Türk mutfağı anketi sonuçları

“Hepimizin bildiği gibi, dünya mutfakları arasında gerek tarihi ve geleneksel özelliği gerekse lezzet, çeşitlilik ve damak tadıyla çok özgün ve farklı bir konuma sahip olan Türk mutfağı ne yazık ki uluslararası alanda hak ettiği yeri hâlâ alabilmiş değil. Oysa, Türk mutfağı aslında yeni bir ihracat markası olmalı, öyle değil mi? Ben bu konuda uzman değilim, yalnızca bir tarım yazarı olarak, uluslararası düzeyde algı ve tanıtım açısından neler yapabiliriz, bu hususta nasıl bir çalışma içinde olabiliriz diye araştırma hevesi içindeyim. Bu çerçevede küçük bir anket düzenlemek istiyorum. Ancak bu kesinlikle bilimsel bir çalışma değil, Hürriyet EGE ve hurriyet.com.tr’de yer alan köşe yazımda değerlendirmek üzere Türk mutfağı ile ilgili çok genel eğilimleri tespit etme çabası olacak.”

ÇOK BÜYÜK İLGİ OLDU

Evet, gönderdiğim mesajın giriş bölümü böyleydi ve 416 cevap geldi. Lütfedip görüşlerini paylaşan tüm dostlara ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Aslında ben bu kadar yüksek bir katılım beklemiyordum, fakat konu ilgiyle karşılandı ve tabii benim açımdan da hayli sevindirici oldu. Şimdi sizlerle gelen sonuçları paylaşmak istiyorum. Değerli dostlara şu 3 soruyu sordum ve görüşlerini rica ettim.

1. Türk mutfağını en iyi şekilde temsil ettiğini düşündüğünüz yemekler (dikkat buyurunuz, sizin en beğendiğiniz değil) nelerdir?
2. Türk mutfağını en iyi şekilde temsil ettiğini düşündüğünüz tatlılar (hamur işi veya sütlü).
3. Genel olarak Türk mutfağını en iyi şekilde temsil ettiğini düşündüğünüz yiyecek ve içecekler.

Konuya ilgi duyan 416 kişi gerçekten çok değişik ve birbirinden farklı görüşler ortaya koyuyor. “Hangi seçenekler ön plana çıkıyor?” diye bir değerlendirme yaparken doğrusu epeyce zorlandığımı ifade etmeliyim. Çünkü ben zaten ne gastronomi uzmanıyım ne de bu alanda geniş bilgi sahibiyim, yalnızca bu önemli konuya dikkat çekme çabası içinde olduğumu da yukarıda vurguladım. Burada zorlandığım hususların başında şu geliyor: Börek, kebap, köfte, pide ve sarma gibi yemeklerimiz o kadar çok çeşit içeriyor ki hangisini yazacağınızı şaşırıyorsunuz. Yine söz gelimi, helva ve turşuda diğerlerinde olduğu gibi çok çeşitli görüşler geldi. Onun için sadece genel isimleri vermeyi daha uygun buldum. Fakat, gelen cevaplar arasında Adana kebap, döner kebap ve patlıcan kebap yemekleri çok fazla öne çıkınca, kebap çeşitlerine ilişkin olarak bu yemeklere yer verdim. Ne var ki Türk mutfağı denildiğinde kebap çeşitlerinin ne kadar çok ve farklı yöresel lezzetlere sahip olduğunu da özellikle belirtmek gerekiyor. Yanı sıra, börek, köfte, pide ve sarma çeşitleri de aynı lezzet sarmalı içinde buluyor elbette. Yüzlerce seçenek arasında tabii kendi alanlarında çok fazla tercih alan yiyecek ve içecek çeşitlerimiz şu şekilde:

1. Adana kebap, börek, döner kebap, hünkarbeğendi, köfte, karnıyarık, kuru fasulye-pilav, lahmacun, mantı, mercimek çorbası, patlıcan kebap, pide, tandır, tarhana çorbası, yaprak sarma.
2. Aşure, baklava, dondurma, helva, kadayıf, kazandibi, künefe, salep, sütlaç, şekerpare, tahinli pekmez, tulumba tatlısı.
3. Antep fıstığı, ayran, baklava, döner kebap, fındık, helva, hünkarbeğendi, kuru incir, kuru kayısı, kuru üzüm, köfte, lahmacun, mantı, mercimek çorbası, patlıcan kebap, pide, simit, sucuk, şalgam suyu, tarhana çorbası, turşu, Türk çayı, Türk kahvesi, Türk lokumu, yoğurt.

SONUÇ VE DEĞERLENDİRME

Son söz: Tekrar ediyorum, anketimiz bütün ülkede Türk mutfağı tercihlerini ne kadar gerçekçi biçimde yansıtan bir çalışma olmuştur, bu tartışılır. Ancak bu alanda çok daha geniş kapsamlı ve bilimsel bir projenin hayata geçebilmesi bakımından belki de mütevazı bir örnek olarak değerlendirilebilir diye düşünüyorum.

Ayrıca; gastronomi uzmanları çok daha iyi bileceklerdir, şu yukarıda gördüğümüz yemek çeşitlerimiz, yiyecek ve içecekler Türk mutfağının gerçekten dünyada en ön sıralarda yer alması gerektiğini de apaçık göstermiyor mu?

Söz konusu genel değerlendirme çerçevesinde dikkatimi çeken şu hususu da paylaşarak yazımı tamamlamak istiyorum. Yukarıdaki listede birbirinden lezzetli, farklı ve kaliteli yemek çeşitleri arasında bir tane deniz ürünü yok! Çok az sayıda kişi hamsi tava yazmış, yine çok az sayıda kişi levrek buğulama ve diğer deniz ürünlerinden yapılmış yemek örneği vermiş.

Dahası, bu kadar zengin damak tadı ve muazzam lezzet çeşidi içinde sadece birkaç kişi radika veya cibes gibi ot yemeklerini ve yine az sayıda kişi zeytinyağlı yemekleri öne çıkarmış! Çok somut örnekler vereyim: Kuzu etli şevketi bostan veya şevketi bostanlı levrek ya da zeytinyağlı enginar gibi damak lezzetleri yok denecek kadar az! “Neden böyle?” sorusunun cevabı ise şöyle verilebilir mi? Bizler genel olarak ‘etçi ve hamurcuyuz.’ Bu da ayrı bir yazımızın konusu olsun.