destekli SİHA, dron ve füze sistemleriyle hem işgale direniş gösterip hem de Rusya’nın rafineri ve enerji altyapısına yıkıcı saldırılar düzenliyor.

HAZAR’A MI SIÇRADI

SON dönemde Ukrayna kendi geliştirdiği Flamingo füzeleri ile Rusya’nın yüzlerce km derinliklerindeki mesafelerde operasyon düzenlerken Rus halkı da cephenin ötesine geçen savaşı bizzat tecrübe etmeye başladı.

Karadeniz’de son dönemde ticari gemilere yönelik saldırılar artarken hafta sonu Ukrayna, cepheye yaklaşık 1.000 km ötede Hazar Denizi’nde Rus hedeflerine uzun menzilli saldırı gerçekleştirdiğini açıkladı.

Aslında Rusya daha önce Hazar Denizi’ndeki savaş gemilerinden Ukrayna’ya füze saldırısı düzenlemiş, Ukrayna da Hazar’daki Rus rafinelerini vurmuştu.

Bu kez farklı olan bir İran ticari gemisinin de hedef alınmış olması.

HEDEF ASKERİ LOJİSTİK

UKRAYNA lideri Zelenski, cumartesi günü yaptığı açıklamada Hazar Denizi’nde İran’a askeri kargo sevkiyatı için kullanılan deniz araçlarını da hedef alan çok güçlü saldırılar gerçekleştirdiklerini ilan etti.

Zelenski ayrıca, Rus istihbaratının İran’a Körfez’le ilgili uydulardan elde edilmiş istihbarat paylaşımı yaptığını da öne sürdü.

Rus askeri lojistik zincirlerini hedef olarak gören Ukrayna’ya göre İran gemisine saldırı da bir meşru müdafaa eylemiydi.

İRAN’DAN SERT TEPKİ

İRAN ise saldırı sonrasında yaşanan patlamada bir denizcinin hayatını kaybettiğini açıkladı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İsrail’in Ukrayna’yı bu saldırıya kışkırttığını öne sürerek ‘Avrupa’yı kendi savaşına dahil etmek istediğini’ belirtti.

Arakçi, Hazar saldırısının ‘karşılıksız kalamayacağı’ mesajını verdi.

Ukrayna’nın saldırısı ve İran’ın misilleme tehdidi, dünyayı iki farklı yerdeki savaşın birleşerek çok cepheli bir krize dönüşme riskiyle karşı karşıya bıraktı. İngiliz Sky News’a konuşan Zelenski ise Şahid dronlarını Rusya’ya vererek İran’ın zaten baştan beri savaşa taraf olduğunu savundu.

ZELENSKİ TRUMP’A GİDİYOR

PEKİ Ukrayna lideri Zelenski, kendi inisiyatifiyle mi harekete geçti?

Hazar saldırısı tam da ABD Başkanı Donald Trump’ın seçmen tabanında Ukrayna’nın direnişine yönelik sempatinin arttığı bir döneme denk geliyor. Trump’a yakın aşırı sağcı aktivist, komplo teorisyeni Laura Loomer geçtiğimiz günlerde Zelenski ile röportaj yapmış ve ‘Rus propagandasıyla kandırılmışım’ diye yorumda bulunmuştu.

Trump da Loomer’ın Zelenski röportajını sosyal medyada yeniden paylaşarak ‘Çok iyi!!!’ yorumunda bulunmuştu.

Senatör Lindsey Graham’ın cenazesi için ABD’ye giden Zelenski, bugün Başkan Trump ile görüşmeye hazırlanıyor. Görüşme tam da Rusya ile ateşkes girişimlerinin yeniden konuşulduğu bir döneme geliyor.

Hatta Ukrayna ile Rusya arasında karşılıklı hava saldırılarını durduracak bir ateşkesin altyapısı oluşturulabilir mi diye de beklenti var. Trump, bugün İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile de görüşecek. Dolayısıyla hem Ukrayna hem İran cephesinde gidişatı etkileyecek görüşmeler olacak.

TEHLİKELİ TIRMANIŞ

TRUMP göreve geldiğinde Zelenski’yi yerin dibine batırırken Ukrayna’nın sahadaki atılımlarıyla birlikte Washington’da hava sanki Kiev lehine dönüyor gibi.

Ancak Ukrayna’nın Hazar saldırısı savaşın yayılma tehlikesine de işaret ediyor. ABD, İran’a saldırıları şimdilik askıya alsa da Basra Körfezi’nde İran limanlarına yönelik ablukayı sürdürüyor. Ukrayna’nın Hazar saldırısı ise Rus-İran bağlantısını hedef alarak İran’a kuzeyden de baskıyı arttırıyor. Hem Ukrayna hem İran krizlerinde çözüm arayışları devam ederken iki savaşın Hazar’da kesişmesi ise Türkiye açısından da bölgesel riskleri arttırma potansiyeli taşıyor.